Ibet autem eorum conſiderare ⁊cͣ. In hoc caꝑitulo. xxiiij. oſtendit beatus auguſtinus quomodo cultores multorum deorum aſſignant rationes nominum quibus nominant deos ſuos. Dicuntenim ꝙ nominant eos ab effectibus eorum et hocdupliciter. quia quandoqꝫ nominant deum aliquēa re quaꝫ efficit flectentes aliquantulum nomē deia nomine ip̄ius rei. ſicut a bello bellonā nominantdeam bellorum. quandoqꝫ vero vtuntur eodeꝫ nōmine equiuoce ſcilicet pro re ip̄a quam deus dat ⁊facit et ꝓ ip̄o deo vel dea. ſicut pecunia quandoqꝫaccipitur pro ip̄a moneta. quandoqꝫ pro dea quemone tam dat.Ienim iam humana infirmitas ⁊cͣ. IIn hoc capitulo. xxv. ex ratōne nominum quibus dij nōminantur arguit beatus auguſtinus contra multitudinem deorum ꝓbans duo videlicet eoruꝫ impotentiam et etiam multitudinem eſſe ſuperfluā ¶ Neqꝫ ip̄m ioueni cuꝫ tantis iniurijs ⁊cͣ. hoc dicit auguſtinus ꝓpter ludos ſcenicos qui celebrabātur ī honorem deorum et tamē ibi recitabantur crimīa deorum et precipue iouis ſūmi. Et hoc patet ex tragedia prima ſenece. in qua dea iuno coniunx iouis demultis pelicibus iouis et earum filijs conqueritur.trāgēdie vero in ſcenicis ludis recitabātur. De criminibus etiam iouis dicit yſidorus. viij. ethimologiarum ſic. Hunc priuato titulo id eſt ſingulari ſibi iouem optimum dixerunt. dum fuiſſet inceſtus īſuis impudicus in extraneis. quemmodo tauꝝ fingunt ꝓpter europe raptum. fuit enim innaui cuiꝰin ſigne erat taurus. modo danes per ymbrem aureum appetiſſe concubitum vbi intelligitur pudiciciam mulieris ab auro fuiſſe corruptam. modo ī ſimilitudinem aquile ꝓpter quod puerum ad ſtuprumrapuerit. modo ſerpentem quia reptauerit ⁊ cignūquia cantauerit. et ideo iſte non ſunt figure. ſꝫ plane de veritate ſcelera. Hec yſidorus ¶ Quantuꝫ adcuropam de qua loquitur yſidorus. īciendū ꝙ ip̄eyſidorꝰ libro. iiij. dicit ꝙ europa fuit filia agenoris regis libie id ē africe quaꝫ iuꝑiter ab africa raptam cretam aduexit. et terciam partem orbis abeius nomine appellauit. De hoc fabula fingitur. ꝙiupiter conuerſus in bouem pulcherrimum apparuit europe iuxta mare vbi ſolebat ſpaciari. cuius pulchritudinem admirata et tangens dorſumeiꝰ. cuꝫeum placidum inueniſſet aſcendit dorſum eius quiſtatim ingreſſus mare tranſportauit eam in cretāOpinionem tamen aliā de raptu europe ponit auguſtinꝰ infra libro. xviij. capitulo. xij. De dane vero de qua loquitur yſidorus que ſcilicet fuit vxoracriſij. dixi ſupra libro. ij. capitulo. vij. Puer veroquem fingitur rapuiſſe fuit ianimedes filius troisregis troyanoruꝫ. de quo fingitur ꝙ iupiter feciteum ſibi pincernam in celo quiet aquarius diciturẜm ouidium libro. iiij. de faſtis. de cuius raptu loquitur etiaꝫ ouidius libro. iiij. methamorphoſeoſItem fingitur de ioue ꝙ ip̄e cōcubuit cuꝫ leda vxore tindari in forma cigni et genuit ex ea duos geminos ſcilicet caſtorem et pollucem. Iteꝫ cū alginena vxorē amphitrionis et genuit ex ea herculeꝫ nōbiliſſimum virum.Ad fingebat hec omerus ⁊cͣ. In hoc capituloxxvj. ponit auguſtinꝰ reſponſionem tullij adcrimina que ioui obiciuntur. et reprobat eam. Dicit enim tullius hec fuiſſe ficta ab omero. ꝯtra quēdicit auguſtinus ꝙ in lud̓is ſcenicis qui inter resdiuinas ponuntur et a dijs expetuntur huiuſmodicrimina recitantur. cantantur et actitantur. id eſtper hiſtriones effigiantur geſtibus et motibus corporum. Varro autem poſuit ludos ſcenicos vt habetur infra capitulo. xxxj. inter res diuinas. ¶ Tito latino ruſtico ⁊cͣ. quod narrat hic auguſtinus dicit titus liuius de origine vrbis libro. ij. contigiſſedecimonono anno poſt reges exactos. Hoc etiamnarrat valerius libro primo capitulo quito. quodhic narrat auguſtinus et titus videlicet ꝙ cum ludi circenſes quodamdie debebant celebrari. quidāpater familias ſeruum ſuum mane in eodem loco inquodebebant celebrari ſcilicet incirco verberibuceſum duxit ad ſupplicium anteꝙͣ ludi inciperenturcredens ꝙ in hoc non derogaretur religioni Sedtandem poſtmodum iupiter cuidam viro latino apparuit in ſomnis dicens ſibi ludos illos eo die celebratos diſplicuiſſe propter factum patriſfamiliaſqui ſeruum ſuum ſic eo die et loco tractauit. et niſiculpa illa purgaretur inſtauratōne nouorum ludorum ciuitas ex hoc graue ſentiret incomodum. Precepit igitur illi viro latino vt hec conſulibus nunciaret. qui punitus eſt propter negligētiam ⁊ cōtemptum. ſicut hic recitat auguſtinuſ. et patet litera. De ludis circenſibus quales ſint dictum eſt ſupͣlibro primo capitulo. xxxij. Et notanduꝫ ꝙ ꝙͣuis ludi de quibus hoc mirabile narratur fuerint circenſes ẜm titum liuium et yalerium. ludi vero ī quibuſturpia recitabantur fuerunt ſcenici et non circēſestamen auguſtinus pro eodeꝫ habet quantū ad ꝓpoſitum pertinet vtroſqꝫ lud̓os. quia vtriqꝫ a dijs expetiti ſunt et in ludis ſcenicis recitabantur turpiaini ludis vero circenſibus exercebantur quedaꝫ quevidebantur inſania. et generaliter om̄es ludi eoꝝreprehenſibiles erant. Vnde dicit yſidorus. libroxviij. ethimologiarum loquens de ludis gentiliumHec quidem ſpectacula demonum iuſſis inſtitutaſunt. proinde nichil debet eſſe xp̄iano cum circēſiinſamia. cū impudicicia theatri. cum amphitheatricrudelitate. cūatrocitate areneElatum eſt in literis doctiſſimuꝫ ⁊cͣ. In hoc ca¶ Ipitulo. xxvij. reprobat beatus auguſtinus doctores romanorum. qui nituntur ipſam veritatemde dijs ab eorum cultoribus celare et falſitatibusquibuſdaꝫ ſeducere. quales erant ſceuola pontifexet varro. qui de dijs multa ſcripſerunt falſa in excuſationem deorum quos tamen excuſare non poſſuntꝙͣdiu ludi auctoritate maiorum dijs celebrabāturin quibus eoruꝫ crimina decantabantur. De ſceuola de quo hic fit mentio dicit valerius libro. viij. capitulo. viij. eum bene ac diu iura ciuium et cerimonias deorum ordinaſſe. ¶ Superflua non nocentSolent dicere iuxiſperiti ꝙ abundans cautela nonnocet. quia de ſuperabundanti poteſt quis accipere illud quod eſſe ſibi neceſſarium et reſiduum ſi videatur relinquere. Et infra. Hec inquit non eſſedeos ⁊cͣ. Hic tangit auguſtinus ea que ſceuola docuit eſſe in dictis philoſophorum ſuperflua. videlicet ꝙ hercules et caſtor et pollux de quibus ſupra capitulo. xxv. dixi. Similiter eſculapius d̓ quoſupra libro. iij. capitulo. xij. dixi. et taels non erantdij. Aliud eſt ſuperfluum videlicet ꝙ eorum qͥ ſuntdij veri ciuitates non habent ſimulachra conueniētia. eo ꝙ dij non habeant ſexus nec maſculinum necfemininum. nec etatem iuuenilem. aut ſenilem. neccorporis membra. ſicut ſimulachra repreſentantEt infra. ¶ Cum alium faciant furari. ſcilicet mercūrium quem fingunt deum furū. alium adulterari ſicut iouem et martem vt ſuperiꝰ in hoc libro dictūfuit. Et infra ¶ Tres inter ſe deas ⁊cͣ. de de iſto certamine dearum dixi ſupra libro primo capitulo. iijet libro. iij. capitulo. xxv. Et infra. ¶ Iouem ipſuꝫconuerti in bouem ⁊cͣ. de iſtis que tangunt iouemidixi ſupra capitulo. xxv. Et infra. ¶ Deam homininubere De hoc dixi ſupra libro. iij. capitulo. iij. Etinfra ¶ Saturnum ſuos filios deuorare. hanc fabulam narrat ouidius libro. vj. de faſtis. yſidorꝰ vero libro. viij. ethimologiaruꝫ dicit ꝙ ſaturnus a tēporis longitudine dicitur eo ꝙ ſaturetur annis Vn̄greci dicunt ip̄m eſſe tēpus. qd̓ filios ſuos deuo: at