imperator. Qui et locorum iniquitate captꝰ et hoſtibus circumſeptus cum nullam videret euadendifacultatem fedus cum ſapore rege perſarum et ſiparum vt putant dignum latis tamen neceſſariumpepigit. Vt enim ipſum cum exercitu tam ab hoſtium ꝙͣ ec̄ locorum periculo ſapor rex perſarum libecaret. inſibi opidum et partem ſuperioris meſopotamie iouinianus perſis conceſſit. Et infra ¶ Nonquidem tanto detrimento ⁊cͣ. Hoc dicit quia adrianus tres prouincias ſponte dimiſit. quaꝝ vna fuitmeſopotamia. Iſte vere ſolum partem vnam meſopotamie ⁊ opidum prefatum conceſſit per ꝯpoſitionemīter ip̄m et regem perſaꝝIcero augur irridet auguria. ⁊cͣ. In hoc capitulo. xxx. beatꝰ auguſtinus arguit contra modum colendi deos per dicta ciceronis. Et facit inhoc capitulo duo. quia primo oſtendit ꝙ ſimpliciter loquēdo auctoritas ciceronis ſit inualida ad aliquid certitudinaliter probandum in hac materia.Secundo ibi. diſputat apd̓ eum ⁊cͣ. recitat dicta iplius que ſunt ad propoſitum. quia ſufficientis auctoritatis eſt apud eos contra quos arguit. Inſufficientiam vero auctoritatis dictorum tullij ciceronis on̄dit duplicit̓. pͥmo qꝛ facta ſua repugnāt dictis. qꝛ cū ip̄e fuerit eē̄ vſus augurijs tn̄ irridet auguria. Vn̄ pͥmo li. d̓ diuinatōe īducit duos ſcꝫ carneadem et panetium velut irriſorie querentes. vndeiupiter cornicem a leua et coruum a dextra canereiuſſiſſet. Hoc querebant. quia coruus eſt aptiſſimꝰad auguria et pretendit felix augurium. cornix vero infelix ſi vterqꝫ canat a dextris. ſi a ſiniſtris eſteconuerſo ẜm opmionem augurum. ¶ Secundo arguit inſufficientiam auctoritatis tullij quia ip̄e tanꝙ achademicus negat omnem certitudinem cognitionis. Dicuntur auteꝫ achademici philiſophi quidam. qui nihil certū eſſe dicebant ſic dicti ab achademia villa platōnis. vel ab achademica ſcola platonis vbi incepit philoſophia iſta. Iſti vero fuerunt achademici noui. inter quos et achademicosveteres qualis ſit diſtinctio. patet infra libro. xix.capitulo. ij. Contra achademicos vero iſtos ſcripſit auguſtinus tres libros. Diſputat apud eum ⁊cͣ.conſuetudo ciceronis eſt in libris ſuis inducere alios loquentes in hoc imitatus platōnem qui ideꝫ facit. In ſecundo igitur libro de natura deorum inducit qunitum luciliū balbum diſputantem et loquentem. cuius verba licet videantur dicta in perſonaquinti lucilij. tamen in reiueritate ſunt ip̄ius tullijEt ſciendum ꝙ beatus auguſtinus in iſto capituloponit duas aucͣtoritates tullij quarum prima incipit ibi. videtis ne igitur ⁊cͣ. finis eius excluſiue. Ecce interim ⁊cͣ. Et habētur libro. ij. de natura deoꝝparum ante finem. Quod autem hic dicitur et cumip̄e ſuperſtitōnes ex naturis rerum ⁊cͣ. eſt auguſtini reprobantis ciceronem ī hoc ꝙ cicero reprobatſuperſtitōnes vulgi et ipſemet tamen multas ſuperſtitōnes inſerit in libro ſuo. ſed eas inſerit tāꝙͣ phificas et ex philoſophia naturali ortum habentes.quas auguſtinus ſupra libro iſto capitulo nonō decimo vndecimo. xij. et. xiij. reprobauit. Superſtitōautem vocatur omnis cultus ſuperfluus quocunqꝫ modo ſuperfluus ſiue ex ſuperfluitat e eorum q̄coluntur ſiue eorum que incultum aſſumuntur ſiueex modo aſſumendi Hoc enim iſtud intelligitur nomine ſuperſtitōnis. vndecunqꝫ nomen origineꝫ habuerit. de quo diuerſimode ſentiunt ſcriptores. vtinfra iam dicetur. Et opponitur ſuꝑſtitio religioniſicut vicium quod conſiſtit in ſuperabundantia opponitur virtuti. ſicut prodigalitas liberalitati. Etinfra forme enim nobis deorum ⁊cͣ. hoc dicit tullius vel interrogatiue vel yronice. quaſi dicens.Iſta ſunt nobis ignota. Et ideo qui ſimulachra adillorum imitatōnem faciunt. et genealogias deorum affirmant male errant. Et infra Accepimusenim deorum cupiditates. Ea que hic tangit tullius accipit ex communi opinione vulgi et ſcripturepoetarum que de dijs non ſunt credenda. Et infra.Nec vero vt fabule ferunt ⁊cͣ. Reprobat tulliusfabulas poetarum qui fingunt deos belligeraſſeſic̄ omerꝰ fingit d̓ bello troiano ꝙ dij troianorū zelabāt ꝓ troianis ꝯtͣ grecos et dij grecoꝝ pro grecis ꝯtͣ troianos. et defēdit qͥlibꝫ ꝑteꝫ ſuā. Vnde exꝑte grecorū fingūt̉ fuiſſe iuno ⁊ neptunus. ex ꝑtetroſanoꝝ venus cumalijs dijs amicis ſuis ſic̄ pt̄ꝫ ꝑvirgilium eneidos in multis locis. et de hoc etiamtactum fuit ſuperius libro primo capitulo. iij. Debello etiam deorum contra ſeinuicem pro partibꝰquas fouebant facit virgilius mentōnem libro. ij.enēid̓os. Et ouidius loquēs de hectore troiano. xijmethamorphoſeos dic̄ ſic. Hector adeſt ſecūqꝫ deos in prelia ducit. Et eodem modo finxerunt poeteꝙ dijbellabant contra gigantes qui titanes dictiſunt. Ipſi enim vt fingitur volentes deos de celovellere accumulabant montes ſuper montes. vt incelum aſcenderent ſed eos iupiter flumine interfecit. Hanc fabulam ponit ouidius libro ſexto. de faſtis circa principium. Et yſidorus eam tāgit libro.ix. et himologiarum. capitulo. ij. in fine. et ſolinusvbi loquitur de macedonia dicit ꝙ rumor eſt ꝙ inflegra vbi poſtmodum conſtructum eſt caſtrū vl̓opidum ſic appellatum. fuit predicta pugna eo ꝙibi inueniūtur oſſa humana enormis magnitudiniſque creduntur fuiſſe gigantum et ſaxa immania cūquibus credunt homines ꝙ gigantes celum oppugnaſſent. Et infra. ¶ Ecce interim que ⁊cͣ. Iſta ſuntverba auguſtini qui pōderat verba tullij. Et infraNon enim philoſophi ſolum ⁊cͣ. hic ponit auguſtinus aliam auctoritatem tullij. et ſunt verba tuliij vſqꝫ ad illud excluſiue. quis nō intelligat In quibus docet tullius vnde venit nomen ſuperſtitōniset qui primo dicebantur ſuperſticioſi. lactantiꝰ verolibro. vj. inſtitutionum dicit ꝙ religio eſt vericultus. ſuperſticto falſi. Lucreciꝰ vero dicit ſic Superſticioſi vocantur qui nō filios ſuperſtites optātomnes enim optamus. ſed aut qui ſuperſtitem memoriam defunctorum colunt. aut qui parentibusſuis ſuperſtites colebant imagines eorum domi tāꝙͣ deos penates. nam qui nouos ſibi ritus aſſumebant vt in deorum vices mortuos honorarēt. quosex hominibus in celum receptos putabant. hos ſuperſticioſos vocabant. hos vero qui publicos ⁊ antiquos deos colebant religioſos nominabant. Vnde virgilius vana ſuperſticio veterum ingrata deorum Hec lucrecius. A.gellius vero libro. iiij. dicit ſic. Religioſum eſt quod propter ſanctitatē aliquam remotum ac ſepoſitum eſt a nobis verbumarelinquendo dictum. Et infra. ¶ Quis non intelligat ⁊cͣ. Iſta ſunt verba auguſtim in quibus oſtendit ꝙ tullius timore ductus nititur laudare religionem maiorum id eſt antiquorum et potentiorū romanorum. vt eam a ſuperſtitione diſtingueret cumtamen non poſſet. Nam ex verbis tullij haberi pōtꝙ maiores erant ſuperſticioſi et non religioſi. Volebat autem ſeparare religionem maiorum a ſuperſtitione. et ideo oſtendit qui ſcd̓m maiores dicāturſuperſtitto ſi. Et ſi tales ſolum eſſent ſuperſtitio ſi qͥpro filijs vt ſint ſuperſtites ſic imolant vt dicunt excuſari poſſent a ſuperſtitione maiores. Sed quia vtpatet in prima auctoritate tullij. ipſe vocat ſuperſtitiones ſimulachrorum inſtitutōes et coniugīa deorum ⁊ huiuſmodi in quibus maiores erant principales. pꝫ ꝙ tullius nō ſufficiēter excuſat maiores