regnum vocatur ab hiſtoriographis regnum latinorum vocat vero augꝰ. regnum lauinienſe a ciuitate īqua regnabatur Sꝫ regnum latinoꝝ dicit̉ a populocui rex perat et id̓o ꝙͣuis regnum lauinienſe dicat̉ parū duraſſe. qꝛ lauiniū a modico tꝑe fuit caput regnitn̄ regnū latinoꝝ tꝑibus. xv. regum ẜm euſebiuꝫ durauit. quoꝝ primum dicit fuiſſe eneā et vltimū amulium fratrē numitoris qͥ fuit auus romuli. poſtea veroꝯdita roma latini vocati ſūt romani et ceſſauit regnuꝫlatinoꝝ ſub illo nomīe. et bene an̄ vt dicit augͥ. infralibro. xviij. ca. xx. nam alba ꝯdita dictum eſt regnumalbanoꝝ. ꝙͣuis apud hiſtoricos vocet̉ regnū latinorum vſqꝫ ad ad tꝑa romuli. Et infra. ¶ Siue qͥ cū romulo ⁊cͣ. hoc dicit qꝛ romulus aliquos deos romē poſuit de quibꝫ etiaꝫ beatꝰ augͥ. infra libro. iiij. ca. xxiij.facit mentōeꝫ. Et infra. ¶ Siue qn̄qꝫ alba euerſa ⁊cͣ.h̓ ſciendum ē ꝙ ſicut narrat titꝰ liuiꝰ d̓ origine vrbislibro pͥmo ciuitatē q̄ longa alba dcā ē ꝯdidit aſcamꝰfilius enee. xxx. āno poſtꝙͣ pr̄ ſuūs lauiniū ꝯdiderat īqua regnauit aſcamꝰ poſtꝙͣ lauiniū dimiſerat lauinieque fuit mr̄ eius ẜm aliquos vel nouerca ẜm alios Inea etiā ciuitate regnauerūt latini reges vſqꝫ ad romūlum vel vltra. ꝯſtat em̄ ꝙ ī ea regnatuꝫ eſt ſiue appellaret̉ regnum latinoꝝ ſiue albanorum vſqꝫ ad tpustullij regis romanoruꝫ qͥ ſucceſſit nume pōpilio ſicutnuma romulo. Ip̄e vero ꝓpter ꝑfidiā albanoꝝ quaꝫeis obiecit tullius ciuitatem illaꝫ ſubuertit. q̄ ſteterat.cccc. ānis. ẜm titū ⁊ de ciuibus albanis auxit vrbē. fecit em̄ eos venire romā ⁊ inhabitare mōtē celiū queꝫvrbi adiecit. Ipſi ꝟo albani ſic trāſlati deos ſuos vt dicit h̓ augͥ. ſecū romā trāſtulerūt. vnde dic̄ h̓ augꝰ. ꝙromulus dijs illis quos romulus in vrbem tranſtulitet qͥ poſtmodum etiaꝫ de alba euerſa tranſituri erantnuma deos alios addidit. qui vel cuſtodirent alios p̄dictos tanꝙͣ fugitiuos. vel iuuarent ſaltē tanꝙͣ inualidos qͣſi dice̓t alij ſi dij fuiſſent ſatis validi vel voluiſſent remanere fruſtra prouidiſſet ip̄e numa de pluA echijs ſacris ⁊c̄. In hoc ca. xij. oſtendit beatusaug. qͣnta ſit cecitas romanoꝝ qͥ ẜm ꝙ roma creuitẜm hͦ etiā auxerunt numeꝝ deoꝝ. ⁊ pͥmo on̄dit qūomultiplicauit deos. ſcd̓o ibi. ſub hͦ gͦ ⁊cͣ. declarat vanitatē erroris eoꝝ. ¶ Nrā ip̄iꝰ ſūmū tēplū ⁊cͣ. h̓ ſciēdūꝙ duo erāt tarquinij regēs romanoꝝ ſcꝫ tarquiniuspriſcus et tarquimꝰ ſuꝑbus qͥ fuit vltimus rex romanoꝝ de qͦ fit h̓ mentio Iſte em̄ ſicut narrat h̓titꝰ liuius d̓ origine vrbis libropͥmo poſtꝙͣ rebꝫ bellicis finēimpoſuerat. ꝯuertit ad res vrbanas aīm ſuū. Et ī pͥmis ſtatuit edificare tēplum ioui ī mōte. qͥ pͥmo ẜm iuſtinū libro. xliij. vocatꝰ eſt ſaturnas. qꝛ ſaturnꝰ locūillū inhabitauit. poſtea mons carpeiꝰ dictꝰ ē. cuꝫ at̄foderēt ibi fundamēta tēpli inuētū ē ſub terra caputhoīs cū facie integra. a qͦ mons ille qͥ infra vrbē ē. dictus eſt mōs capitolij. et ec̄ tēplū illd̓ capitoliū vocatū eſt. qd̓ iouis ſūmum tēpluꝫ vocat h̓ bt̄us augꝰ. etmerito. qꝛ dicit titꝰ liuiꝰ. ꝙ opꝰ illiꝰ tēpli ita ſūptuoſum erat ⁊ magnū ꝙ magnificētia romanoꝝ que fuittꝑe auguſti ſub quo dn̄abatur fere toti orbi vix potuit illi aliqd̓ equale facere. Et infra. ¶ Eſculapiꝰ at̄ abepidauro ambiuit romani ⁊cͣ. Eſculapius fingitur deus medicine. Epidaurus ẜm eutropium eſt ciuitas q̄modo vocatur durachiuꝫ. quia vero roma fuit maiorciuitas ꝙͣ epidaurus. ideo ambiuit romē eſſe vt dic̄ auguſtinus. De aduectōne autem eius romam dicit titꝰliuius de vrbis origine libro decimo in fine. ꝙ cuꝫ roma graui peſtilentia laboraret que tanta fuit vt licꝫannus ille ſcilicꝫ. cccclv. ab vrbe condita in multis letus eſſet. tamen vix ad vnius mali ſuffecit ſolatiuꝫ peſtilentie ſcilicet vrbem vrentis. tam quo ad homīes qͣetiam quo ad agros. Igitur conſuluerunt libros ſibille de remedio. et inuentum eſt ꝙ eſculapius de epidauro romani auferendus eſſet. Idem etiam narrat oroſius libro tercio ¶ De hoc vero narrattitꝰ liuiꝰ libro.xj. ab vrbe condita et valerius libro primo ꝙ tribꝫannis ꝯtinuis vrbs afflicta fuit graui peſtilentia Miſſi ergo ſunt ꝑt̓o remedio legati ad accerſiendū de epidauro eſculapium quo venientes ab epidauris ductiſunt in templuꝫ eſculapij quod quīqꝫ milibus paſſuūab epidauro diſtabat. et ecce ſerpens qui quandoqꝫlicet raro ab epidauris viſus fuerat nunꝙͣ tamen ſinebono ip̄orum viſus eſt. ꝓpter quod etiam in modumeſculapij venerati ꝑ partes vrbis clariſſimas leui tractu repere cepit triduoqꝫ conſpectus eſt. haut dubiāante ſe appetite clarioris ſedis alacritatem ferens. deinde ad nauem romanam perrexit ac nauem conſcēditvbi vnius legati tabernaculum erat ibiqꝫ quieuit Cūvero nauigando anicium perueniſſent ſerpens q̄ vbiqꝫ in nauigio remanſerat ad terram dilapſus ē. edemeſculapij que ꝓpe erat intrauit. et ibi tribus diebꝫ remanſit dato ſibi cibo. poſtmodum vero ad nauem reuerſus ſe romam ad vehendum prebuit ibi in xipam̄ tiberis egreſſus in inſulam vbi templum dicatum fuiteſculapio tranſnatauit. et ceſſauit peſtilentia a romanis. Idem narrat ouidius libro quīto metamorphoſios. Vocatus eſt autem ſerpens ille in cuius ſpecie venit eſculapius ẜm papiamepidaurus qui de epidauro ciuitatē venit. ¶ Et eſt hic aduertendum propterlibros ſibille de quibus hic fit mentō. ꝙ cum fuerintdecem ſibille vates famoſe ſibilla de qua fit hic mentio fuit ſibilla cumiea dicta amaltea de qua dicit yſidorus libro. viij. ethimologiarum. ꝙ ip̄a nouem libroſattulit tarquinio priſco. regi romanorum quinto. inquibus erant decreta romanoruꝫ conſcripta. dicta vero eſt cumea a cuma ciuitate campanie. cuius ſepulchrum adhuc in ficilia manēt. Hec yſidorus. Agelius vero libro primo narrat ꝙ anus quedam incōgnita ad tarquimum regem ſuperbum adijt noueꝫ libros ferens. quos eſſe dicebat diuina oracula eoſqꝫdicebat vendere velle. ſed cum iudicio regis preciumexceſſiuum peterēt. ab ip̄o irriſa eſt. Tūc illa igne coram rege facto tres ex illis libris combuſſit. interrogans ſi rex ſex libros reſiduos equali p̄cio vellet emēre qui dixit anum illaꝫ delirare. que ſtatim tres alioscombuſſit interrogans regem de tribꝫ reſiduis libriſſicut de ſex fecerat. qui mulieris videns conſtantiamtres libros emit non minori precio ꝙͣ petitum erat d̓omnibus. Aulier vero illa poſtmoduꝫ a rege diſgreſſa nunꝙͣ comparuit. libri vero tres illi appellati ſuntſibillim. et in ſacrarium conditi ſunt. et ad eos quaſiad oraculum quindecim viri adeunt. cum dij immortales publice conſulendi ſunt. Hec ex A. gellio. Et ideꝫin ſumma narrat ſolinus capitulo de ſibillis. Et infraMater deorum ⁊cͣ. de hoc notatur ſupra capl̓o. xxxlibri primi. Et infra. ¶ Si ipſa peperit cynocephalūdictum eſt ſupra libro ſcd̓o capitulo. xiiij. Et infraVtrum etiam dea febris ⁊cͣ. Nota de iſta ſupra libro ſcd̓o capitulo. xiiij. de iſta vero dicit hic auguſti.nus ꝙ eſculapius pronepos matris deorum habꝫ videre ſi dea febris proceſſerit ab ip̄a. quia eſculapiuscum dicatur deus medicine ip̄e habet de febre curare⁊ iudicare vnde proueniat et habeat originem. Dicitur autem eſculapius pronepos matris deorum. quiacibeles mater deorum genuit iouem. et iupiter apollinem. apollo vero eſculapium. Et infra. ¶ Deam ciuemromanam ⁊cͣ. pro tanto dicit febrem ciuem romanamquia ip̄a non fuit aliunde adducta. ſicut berecinthiamater deorum et ſicut eſculapius. ſed ſolū a romaniseſt ip̄a deificata Et infra. ¶ Sub hoc ergo tot deoꝝ⁊cͣ. ſciendum eſt hic ꝙ romam ita multiplicauerūt deos in vrbe. ꝙ vix erat aliquid in vrbe cui non attribuiſſent deos ꝓprios. et quoſdaꝫ fecerunt celeſtes idid eſt in celohabitantes. ſicut iouem et multos alios.quoſdam terreſtres. ſicut faunum ⁊ diſcum celibem ⁊huiuſmodi. quoſdam infernales. ſicut plutōnem. febrem. pallorem. et furias. quoſdam vero aquaticos.ſicut neptunum deum maris et nymphas ſiue muſas