fuit ſeip̄m interfecit. Et infra. ¶ Quē regni ꝑticipeꝫfecerat ⁊cͣ. vult dicere btūs augͥ. ꝙ gracianus theodoſiū fecit ꝑticipē regni .i. imperij. cū tn̄ gracianꝰ haberet fratre ex alia matre paruulū magis appetēs habere fidelē ſociū ꝙͣ nimis magnū imꝑiū. qd̓ habuiſſꝫſi ſibi et fratri totū imꝑium retinuiſſet. ffuit aūt valētinianus frater gracian ad modū ꝑuulus ẜm pauluꝫSSyaconum.nde et ille nō ſolū viuo ⁊cͣ. In hoc ca. xxvj. ꝓbat aug̓. idē qd̓ in p̄cedenti capl̓o per ea q̄ geſſit theodoſius xp̄ianiſſimus imꝑator. Et facit in hͦ ca. duoQuia pͥmo deſcribit eius pietatē et ꝓpſperitatē. ſcd̓overo ibi. quid aūt fuit eius ⁊cͣ. In pͥma ꝑte facit duo.Quia pͥmo on̄dit qūo ex pia cauſa interfecit vnū tyrānū .ſ. maximū. ſcd̓o ibi. aliutyrannū ⁊cͣ. qūo interfecitaliū. Dicit aūt in pͥncipio huius capl̓i ꝙ theodoſiꝰ tātam fidē ẜuauit graciano defūcto. ꝙ fratrē eius valētinianū admodū iuuenē. nā et ip̄e gracianus ẜm paulū dyaconū nō fuit niſi. xxix. annoꝝ qn̄ mortuus e. reſtituit imꝑio. interfecto maximo. et pupillū .ſ. valentinianū qͥ admodū pupillus erat paterno cuſtodiuitaffectū quē tn̄ deſtitutū om̄i auxilio ſine om̄i negocio.i. difficultate poterat de medio abſtuliſſe ſi latuꝫ regnū caritati prepoſuiſſet. Et infra. ¶ Deinde cū maximū ⁊cͣ. Hic tangit augͥ. modū quo maximū vicit ⁊ valentiniano imꝑiū reſtituit. de quo ſatis habet̉ ī hiſtoria triꝑtita libro. ix. Ad cuius ītellectū ſciendū ꝙ maximus poſtꝙͣ īterfecerat gracianū ſicut narrat oroſius fuit potentior theodoſio exercitū. ſed theodoſij fiducia erat in dn̄o. Reſidebat aūt maximus aquileie pꝰp̄dictani victoriā habitā de graciano. et quidā cōmes eiꝰ andragaciꝰ noīe ſūmā belli admīſtrabat. theodoſius aquileiā improuiſus adueniēs. dū andragacius nauali expeditōne incautū theodoſiū parat p̄uenire ip̄m maximuꝫ ab īmaniſſimis germanoꝝ tributaſolo terrore noīs exigentē ſine reſiſtētia clauſit. cepitet occidit. quo ꝯgnitō andragacius ſe de naui in vndas p̄cipitauit et ſuffocatus eſt. valētinianꝰ vero recepta italia potitus ē imꝑio. qͥ poſtmodū galliā trāſiens cū ibi trāquille rē publica in paceageret apudviennā dolo arbogaſtis comitis ſui ut ferūt ſtrāgulatus eſt. et vt crederet̉ voluntariā ſibi mortē ꝯſciuiſſelaqueo ſuſpenſus eſt. Facit aūt aug̓. mentōeꝫ de iohanne heremita quē theodoſius ꝯſuluit. nā ſicut dicit̉in vitas pr̄m ei dn̄s euidentē ſpūm ꝓph̓ie ꝯtulit ita utnō tm̄ ciuibus et cōprouincialibus ſuis futura p̄diceret. ſed etiā in ꝑticulari theodoſio quos belli exitus ⁊qͥbus modis victoriā caperet de tyrānis ⁊ ꝙ irruptōnes barbaraꝝ gentiū paſſurus eſſet ſepe p̄dixit. Et infra. ¶ Aliū tyrannū eugeniū ⁊cͣ. Hic ſcienduꝫ ꝙ ſicutnarrat paulus dyaconus libro. xij. in hiſtoria romanoꝝ. arbogaſtes de quo iam dictū eſt poſt mortē valentiniani eugeniū tyrannū creauit. ut .ſ. eugemꝰ nōmē imꝑatoris haberet et ip̄emet imꝑium age̓t. Erataūt cultor ſordidiſſimus ydoloꝝ. et vir ꝯſilio audacia potentiaqꝫ maximus. Cōtraxit aūt vndiqꝫ mnumeras inuictaſqꝫ copias vel romanoꝝ p̄ſidijs. vel auxilijs barbaroꝝ. Igit̉ eugenius atqꝫ arbogaſtes cuminſtructa acie alpiū trāſitus tenerēt. theodoſius expers cibi ac ſomni in or̄one totā noctē exegit. Et licetſciret ſe a ſuis deſtitutū ſed tn̄ ignoraret ſe ab hoſtibus circūſeptū fiducialiter arma ſumēs ſigno crucisſignū p̄lio dedit. ac ſe in bellū et ſi nemo ſequeret̉ victor futurus īmiſit. nā ꝯſultus ioh̓es anachorita eumvicturū hoſtes ſpōponderat. Cū igit̉ ad ꝯgreſſioneꝫventū eſſet vehemēs turbo a ꝑte theodon̄j in ora hoſtiū ruit. qͥ et ſpicula ab eius ꝑte miſſa potēter hoſtiinfigit. ſpicula hoſtiū repulit. nec mora parua ſuorūdata ſtrage theodoſio ſe hoſtilis exercitus ꝓſtrauitEugenius captus et īterfectus ē. arbogaſtes ſe maūꝓpria occidit. De iſta hiſtoria habet̉ ſatis ī eccleſiaſtica hiſtoria libro. xj. et in hiſtoria tripertita. libro. ix.Adducit vero ad ꝓpoſitū paulus dyaconus et ſil̓r oroſius verſus claudiani poete quos btūs auguſtinꝰ hicponit. Iſte claudianus poeta gentilis duo volumineedidit. quoꝝ pͥmū vocatur maius. ſcd̓m minus. ſꝫ i ſtverſus ſunt in maiori vbi agit de theodoſio. ⁊ ſūt v̓ eaſus claudiani hmōi. Obruit aduerſas acies reuolutaqꝫtela. vertit in actores et turbīe repulit haſtas. O nimiū dilecte deo cui fudit ab aſtris. Se iouis armatusvehemēs cui militat ether. Et ꝯiurati veniūt ad claſſica venti. Sunt aūt claſſica ẜm yſidoꝝ libro. viij. ethimoloyaꝝ cornua que in exercitu ꝯuocandi cā erāt facta. Et infra. ¶Victor aūt ſicut crediderat ⁊cͣ. Quantū ad ſimulachra iouis de qͥbus hic fit mētio ſcienduꝫꝙ quia gentiles attribuebāt ioui tonitrua et fulmīa.ideo ſimulachrū iouis effigebat̉ cū qͥbuſdā radijs fulminū de qͥbus ouidius libro. iij. de faſtis vbi loquensde tꝑe quo hoīes de diuicijs nō curauerūt ſic dic̄. Iupiter antiqua vix ſtabat totus in ede. Inqꝫ iouis dextra fluctibile flumē erat. ¶ Titus liuiꝰ libro. ij. de ſecundo bello punico dicit ꝙ ꝓpter quedā ꝓdigia ꝓcuranda ioui pͥmū donū fulme aureū pondo quinqͣgintafactū eſt. Iſta ergo fulmīa fecerat arbogaſtes aureaque cernētes curſores imꝑatoris iocātes in eiꝰ pn̄tiaꝙ eis in tanta leticia ex victoria ꝯcepta ꝓmiſſum fuitdixerūt ſe libenter velle talibus fulminibꝫ fulminariqd̓ audiens imꝑator dedit eis hilariter auꝝ illd̓. fuerūt aūt illa ſimulachra iouis ꝯſecrata ẜm ritus aliqͦsgentiliū qui ſperabāt ꝙ ſimulachra taliter ꝯſecrataet in ſūmis alpibꝫ poſita theodoſio multū nocuiſſentqͥ tūc in alpibꝰ erat. forſitan ſperauerat arbogaſtesꝙ iupiter fulmīa vel tempeſtates aut turbines miſiſſet in ora militū thodoſij cū ꝑuentū fuiſſet ad p̄liū. etideo ecōuerſo deus īmiſit turbinē validū in ora hoſtium ſuoꝝ. Et infra. ¶ Non ſic cinna et mariꝰ ⁊cͣ. d̓ crudelitatibꝰ iſtoꝝ dictuꝫ fuit ſupͣ libro. ij. ca. xxij. et li..iij. ca. xxvij. qui neſciebāt finē dare bello etiā obtētavictoria. cuꝫ tn̄ finis belli deberet eſſe victoria. ſecusfuit de theodoſio de quo dicit paulus dyaconus ꝙ cūpidinē triūphandi adeo deteſtatus eſt ut bello n̄ mōuerit ſꝫ inuenerit. Et infra. ¶ Nō qͥeuit iuſtiſſimis ⁊cͣ.Hic eſt ſciendū ꝙ ſicut narrat paulus dyaconus libro.xj. valens qui fuit frater valentiniam imꝑatoris egregij et ab ip̄o in ꝯmunionē imꝑij aſſumptus ab eudoſio arriane hereſis ep̄o baptizatus in ſeuiſſimā hereſim lapſus ē. conatuſqͣꝫ eſt catholicos ꝑſequi ſꝫ fr̄isauctoritate ꝯpreſſus eſt. poſt mortē vero fratris ſuiimperiū orientis tenuit et impietatē quā dudū meditatus fuerat oꝑibꝫ expleuit lege data vt monachi militarent nolentes iuſſit per tribunos ⁊ milites fuſtibꝰīterfici. qͦꝝ īnumera multitudo p̄cipue ī egipto martirij palmā ꝯſecuta eſt. ac ꝑ ſingulas vbiqꝫ ꝓuīcias aduerſus catholicas eccleſias et recte fidei ppl̓os diuerſaſunt illata incōmodā. Ep̄os aūt et ſanctos viros multos miſit in exiliū quos poſtmodū tn̄ cū exercitū duceret ꝯtra gothos ſera ductus penitētia reuocari p̄cepit. Sed cūa gothis cū domo ad quā vulneratusdeportatus fuerat ꝯcrematus ē iuſto dei iudicio ut dicit oroſius. qꝛ cū gothi ꝑ legatos ſuppliciter petiuiſſent ep̄os ſibi mitti a qͥbus poſſent in fide inſtrui. valens imperator eis doctores arriani dogmatis miſit.Et infra. ¶ Simulachra gentiū ⁊cͣ. de hoc narrat hugo floriacenſis. ꝙ theodoſius ꝯtra errores gentiliūinſurgēs legē data p̄cepit ydoloꝝ templa ſolotenuseuerti. Conſtantius vero pͥus ꝓhibuerat ſacrificareȳdolis et eoꝝ templa claudi fecit. Sed iulianus apoſtata poſtmodū impietatē renouauit ꝓpter qd̓ theodoſius oīa templa eoꝝ dirui p̄cepit. Et īfra. ¶ Quidaūt fuit eius ⁊cͣ. de hoc ſcribit hugo floriacen. ꝙ cumin theſſalonica ciuitate fuiſſet orta ſeditio qͥdam iudices lapidati ſunt a ppl̓o et occiſi. d̓ quo theodoſiꝰ plurimū īdignatus omnes iuſſit pariter interimi nō ſecernēs nocētes ab innocētibus. igit̉ cū in die paſce ītereſſe vellet ſolēnijs btūs ambroſius ſibi ingreſſum eccleſie interdixit ⁊ eū publice penitere ꝯpulit. vix poſt