a ſuꝑſtitionibus ſed potius accuſat Et infra ¶ Implicat et ip̄m. vult auguſtinus dicere ꝙ tullius implicat ſeipſum ſuperſtitōnis culpa. quia licet videatur loqui libere id eſt plenam veritatem contentāexprimere cōtra ſimulachra deorum et hoc librosſcribendo. tamen in publico coram populi multitudine non fuiſſet auſus talia mutire. nec etiam ſimulachra non venerari. Et infra. ¶ Non celo et terre ſicut iſte diſputat. Hoc ideo dicit auguſtinus. qꝛ tullius vt ſupra in hoc capitulo dixit auguſtinus. cultum deorum reducit ad quaſdam ratōnes phificasqui autem ſic faciunt ponunt iouem celuꝫ et iunonēaerem et plutōnem terram vel iouem totius mundianimum. cuius quaſi vna pars in terra alia in celoſit. vt alias dictum eſt in hoc libro capitulo nonoet capitulo decimo. Et ideo illi adorant celuꝫ ⁊ terram. Et infra. ¶ Quas iſte balbus ⁊cͣ. hoc dicit auguſtinꝰ alludendo illi quod dixit ī principio huiuſcapituli ſcilicꝫ ꝙ tullius inducit balbum diſputātēin libro de natura deorum Eſt enim hoc nomē baſbus equiuocum ad ꝓprium nomen cuiuſdam quemtullius loquentem inducit et ad balbutientem. Etinnuit auguſtinus ꝙ ille fuit balbus nomīe et etiaꝫre id eſt balbutiens in materia de qua loquebat̉.Vid ipſe varro ⁊cͣ. In hoc capitulo. xxxj. reprobat beatus auguſtinus modum colendi plureſdeos per auctoritatem varronis qui de rebus diuinis multa ſcripſit. et cuius auctoritas apud romanos magna fuit. Et adducit hic multa de varrone.ex quibus patet ꝙ male ſenſit d̓ hijs que tenet vulgus d̓ dijs et quid ip̄e varro ſentiat de deo. Egoiſta conicere putare debui. Vult dicere ꝙ ea q̄ immediate ante dixerat d̓ mente varraonis debueratcredi ꝙ ſolum ex conniectura quadam et coniciendo mentem varronis dixiſſet. niſi ad hoc haberetexpreſſe dictum varronis quod euidenter indicatmentem eius. Et infra ¶ Et ideo grecos theletasaut miſteria ⁊cͣ. thelete ſunt purgatōnes quedamde quibus infra libro. x. capitulo nono plus dicet̉Aiſteria vocantur ſacra ſecreta. Ita dicit varrogrecos taciturnitate et pariētibus clauſiſſe. Taciturnitate quidem vt non liceret de eis loqui. parietibus vt non pateret niſi certis locis ⁊ perſonis eorum inſpectio. Quantum ad taciturnitatem ſciēdūꝙ triplex videt̉ fuiſſe cauſa quare volebant demones et ſacerdotes deorum occultari theletas et miſteria. vna cauſa fuit. quia faciliter poterant errores cōuinci. ſi licuiſſet publice de eis loqui ⁊ diſputaſſe. Alia fuit quia inter illa miſteria continebantur origines deorum et vere conditōnes eoꝝ quecolebantur. puta qualis fuit iupiter et quis ⁊ quomodo primo incepit coli et ſic de alijs dijs. Si verotalia fuiſſent in populo diuulgata contenſiſſentdeos et ſic fuiſſet omnis metus deorum ablatus.quod reipublice et communi cōuictui hominū plurimum nocuiſſet. Et propter hoc ſicut dicit titus liuius de vrbis originē libro primo. numa pompilius ſūme neceſſarium credebat timoreꝫ deorum populo iniciendum. Tercia cauſa fuit quia purgationes quaſdam faciebant in occulto et ſacrificia quedam nephanda omnino que populus horruiſſet. ſiad eius noticiam perueniſſet. Immolabant eniꝫ inocculto ſepiſſime infantes et muliereſ pregnanteret multa alia horrenda ad placandum demones inocculto fecerunt. ſicut patꝫ de iuliano imperatorēſupra. xxix. Et narrat etiam euſebius de imperatore maxentio qui mulieres nobiles pregnantes adhoc queſiuit et eas medias diuiſit et in extis infantium diuinationes queſiuit Et ideo ſacerdotes ſūme cauebant ne ipſorum miſteria et thelete proderentur. Propter quod et ſimulachrum quoddamerat fere in omni templo vbi colebatur yſis et ſerapis quod digito labijs impreſſo monere videbatur. vt ſilentium fieret. vt ſcilicet homines eos fuiſſe taceretur vt habetur infra libro. xviij. capituloquinto. Et ſicut dicit beatꝰ auguſtinus infra libroxviij. capitulo tercio. capitali crimine apud egiptios reus fiebat quicunqꝫ yſidem filiaꝫ machi hominem fuiſſe dicebat. Et hoc etiam demones ip̄i modis varijs procurabant. Vnde narrat macrobiꝰ ſuper ſomnium ſcipionis de numenio philoſopho q̄erat occultoruꝫ curioſus ꝑſcrutator. ꝙ cū eleuſmaſacra id eſt ſacra opidi eleuſini interpretando vulgaſſet que fuerunt ſacra cereris et proſerpine. dehoc poſtmodum in ſomnis aeriter correptus eſt.naꝫ dee eleuſine apparuerunt ſibi in ſomno in habitu meretriceo. et ante apertum lupanar ſtantes Cūqꝫ admiraretur quia non videbatur conueniēs numinibus et cauſaꝫ quereret. reſponderunt ſibi deeirate. ſe ab ip̄o habitu pudicicie ſue vi abſtractaset paſſim abeuntibus proſtitutas. Similiter ⁊ apd̓romanos valde erant clauſa miſteria deorum. Naꝫrefart valerius libro primo capitulo primo ꝙ tarquinius rex romanorum marcum duuuirum cullioinſitum tanꝙͣ parricidam in mari proici iuſſit eo ꝙlibrum ſue cuſtodie commiſſum in quo continebantur ſecreta ſacrorum ciuilium patronio ſabino trāſſcribendum dediſſet. Et dicit valerius ꝙ iuſtiſſimehoc factum eſt. quia pari vindicta parentū ac deorum violatio expiāda eſtIIcit etiam de generatōnibus deorum ⁊cͣ. Inhoc capitulo. xxxij. oſtendit beatꝰ auguſtinꝰquomodo non ſolum demones ſed etiaꝫ populoꝝprincipes ſubiectos ſuos incultu deoruꝫ errare fecerunt. Aagis ad poetas ꝙͣ phiſicos. Diſtinctioint̓ iſtos qͦs ad deoꝝ cultū pꝫ exhijs q̄ dicit auguſtinus ſupra capitulo. xxvij. huiuſ librixxxiij. beatus auguſtinꝰ concludit expͥus oſtēEus igitur ille felicitatis ⁊cͣ. I hoc capituloſis ꝙ vnus verus deus eſt. qui dat regna tēporalia quibus vult. qn̄qꝫ iuſtis qn̄qꝫ iniuſtis. etcauſam quare dat iniuſtis aſſignat.¶ Taqꝫ vt cognoſceretur ⁊cͣ. In hoc capituloxxxiiij. beatus auguſtinus oſtendit quomodoverus deus manifeſtauit ſe eſſe dominum omniumtemporalium et non alium. Et duo facit quia pͥmooſtendit ꝓpoſitum ſuum per ea que deus fecit populo iudaicō ip̄m fouendo. Secundo ibi. et ſi non ī eū⁊cͣ. aſſignat rationem et cauſam quare deus populūillum deſeruit ipſum per orbem diſpergendo. Facit autem auguſtinus in hoc capitulo d̓ multis dijsmentōneꝫ quoꝝ noīa ẜm officia eoꝝ ſuꝑius capl̓oxj. expoſuit. Et patet ex hijs que hic dicit quod ſitvniuſcuiuſqꝫ eorum officium