cuidam regio paſtori tradidit exponendum vxor vero paſtoris puero regio expoſito compatiens ip̄m nutriendum ſuſcepit. Cui ſpartacus nomen imponitur.poſtmodum inter paſtores conuerſatus ciri nomē accepit. Poſtmodum vero cum aſtīages nepoteꝫ ſuumſeruatum comperiſſet iram ſuam conuertit ī hapargūet in vltionem ſeruati nepotis filium eius interfectuꝫepulandum patri tradidit. harpagus vero diſſimulato dolore vindictam diſtulit. poſtmodū cum adoleuiſſet cirus ſcripſit ſibi harpagus omnia que circa eūinfanteꝫ aſtiages fieri mandauerat. et que ip̄e ab aſtiage ꝓpter eius ſeruatōnem paſſus fuerat. hortās vtexercitum paret. et viam ad regnum aggrediatur ꝓmittens ꝙ medi ab aſtiage ad ipſuꝫ tranſirent. Cyrꝰigitur eius acquieſcens conſilio ꝑſipolim ciuitateꝫ ſcilicet potentiſſimam ꝑſidis reuertitur. vbi conſiliatoſibi animo populi et ad ſequenduꝫ ipſum accenſo bello medos inuaſit. Aſtiages immemor crudelitatis ꝙͣin hapargum exercuit ſūmam belli ei cōmittit. qui acceptum exercitum ſtatim ciro tradidit. Quo auditoaſtiages contractis vndiqꝫ auxilijs in perſas proficiſcitur vbi ꝯmiſſo primo bello et ſuis acerrime pugnātibus cedunt perſe. Quibus cedentibus occurreruntmatres ⁊ vxores ip̄orum oſtendentes ſublatis veſtibus obſcena corporis et interogantes vtrum in vtēros matrum vel vxorum vellent refugere. Hac caſtigatione repreſſimn prelium reuertuntur. ⁊ quos fugebant fugere compellunt. Captus eſt etiam aſtiageſet regno medorum priuatus. quem tamen cirus genti hircanorum preponit. Hic filius imperij medoruꝫfuit. Regnauerūt autem annis. cccl. Et infra ¶ Quegens ſcilicet perſarum nō anguſtis ⁊cͣ. vult dicere ꝙgens ꝑſaꝝ non anguſtis finibꝫ orientis. ſꝫ multū aniplius et ampliſſimis poſt regnum alexandrimagni.cuius regnum erat maximum loco ſed breuiſſimū tempore. vſqꝫ ad preſens id eſt vſqꝫ ad tempus auguſtini. imo et vſqꝫ ad moderna tempora in regno ſuo perdurat. Quod vero dicit de breuitate alexandri macedonis intelligenduꝫ eſt de tempore quo ip̄emet alexander regnauit. et ſic conſtat ꝙ fuit breuiſſimuꝫ tempore quia alexander in vniuerſo non regnauit niſi. xijannis. Aonarchiam vero non tenuit niſi quīqꝫ annisquia ſeptem annis ẜm bedam regnum tenuit macedonicum anteꝙͣ monarcha eſſꝫ. Sciendum eſt autem ꝙregnum interfecto dario rege perſaruꝫ tranſiuit adalexandrum. et ſic illo tempore non habuerunt regnūpoſt mortem vero alexandri regnum ſuum recuperauerunt. et durauit ſicut ſicut dicit beatus augꝰ. vſqꝫad tempus ſuum. imo vſqꝫ in preſens. naꝫ tartari modo illud regnum tenent. Fuerunt autem perſe ſeu parthi ita potentis imperij ꝙ romani nunꝙͣ potuerunteos perfecte ſubiugare. ꝙͣuis romani eos ſepe vicerint. et ab eis vincerentur. vt patꝫ ex libro feſti dictatoris. de ꝓuīcijs imperio romano ſubiectis. Et infra.¶ Quod nec homo fecit camillus. De quo camillo habetur ſupra libro. ij. capl̓o. xvij.Einde queramus ſi placet ⁊cͣ. In hoc capituloviij. beatus auguſtinus ꝓbat ꝙ augmentum romani imperij nō poteſt attribui paruis dijs quos romani colunt. quia illoruꝫ poteſtas non ſe extendit adtanta negocia. ¶ Dee cloacine. Dea iſta p̄erat cloaciset videtur ꝙ romani iſtam ab egiptijs colendam acceperint. nam egiptij vt dicit clemens ī itinerario libro.v. alij coluerunt cloacas. alijſtrepitum ventris. Etinfra. ¶ Aut vagitano. A. gellius libro. xx. ca. xx. dicit ꝙ ẜm varronem deus vagitanus eſt penes queꝫſūt humane vocis micia. Et infra. ¶ Lacteſcentibusdeuꝫ lacturnū. Tunc lacteſcit ſeges quando infra cortices graninihil eſt niſi humor albus quaſi lac qui ēmateria farine ī grano iam maturo¶ Oſtinus de dijs maioribus quos romani coluerūtmiſſa turba ⁊cͣ. In hoc capitulo. ix. agit auguAaiores vero dij erant ſelecti. inter quos ẜm eos fuit iupiter. Vnde ſibi tanꝙͣ regi omnium tradideruntſceptrum. et poſuerunt in altiſſimo loco montis capitolij templum ſuum. Ponit auteꝫ beatus auguſtinusin hoc capitulo duos errores circa iouen quoꝝ vnꝰſcilicet qui reprobatur in hoc capitulo fuit varronisqui dixit iouem eſſe deum quem colunt illi qui vnū deum ſine ſimulachro colunt. Contra quod dicit auguſtinus ꝙ ſi hoc ſit verum ergo male tractatur id ecōlitur a romanis. Dicit macrobius ſuper ſomniuꝫ ſcipionis ꝙ ph̓i qui fabulo ſis locutōnibus vtuntur. ꝙͣuiſeis vti ſolebant cum de anima vt de aereis ethereiſuepoteſtatibus. vel de ceteris dijs loquuntur. tamē cuꝫad ſūmum principem omnium deorum. vel ad mentēquaꝫ greci noym appellant perueniunt vt de ip̄is loquuntur nichil fabuloſum confingunt. ſed bene ad ſimilitudinem et exemplum confugiunt. ſicut plato. qꝛreputat ꝙ ſol īter corpora illi deo maxime ſimilis ſit.et ideo ſub ſimilitudīe ſolis de deo illo multuꝫ loquit̉Ideo et nullum eius ſimulachrum ſicut dijs alijs confinxit antiquitas quia ſūmus deus nataqꝫ ex eo mensſicut vltra aīaꝫ ita ſuper naturaꝫ ſunt. Scd̓o error eſtꝟgilij ī buccolicis egloga tercia qui dicit. Iouis oīaplena qui ppl̓is inſtituerūt ſimulachra. De hoc infralibro. vij. capl̓o. v.Vr illi etiam iuno ⁊cͣ. In hoc capitulo. x. reprobat beatus auguſtinus erroreꝫ alium ſcilicꝫ virgilij qui dixit iouis omnia plena. hoc eſſe falſum oſtēdens et alijs dictis eorū contrarium. Cur ergo etherdatur ioui. aer iunoni. diſtinguitur inter aereꝫ ⁊ etherem. quia ether vocatur ſpaciū ſupra aerem ꝯtinensomnia corpora celeſtia. que credebantur ꝯmuniter aph̓is et alijs eſſe de natura ignis. Vnde ẜm macrobium luna eſt infimia pars etheris. Ad intellectum horum que hic dicuntur ſciendum ꝙ ſaturnius ẜm fabulas tres filios habuit. ſcilicet ioueꝫ. neptunum. ⁊ plutōnem. quorum iupiter celo. neptunus mari. pluto inferno prefuit. Habuit etiaꝫ tres filias. ſcilicet iunonēcererē. et veſtaꝫ. iuno vero dicitur iouis ſoror ⁊ ꝯiūxneptum ꝯiunx fuit ſalacia. et plutonis ꝓſerpina quefuit filia cereris. Interpretes fabularum hoc ſic exponunt. videlicet ꝙ ſaturnus eſt tempus. iupiter etheriuno aer. ſuperior pars maris neptunuſ. inferior ſalacia. Et eodem modo ſuperior pars terre quaꝫ ſcilicetterram vocant infernum erat pluto. inferior ꝓſerpina. Minerua eſt dea ſapientie. ⁊ dicitur filia iouis nata de eius capite. Fingitur etiam ꝙ iupiter expulit ſaturnum patrem ſuum de regno ſuo Et infra ¶ Si celūeſt ille et illa terra ⁊cͣ. hic probat augꝰ. ꝙ iunonē poſuerunt gentiles non ſolum aerem. ſed etiaꝫ terrā perdictum virgilij in georgicis libro. ij. qui dicit ſic Tupater omnipotens fecundis ymbribus ether. Coniugis in gremium lete deſcendit. Ex quibus verbis patet ꝙ pater omnipotens ether id eſt iupiter fecūdosymbres tunc id eſt in vere mittit in gremium ꝯiugisque coniunx eſt iuno. ip̄a enim fingitur ſola eſſe ꝯiuxꝙͣuis iupiter fingatur multas pelices habuiſſe vt patet in prima tragedia ſenece. Sed iſtam coniugem dicit augꝰ. fuiſſe tellurem vel terram. Vnde quod hicdicitur coniugis in gremium id eſt in gremium telluris vel terre dictum eſt auguſtini exponentis virgilium. Et cauſa quare ſic exponit videlicet coniugis id ēterre. et non aliter ſic videlicet ꝙ per coniugem iouisintelligatur aer eſt. quia virgilius dicit imbreꝫ deſcēdiſſe ex dono iouis in coniugē. non auteꝫ deſcendit ymber in aerem. nam in aere generatur et nō ſupra aerēſed de aere deſcendit in terram. et ideo coniugem iouis vocat hic virgilius terram. Et infra. Quia et h̓aliquas dr̄as. Hic aſſignat cauſam quare immediateantepoſuit tellurem vel terram ſub diſiunctōne quaſiinnuendo differentiam inter tellurem et terram Et dicit ꝙ ẜm iſtos contra qͦs arguit ponitur differentia īter terram. tellurem. ⁊ tellumonem. nam terra ẜm papiam eſt ſuperior pars ſcilicet a terēdo dicta Tellus