habet ad illud quod ſuperius in hoc capitulo dixitſic. atqꝫ obtundamus intentōnis aciem altiſſonis vocabulis. vult enim auguſtinus dicere. ꝙ acies noſtreintentōnis. qua ſcilicꝫ alicui intendimus obtundituret ebetatur quando intendit talibus vocabulis dignitatum. Sed poſtmodum intentio corrigitur. quādoſemotis talibus vocabulis conſiderat ip̄am remet q̄ad rem ipſam pertinētEmota itaqꝫ iuſticia ⁊cͣ. In hoc capl̓o. iiij. oſtendit beatus auguſtinus ꝙ ad verum regimen requiratur iuſticia et alioq̄ui quantumcunqꝫ dominium ſit magnum non differt latrocinia. Et ꝓbat hocper exemplum de latrocinio de quo ſupponit ꝙ intātum poſſit proficere ꝙ poſſet ciuitates occupare. etiam de impunitate confidere. Pirata vero de quo fithic mentō ẜm aliquos vocatus eſt dionides. cuiꝰ reſponſionem magis integre ponit. A. gellius. ⁊ habetur etiam ī policraton libro. iij. capl̓o quartoAoinde obmitto querere ⁊cͣ. In hoc capitulo. v.Ippl̓ſcat beatus auguſtinus ea que ī precedenti capitulo dixerat de regno et latrocinio in generali ad regnum romanorum ī ſpeciali et hoc quantum ad iniciūillius regni. Et oſtendit in hoc capitulo duo quia pͥmo oſtendit ꝙ regnum romanorum quo ad ſui originem non differebat a latrocinioniſi ſola impunitatisſecuritate. quia videlicet latrones ſemper timent ꝙcomprehendentur aliquando ⁊ punientur illi autemquos romulus vrbis conditor congregauit in vrbeꝫet fecit ciues non timebant ſic puniri. Scd̓o ibi dicātquis iſtos ⁊cͣ. inuehit contra falſos deos. ¶ Quantuꝫad primum ſciendum eſt ꝙ illi quos romulus congregauit erant mali qui alibi ſecure viuere non poterantd̓ quibus ſuperius libro. ij. capitulo. xvij. dixi. Tamēſecuritas illis contulit poſtmoduꝫ ꝙ ip̄i erant paratiores ad viuēdū ciuiliter ſub vno principe Quia metꝰqui vſqꝫ ad deſperatōnem malos tenet impellit eosſepe ad peiora ꝙͣ facerent ſi ſpem meliorem haberētſicut oſtendit auguſtinus per exemplum de ſeruis gladiatoribus. qui timentes ſeuiciam dominoꝝ ſuoꝝ fecerūt mala illa que hic tangit auguſtinus. et etiam ſupra libro. iij. capitulo. xxvj.Vſtinus qui grecam vel potius ⁊cͣ. In hoc capitulo. vj. oſtenoit beatus auguſtinus ꝙ eodē mōdo fuit de regno aſſiriorum ſicut de regno romanoꝝquantum ad fui inicium. videlicet ꝙ fuit latrociniumquoddam. Et facit in hoc capitulo duo. Primo aſſimilat vnum regnum alteri quantum ad ſui inicium.Et ſcd̓o ibi tam diu ⁊cͣ. comꝑat vnum ad aliud quātūad diuturnitatem temporū Cauſa autem quare auguſtinus facit mentōnem de regno aſſiriorum patetex ꝓceſſu auguſtini in capitulo ꝓximo ſequenti. Fundat autē auguſtinus ſe ſuper dicto iuſtini qui fuit abbreuiator trogi pompeij. Scripſit autem dictus pōpeius. xliiij. libros hiſtoriarum. et licet ipſe romanuseſſet. tamen plus ſcripſit hiſtorias de geſtis grecoꝝet aliarum terrarum extranearum et quaſi totius orbis alterius vt dicit iuſtinus ī prologo et patet ī proceſſu ſuo ꝙͣ de geſtis ſcripſit romanorum. Et idem fecit iuſtinus in totidem libris ſcilicꝫ. xliiij. Vterqꝫ vero latine ſcripſit non grece. et vterqꝫ breuiter. ſed iuſtinus breuius. Et ideo dicit hic auguſtinꝰ de iuſtinoꝙ trogum pompeium ſecutus non latine tantum ſicutille. verum etiam breuiter ſcripſit. id eſt non ſoluꝫ latine id eſt in latino ſicut fecit pompeius. et in hoc ſecutus eſt pompeium ſed et breuiter ſcripſit ſicut etiaꝫpompeius et breuius ſicut patet ex ꝓlogo iuſtim fuerunt autem contemporanei trogus pompeius et iuſtinus vt patet ibidē. Specialiter auteꝫ allegat iſtosquia romani erant. et ideo a romanis contra quos diſputat auguſtinus recipiendi ſunt. Et infra¶ Hic primus intulit bella finitimis. Signanter dicit finitimisquia ſicut patet in principio primi libri iuſtini. fuerūtquidaꝫ prius ſicut inſo rex egiptius. et thanaus rexſithie qui ante ninum bella mouebant. ſed non finitimis. longinque enim bella ſolum gerebāt. Iſte minusfuit filius beli qui primus ydolum patris ſui defuncticoli fecit. cuius anno. xlij. natus eſt ahrahaꝫ. De iſtisloquitur auguſtinus infra libro. xviij. capitulo. ij. etcapitulo. xxij. Et infra. ¶ Nam quedam illos fuiſſe mētitos ⁊cͣ. hoc ſpecialiter dicit auguſtinꝰ ꝓpter ea quede iacob et de filijs iſrahel et moyſi ac iudeis narrantlibro. xxxvj. que ſunt omnino ſacris ſcripturis cōtraria Et infra Vt romanum imperium nondum ſit eiꝰetatis ⁊cͣ. hoc dicit augꝰ. loquens de tempore ſuo huit enim auguſtinus tempore imperatorum archadij ⁊honorij qui ceperunt regnare anno ab vrbe conditaAcxlix. ẜm oroſium libro ſeptimo. et per conſequensẜm auguſtinum qui dicit illud regnū duraſſe ccxi.annis licet iuſtinus dicat illud duraſſe. ccc. annisregnum aſſiriorum exceſſerat induratōne temporumregnum romanorum in annis. xc. et vno. ẜm computatōnem vero euſebij et bede in cronicis multo plusnam reducendo annos ſingulorum regum quos ipſiponunt in vnam ſummam regnum aſſiriorum durauit.Accccxlviij. annis. et per conſequens exceſſit imperum romanorum inducentis nonagintanoueꝫ annis tēpore auguſtimi. E infra. Donec trāſferretur ad medos ⁊cͣ. de tranſlatōe huius imperij ad medos dictumſypra videlicet libro. ij. capitulo. xx.Inullo deorum adiutorio ⁊cͣ. In hoc capitl̓o. vijincipit beatus auguſtinus oſtendere ꝙ augmētum imperij romani non ſit dijs romanorum aſcribendum. Et facit auguſtinus in hoc capitulo duo. Primo enim probat quod dictuꝫ eſt per ſimile de regnoaſſiriorum. ſcd̓o ibi. poſtremo quoquomō ⁊cͣ. oſtēditetiam per ſimile de malis que paſſum eſt regnum aſſiriorum. ꝙ mala romanorum non ſint temporibꝫ xp̄ianis aſſcribenda. Facit autem beatus auguſtinus taleꝫratōnem. Regnum aſſiriorum ampliatum fuit et durauit diu vt dictum fuit in precedenti capitulo. aut ergo attribuenda ſunt iſta dijs aliquibus. aut non. ſi nōergo nulla ratio eſt quare augmentatio et duratō regni romanorum debeat dijs attribui. ſi ſic. aut ergodijs ꝓprijs aſſiriorum. aut dijs aliarum gentium aſſirijs et mino ſubiectarum. non dijs aliarum gentium.quia ille gentes tēpore nini non habuerunt alios deos ſibi ſcilicet ꝓprios. Si vero dijs ꝓprijs aſſiriorum.querit auguſtinus quid fecerūt illi dij quādo regnuꝫaſſiriorum tranllatum fuit ad medos et de medis adperſas. aut enim tunc mortui ſunt et ideo nō defēderunt regnum aut forſan non erat eis merces bene reddita ſicut tactum fuit ſupra libro. iij. capitulo. ij. deperiurio laomedontis et non ſolutōne mercedis quaꝫdijs ꝓmiſit. aut medi forſan promiſerunt dijs maiorēmercedem. aut forte non erant ita fortes ꝙ potuerūtdefendere aſſirios a medis aut forte dij medoꝝ erātfortiores et vicerunt deos aſſiriorum tanꝙͣ habēteszelum ꝓ medis. ſicut dij aſſiriorū pro aſſirijs. Et qd̓cunqꝫ iſtorum concedatur abſurdum videtur credere tales eſſe deos. et poſſe imperiuꝫ dare vel auferreEt infra. ¶ Ad medos tranſire ⁊cͣ. De iſto tranſitu dictum fuit ſupra libro. ij. capl̓o. xx. Et infra ¶ Atqꝫ inde rurſus ad perſas ciro ⁊cͣ. Quantum ad iſtam tranſlatōem regni medoꝝ ad perſas ſciendum ꝙ ſicut narrat iuſtinus libro primo cum regnum medorum perueniſſet ad aſtiage cui filia vnica fuit de qua dixerūtarioli filium naſciturum qui auum ſuū ſcilicet aſtiagemde regno expelleret. hoc timens aſtiages filiam ſuaꝫcuidaꝫ mediocris conditōis de genere perſarum ī matrimonium dedit. vt ſic filijs ex ea naſcituris modicaeſſet poteſtas contra ip̄m inſurgendi. nec ſic tamenmētu liberatus filiam poſtea grauidam ad ſe accerſiuit vt natus infans necaretur. natum ergo infantemtradidit harpago ſuo ſecretario occidendum. qui metuens ne filia patri ſuo poſtmoduꝫ in regno ſuccede̓tet de filio ſuo interfecto vltionem ſumeret. infantem