Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

volebant ſe credi eſſe filios deoꝝ et reputabāt expediens vt non ip̄i hoc. ſed potiꝰ vt alij hoc crederētip̄is. vt eo magis timerent̉ ab ip̄is. et minꝰ auderentſubditi vel alij īſurgere ꝯtra eos. ſicut patuit alexādro magno. qui cum vellet ſe credi filiuꝫ iouis hamonis. et ob hoc greci ſui aliqui indignarent̉ ait. ſic̄ dicit quintꝰ turciꝰ libro. vij. vtinam iudei me qͦꝫ deumeſſe credant. fama em̄ bella ꝯſtant. vt ſepe etiā qd̓ falſo dictum eſt veri vicē obtinuit. Et infra. Vl̓ marsex ꝯcubitu filie numitoris ⁊cͣ. Hic ſcienduꝫ rea quealio nomīe dicebat̉ ſiluīa mater romuli fuit filia numitoris. Nam ſicut dicit titus liuius de origine vrbis libro pͥmo ꝓcas rex albanoruꝫ habuit duos filios ſcꝫnumitorem ſemorem quē ſibi in regno voluit ſuccedere. et amulium iuniorē. ſed amulius mortuo pr̄e expulit numitorē de regno et occidit omnē ꝓlem eiꝰ maſcūlinam. filiā vero numitoris ſcꝫ reā ꝯſecrauit dee veſteet fecit ꝟginem veſtalem. vt ſibi omnē ſpem ꝓlis adimeret. qꝛ ꝟ̓gines veſtales ꝯtinētiaꝫ ẜuare debebātſed tn̄ impregnata poſtmodū ꝯcepit duos gemmosſcꝫ remum et rōmulum dicēs ſe a marte impregnataꝫvt dicit titus liuius ſeu ita rata. ſeu qꝛ deꝰ auctor culpe heneſtior erat. vel ẜm iuſtinū libro. xliij. pueri ſcꝫremꝰ et romulus martij dicti ſūt ſiue qꝛ ī lucō martisenixi ſūt ſiue qꝛ a lupa ī tutela martis ē nutriti ſunt.de plus eſt dcm̄ libro. ij. capl̓o. xvRoinde ad vtrūqꝫ interim ⁊cͣ. In hoc capl̓o. v.incipit beatus augꝰ. diſcutere ea que ſupͣ tactaſunt ſcꝫ ī p̄cedentibꝫ duobꝫ capl̓is ſcꝫ marte creditur pater romuli. et de venere que creditur mr̄ enee.et facit duas ratōnes qꝛ aut credi debēt hec eſſe veraaut non. ſi ſic. ergo dij iraſcunt̉ adulterijs. ſi adhūc ſequit̉ idem ſcꝫ non iraſcuntur adulterijs. quiadelectant̉ īfictionibꝫ. quibꝫ fingit̉ deos talia feciſſeſicut patet ex ludis ſcenicis. quos volebāt ſibi exhiberi in quibꝫ adulteria deoꝝ recitabant̉ narrabaturvt patꝫ ſupͣ libro. ij. Scd̓a ratio ē. qꝛ ſi falſa ſuntnarrāt̉ de marte et venere. ergo mr̄ rōmuli poteſtdefendi quin ꝯmiſerit ſtupꝝ et ſacrilegium qꝛ ſifuit impregnata a deo. fuit impregnata ab homīe. ettn̄ fuit virgo veſtalis quē dee veſte ꝟginitatē ſuāſecrauit vt dixi ī p̄cedenti ca. In ſtupro detectas veſtales ſacerdotes ⁊cͣ. id eſt ſacerdotes dee veſte oēserant ſacerdotes et qͣſſanctimoniales. nec licuit inplo eius viros ſeruire. de quibus narrat L. gellius libro pͥmo electio eaꝝ ad ſūmuꝫ ſacerdotem ſeu pontificem ꝑtinebat. que ab ip̄o ad ſeruiendūin temploveſte dicebat̉ cupi. qꝛ pontificis maximi manu preſſadicentis. te amata cupio. ab eo parente in cuius pt̄ateerat quaſi bello capta ducebat̉. Et ſicut dic̄ A. gelliꝰ debebat mīor eſſe ſex annis nec maior ꝙͣdecē ānisnata. nec debebat eſſe lingua debili nec ſenſu auriū diinmuta. nec aliqua labe corꝑis inſignita. nec cuius alter parens ī ſeruitute ẜuierit. aut ī negocijs ſordidisꝯuerſatus fuerit. nec etiam illiꝰ filia qui domicilium īytalia non hr̄et. et multa alia dicit ibi A. gelliꝰ hacmateria. De pena at̄ quā tangit hic augꝰ. dicit idēeut ropius ī particulari exemplode rea mir̄e romuliviua defoſſa fuit. Oroſiꝰ libro. iij. narrat idē de minerua veſtali virgine. et aſſignat cauſaꝫ ouidiꝰ librovj. de faſtis. dicit em̄ idē numē eſt telluris veſte.vnde et dicit̉ veſta quaſi viſtans. qꝛ terra qͣſi ꝓpriavi ſtans id eſt immobilis eſt. ideo qui delinquebatin veſtā ꝯditur id eſt ſepelit̉ in illa. Aduertendumeſt tn̄ veſtam ītelligebant numē ignis ẜm eūdēCredebat em̄ idē numē ignis et terre cauſa ē qꝛ interra inuenitur ignis. ideo qͣtenus veſta fuit numenignis fecerunt eam virginē. et ſacerdotes eiꝰ ſimilit̓quia de igne nihil naſcitur. ſic nec de ꝟgine. Et infra addita diuina id ē tēpla violata ſtupro magisvindicabāt̉ ꝙͣ cubilia maritoꝝ violataLiud adicio qꝛ ſi ⁊cͣ. In ca. vj. ꝓbat bt̄us aug̓. dij non deſeruerūt troiam ꝓpter adulteriū paridis et hoc quia multomagis deſeruiſſent romā ꝓpter interfectōneꝫ remi. quem frater ſuus romulus occidit. vel ẜm alios occidi mandauit. vel dato non.oſtendit beatus auguſtinus roma parricidio id eſta cede patris ſui ſcilicet remi. qui fuit pater id eſt fundator et ꝯditor romē fratre ſuo non poteſt excuſari. cum ip̄e fuerit publice occiſus iniuſte. nec ciuitasmortem eiꝰ vindicauerit ad qd̓ tenebat̉. De interfectione remi opinionibꝫ circamortē eiꝰ dixi ſupra libro. ij. ca. xiiij. Eorūdem deoꝝ tutelam ⁊cͣ. hoc dic̄eneas. ſicut fuit tactum ſupra libro primo capitl̓o. iijtulit ſecum de troia deos troianoruꝫ quos poſtea rome coluerunt romaniErte enim ciuilibꝫ iam ⁊cͣ. In capl̓o. vij. agit boatus augꝰ. de ſcd̓a ſubuerſione ciuitatis troianorum que ilium vocabat̉. vt ſupͣ libro iſto ca. ij. dixi etoſtendit ip̄a fuit deſtructa. qꝛ dij deſeruerātvel ſi ſic. qꝛ ingrate et irratōnabiliter deſeruerūt eaꝫAd intellectū vero eoꝝ que dicunt̉ ſciendum inbello ciuili inter ſillā et mariū. de quo bello ſupͣ libro.ij. recitaui hiſtoriā. fimbria ẜm oroſium libro. v. et libro. vj. fuit de parte marij. et ſicut dicit libro. vj. ip̄efuit marianoꝝ ſceleꝝ ſatelles. et homo oīm audaciſſimus. qui flaccū ꝯſulem ad quē legatꝰ miſſus fueratapud nicomediam occidit. et inde iratus ilienſibꝫ id ētroianis ilium reedificatā poſt pͥmam ſubuerſioneꝫfactam a grecis inhabitauerūt eo ſillane partisſtudio portas ꝯtra fimbriā clauſerunt. et ip̄m repulerant. vrbē ip̄am ilium antiquā romē parentē funditꝰcede et incedio deleuit. quā tn̄ ſilla ꝯtinuo reparauitfimbria ꝟo poſtmodū exercitu ſille obſeſſus deſperatione motus ſeip̄m interfecit/ Aliud etiā ſciendumē ꝙͣuis ſilla poſt obtentā victoriam nimis eſſꝫ crudelis et impius tn̄ in bello illo ciuili iuſtiorē cauſam habuit. ꝙͣ mariꝰ. qꝛ ſilla ꝯſulatum optinuit legitīe. marius ꝟo tunc erat perſona pͥuata cum magna violētia ꝯtra voluntatē ſenatꝰ et ppl̓i ſibi vſurpauit pt̄atēEt ideo ilienſes ī repellendo fimbriā ſatellitē fautorem marij iuſte fecerūt. Quos ſuos irritauerat iniquitate ⁊cͣ. hoc dicit qꝛ ſicut dicit dares frigiꝰ ī hiſtoriā de bello troiano. Troiani pͥus ſe male habueruntad grecos ꝙͣ greci ad eos dicit em̄ pelleꝰ qui eratrex ī peloponeſo ſcꝫ vna ꝑte grecie ſic dicta miſiſſet iaſonem nepotē ſuum ī inſulam colchos. vt inde auferret vellus aureū qd̓ audierat ibi eſſe. et iaſon mare iter faciens applicuiſſet ī portu troianoꝝ ſocijsſuis ꝯpulſus ē alaomedōte rege troianoꝝ inde recedere ꝓpter qd̓ iaſon reuerſus poſtmodū ad pelleūvellere aureo indicauit ſibi iniuriā a troianis ſibi elatam dicens ſe velle ſuā iniuriā vindicare. Iaſon ergoaccepto exercitu a pelleo. et hercule ſibi duce exercitus aſſignato ꝓfectus ē ꝯtra laomedonteꝫ. cui occurrens laomedon exercitu ſuo eſſe ab hercule interfectus. ffuit at̄ laomedon pater pͥami regis troianorū.cuius tꝑibus fuit troianū bellum ſcd̓m ꝯtra grecos īquo ſubuerſa eſt troia. et ſic iniquitas laomedōtismo irritauit grecos. Et infra. Sed a romanis qͦsſua calamitate ⁊cͣ. hoc dicit qꝛ fimbria romanꝰ erat.habuit exercitum romanoꝝ. romani ꝟo fuerūt ꝓpagati a troianis ſeu ilienſibꝫ ī ſua calamitate qꝛ in ſuadeſtructōne et diſperſione. nam eneas ſuis a quibꝫromani deſcenderūt fugit de troia. ꝓpter quod romafuit qͣſi altera troia et filia troie. Et infra. Dijs illisꝯn̄ibꝫ ⁊cͣ. hoc dicit. qꝛ deos illos quos coluerūt troiam priꝰ coluerūt poſtea romani. Et infra. Abſceſſere om̄es aditis ⁊cͣ. Iſte ē verſus ꝟgilij de quo ſupra libro. ij. ca. xxij. Et infra. Et opidanoꝝ id ē eorum erant ab opido ilio. Et infra. Adhuc aūt melioꝝptium ⁊cͣ. hoc dicit qꝛ ſilla habuit iuſticiā in ꝑſeqn̄domarium vt ſupra dixi. licꝫ poſtea ſit nimis abuſus ſuapt̄ate. Et infra. Ciues illius vrbis ſcilicet ilij quaꝫprius vocauit opidū. Et infra. Contra parricidaꝫid eſt ꝯtra fimbriam quē parricidaꝫ vocat. qꝛ vt ſupͣ.