Conſules autem ⁊ totꝰ ſenatus ac vniuerſa nobilitasfugit in greciā ⁊ apud epiꝝ ſe colligentes ſtatuerūtibi bellum inferre Iulio ſi ī greciā veniret. quo veniens ceſar et ꝯgrediens victus ē a pompeio ⁊ fugatꝰeuaſit tn̄. qꝛ pompeius nocte interueniente inſeqͥ nōluit. Tunc dixit ceſar nec pōpeium ſcire vincere. ⁊ illadie tantum ſe potuiſſe ſuperari. Poſtmodum ī theſſalia dimicauerūt. nec vnꝙͣ adhuc romane copie ī vnuꝫaut maiores. aut melioribꝫ ducibꝫ ꝯuenerunt. totū orbem terraꝝ facile ſubicere. Tandem poſt longā pugnam ſortis dubie fugit vniuerſus popen exercituset ip̄e etiam fugatꝰ alexādriam egipti petijt. ſperāsa ptholomeo rege egipti auxilium habuiſſe. ſed ipſecaput pompeij abſciſū et ānuluꝫ eiꝰ ceſari miſit Poſtmodum īterfecti ſunt filiꝰ et filia et nepōtes pōpei. etſecuta ſūt multa bella ī diuerſis ꝑtibꝫ. et ſtrages hominū multe. ceſare eos q̄ pompeio fauerant ꝑſequente quatuorqꝫ ānis hoc ciuile bellū indeſinenter totuꝫmundum tenuit. Hec extracta ſūt ab oroſio libro. vjet eutropio libro. vj. Ideo lucanꝰ qͥ de hijs bellis hyſtoriam verā metrice ſcripſit ī pnͥcipio ſui libri ſic dic̄Bella ꝑ emachios ⁊cͣ. nam teſſalia vbi maius bellū fuerat ẜm papiaꝫ. quōdam emach vocabat̉. et ideo cāpi emachei vocantur a lucano campi teſſalie. vel quiaemach interp̄tatur ſanguis. et in campis illis vbi pugnatum ē effuſus ē ſanguis multꝰ ideo campos illosvocat emachios. Bella at̄ illa dicit fuiſſe pluſqͣꝫ ciuilia. qꝛ julius et pompeiꝰ nō ſolū fuerunt ciues. ſꝫ etiāaffines. et ideo plus ꝙͣ ciues. Fiorus ꝟo ī epithomate de bello hoc dicit ꝙ nō recte ciuile d̓r. ac nec ſociale. ſed nec externū. ſed potiꝰ ꝯn̄e quoddā ex om̄ibuset plus ꝙͣ bellum. Scd̓m hec ergo bn̄dicunt̉ illa pluſꝙͣ ciuilia. Dicit at̄ lucanus. ius datum ſceleri. qꝛ ius ciuilitatis ⁊ affinitatis tūc verſū ē in ſcelus. vel qꝛ tūcſub colore iuris fiebāt ſcelera. Et infra¶ Vicerunt ergo romani ⁊cͣ. hic reddit beatꝰ augꝰ. ad hiſtoriā pͥus tactam de raptū ſabinaꝝ. Et infra. ¶ Non venusſed bellona ⁊ venerem. h̓ excludit qd̓ ſuꝑͣ in hoc capl̓ofuit tactū ꝙ venus fauebat romanis ꝓcurans eis ꝓſpera. Quptie aūt de quibꝫ h̓ ſit mentio nō fuerunt ꝓſpere. qꝛ fuerunt occaſio multoꝝ belloꝝ Et ideo dic̄ꝙ bellona que dea eſt belloꝝ et alio noīe d̓r pallasſeu minerua fecit has nuptias. et forſan hoc dicit. qꝛalexander paris iudiciū dedit ꝯtra palladem ſicut contra junonē. vt dictū fuit ſupra libro pͥmo ca. iij. ꝓpterqd̓ ⁊ ip̄a fuit irata troianis ſicut et iuno. ¶ Et e ſciedum ꝙ beatꝰ augꝰ. hic alludit ꝟgilio libro. vij. eneidos vbi inducit iunonē turbataꝫ de pace facta īterregē latinū et eneā data eneē ī vxorē lauinia ꝙ nuptie ille forēt occaſio effuſionis multi ſang̓nis ⁊ belloꝝ etdicentem ſic. Sanguine troiano ⁊ rutilo dotabere ideſt dotaberis ꝟgo et bellona manet ꝓ nuba. In reiveritate ꝓpter nuptias illas turuus rex rutiloꝝ intulit bellum tā regi latino ꝙͣ etiam enee qꝛ latinus primo ſpopōderat lauiniaꝫ turuo. poſtmodū vero veniente enea dedit eam enee ī vxorem. In primo at̄ bellorutiloꝝ ꝯtra latinum et troianos īterfectꝰ eſt rex latinus. In ſcd̓o interfectꝰ eſt ab enea turuus. Terciūfuit p̄lium ex eadem cauſa ſumens originem ī quo īterfectꝰ eſt eneas. Propter q̄ dicit iuno. Et bellona manet ꝓnuba id eſt bellona erit ꝓnuba tua id ē mediatrix et ꝓcuratrix nuptiaꝝ tuaꝝ Eſt autē ꝓnuba idēqd̓ paranimpha ſcꝫ illa q̄ nubētem viro ꝯiungit Et infra. ¶ Aut fortaſſis allecto illa. Hic ſcienduꝫ ꝙ tresfinguntur furie dee infernales crinite ſerpētibꝫ ꝓptervenena q̄ in hoīm mnentibꝫ cauſant ſcꝫ appetitū vindicte. opum deſideriū. et libidmoſe voluptatis amoreꝫPrima furia vocat̉ allecto. ſcd̓a teſſiphone. tercia megera. Eſt at̄ allecto nomē indeclinabile qd̓ interp̄tat̉faciens luctum. Et alludit h̓ beatꝰ augͥ. dictis virgilijvt ſupͣ. Fingit em̄ ꝟgilius ꝙ iuno fuit irata ꝓpter pacem ſupͣ tactā ſcꝫ latini cum enea. intantū ꝙ ꝯminataē ſe velle excitare deos infernales cōtra troyanos. Etdicit ꝙ ad mandatū iunonis allecto pͥmo ꝯmouit vxorem latini amataꝫ noīe ꝯtra eneam. q̄ ſuaſit viro ſuoꝙ nō daret filiaꝫ ſuam enee ſed fruſtra niſa eſt. Poſtmodum vero allecto ꝯcitauit turuū et rutilos īirā cōtra latinū ⁊ eneaꝫ et ſecuta ſūt mala ſupra tacta ſcꝫ effuſio ſanguinis et ſtrages magna belloꝝ Et infra.¶ Andromata felicius ⁊cͣ. Andromata fuit filia priami regis troyanoꝝ. et ſoror hectoris. pirrꝰ at̄ fuit filiuſ achillis Achilles ꝟo īterfecit hectorē. et pirrꝰ pͥamum. Andromata igit̉ poſt mortē pr̄is captiua eſt.cuius tn̄ amore captꝰ eſt pirrꝰ intantū qd̓ duxit eamin vxorē. et poſt has nuptias nullū troyanū occidit.Quia vero andromata captiua fuit. beatus augͥ. amplexus eius dicit ẜuiles. Nam ẜuus a ẜuādo dicit̉ Quiem̄ ī bellis ẜuabāt̉ ad vitā ſerui dc̄i ſūt. Signāter aūth̓ facit nientōnem de nuptijs andromate. qꝛ ip̄a ꝓ eoꝙ nupta fuit pirro multū anxie ꝯqueſta ē enee dicēsfelicius ꝯtigiſſe ſorori ſue polixene que immolata fuit ad tumulum achillis apirro. quā ſibi que pirro nupta fuit ſicut dicit virgilius libro. iij. eneidos. Et hocqꝛ ſicut dicit virgilius libro. iij. eneidos. Et hoc qꝛ ateram amās pirrꝰ andromatā cuidā famulo in vxorētradidit Dicit tn̄ auguſtinus eā feliciꝰ nupſiſſe captiuam pirro quā romanos ſabinis ꝓpter cauſam ſupͣ tactam et qꝛ nō ſūt orta bella ex hijs nuptijs ſicut ex ill̓Et infra. ¶ Siquidē obſidionē ⁊cͣ. Ea que h̓ narrat beatus augꝰ. ꝯtigerūt qn̄ titꝰ tacius pnͥceps ſabinoꝝdolo occupauit arcem capitolij et poſtmoduꝫ pugnauit ꝯtra romanos vt ſupͣ ī iſto capl̓o narraui. Et infra¶ Deinde titum taciū ⁊cͣ. Iſte titꝰ vt ſupra dixi receptus eſt a romulo in ſocietatē regni ita ꝙ romulꝰ et titus ſimul regnauerunt. ad qd̓ rōmulus ncc̄itate ꝯpuſus eſt. vt ſupra patuit. cū tn̄ ſicut dicit augꝰ. germanum ꝓprium ſcꝫ remum non poſſꝫ pati ſecum regnareEt infra. ¶ Vn̄ et ip̄o īterfecto ⁊cͣ. De interfectōne tacij narrat titꝰ liuius libro primo de vrbis origine ꝙpoſtꝙͣ pax et ſocietas int̓ romulū et ip̄m facta eſt cotigit ꝙ laurentes ſeu lauinienſes miſerūt ad eum nuncios quos ꝓpinqui repulerūt ꝯtra ius gentiū. Cum vero laurentes de hoc ꝯquerent̉ tacio ip̄e diſſimulauiteis facere iuſticiaꝫ jmo ꝓpinquos defendit. Vn̄ poſtmodum cū ip̄e laurentiū aſcenderet ad ſacrificiū ſolēne a laurentibꝫ interfectꝰ eſt. Cuiꝰ īterfectōem romulus nō ita tulit male ſicut debuit. nam mortem dimiſitinultam. et cū laurentiꝰ fedus habuit ne deinceps vltio peteret̉. ꝓpter quod videtur ꝙ īterfectio illa ſibplacuit. vt ſolꝰ poſſꝫ regnare. Dicit ergo beatꝰ augͥ.ꝙ interfectꝰ eſt tacius vt romulus maior eſſet deus.irridendo romanos qͥ romulū tanꝙͣ funeſtū et impiūdeum ſibi fecerāt. vt ſupra libro. ij. capitulo. xv. Quiideo maior videbat̉ quia īterfecto tacioſolꝰ regnauitVid deinde poſt numam ⁊cͣ. In hoc capl̓o. xiiij.enumerat beatus aug. mala que paſſi ſunt romani ſub regibus. et ſpecial̓r ſub tercio rege romanoruꝫDe malis vero que paſſi ſūt tꝑe nume qͥ fuit ſcd̓us rexnō facit mentōem. qꝛ ip̄e ſolus regunim pace vixit etromani ſub eo toto tꝑe eius quiete vixerunt. Et facitin hoc ca. duo. qꝛ primo enumerat p̄dicta mala. ſcd̓oibi. vim tn̄ patiebāt̉ ⁊cͣ. oſtendit ꝙ dij romanoꝝ quosmultiplicauerūt ſolum ꝓpter bona tꝑalia querēda etmala tꝑalia vitanda ſūt ꝯtemnendi et fruſtra colebātur. ¶ In bellum albani ꝓuocati ſūt ⁊cͣ. hiſtoriā quāhic ponit beatꝰ augꝰ. ponit titꝰ liuius libro pͥmo devrbis origine. Albani ſiquidē ꝯdidit aſcanius filiusenee vbi regnauerunt reges latinoꝝ qͥ eneē ſuceſſerunt vſqꝫ ad tꝑa romuli qui a regibꝫ illis deſcendit.ꝓpter qd̓ cū romulus eſſet quaſi pr̄ rome id ē ꝯditoreius. alba fuit mater rome ⁊ ꝓpinquior quā troya q̄etiam mater fuit. ꝓpter quod fuerūt iſte due ciuitateſamice. donec ſuccederet nume ī regno tullus hoſtiliꝰqui pacem faſtidiēs occaſiones belloꝝ queſiuit incipiens abalba. Albani ergo ꝓuocati ad bellandū multociens ꝯflixerunt cum romanis iaꝫ. certātes d̓ imꝑio