paciſcunt̉ id eſt ꝓmittunt ſe velle diſcedere ab obſidione ꝓ mille libris auri. non ꝙ apd̓ gallos roma tamparui noīs fuerit. ſed qꝛ ſic illam deſtruxerant an̄ qd̓amplius tūc valere non poſſet. Iſta ſūt ex oroſio. Titus ꝟo liuiꝰ vocat illos gallos allobroges ⁊ narratꝙ dum obſideret̉ capitoliū. nocte quādā galli ꝑcepta quadā via qua aſcendi potuit ī capitoliū ꝙͣuis cuꝫmagna difficultate incepunt ſilenter aſcendere vnuspoſt alium latuit hoc vigiles. ſꝫ manlius torquatꝰ excitatꝰ clamore anſeris occurrit aſcendētibꝫ ⁊ deiecitet int̓fecit multos eoꝝ ⁊ capitoliū ſic ſaluauit Et īfraVnde pene inſuꝑſtitōneꝫ egiptioꝝ ⁊cͣ. Hic ſciēdūꝙ greci ꝓ dijs coluerunt hoīe s. caldei aſtra. egiptijbeſtias et aues ꝙͣuis ab inuicem deos aliquos receperint. vn̄ d̓ egiptijs dic̄ clemēs ī itinerario ſuo libro. vꝙ aliqui eoꝝ bouem alij hircū. alij ſerpentem. piſceꝫquoqꝫ et ceꝑas et cloacas ⁊ ſtrepitum ventris tanqͣnumina deos habuerūt. Et ſicut dicit tulliꝰ libro denatura deoꝝ nullā beſtiā niſi ꝓpter aliquā vtilitatēquā ex ea caꝑent ꝯſecrauerūt. Romam autē volentesanſeri repende̓ ꝙ clamore eiꝰ capitoliū ẜuatum fueritanſerem coluerūt in hoc imitantes ſuꝑſtitōem egiptioꝝ. dicit autē plimꝰ li. xxix. ꝙ ſicut anſeres honorēmeruerunt capitoliū defendētes ſilētibus canibꝫ. itacanes ānua ſupplicia id eſt ſingulis annis furca armofixi pendunt id eſt ſoluunt. Et infra. ¶Vt magni auctores ⁊cͣ. ſicut ſaluſtiꝰ vt ptꝫ ca. xviij. et tullius ca.xxj. Et infra. ¶ Recte autem abſceſſerant ⁊cͣ. h̓ loquitur beatus augꝰ. yronice.Vid ꝙ etiam vident̉ ⁊cͣ. In hoc capl̓o. xxiij. oſtē¶ Adit beatꝰ augꝰ. ꝙ nec dij colendi ſūt ꝓpter ſpembonoꝝ que poſſunt aut volunt ꝯferre nec ꝓpter timorem maloꝝ que pn̄t inferre. Et duo facit. quia em̄ cōſtat ꝙ bona eterna ip̄i non ꝯferunt ſꝫ potiꝰ impediūtideo pͥmo ꝓbat ꝙ nec bona temporalia conferre necmala inferre poſſunt. niſi quātum deꝰ ꝑmittit. quoddeus ſepe ꝑmittit ita vt ⁊ malis qn̄qꝫ bona ꝓueniūtſicut patꝫ ī mario. et bonis mala ſicut patꝫ in reguloet bona bonis ſicut patet ī mētallo. et mala malis ſic̄patꝫ in catilina de quibꝫ infra dicetur in hoc ca. Et īfra ¶ Ibi. nec magnipendamꝰ ⁊cͣ. Concludit ex hijsꝙ nec bona huiꝰ vite ſūt multū apprecianda. nec malacauēda cū indifferenter ꝓueniāt bonis et malis. Primo autē ꝓbat ꝙ vbi habēt poteſtatē ſuꝑ bona ⁊ mala huiꝰ vite alia bona dant hominibꝫ malis ad implēdum eoꝝ cupiditatem. vt dicit ī principio huius ca.Quid ꝙ etiā vident̉ eoꝝ affuiſſe cupiditatibꝫ ⁊cͣ. qd̓dicit referendo ad p̄cedens vbi dicit paꝝ ante. quales queſo dij fuerunt ⁊cͣ. vn̄ ꝯuenienter querit qͥd ſuꝑple dicetur vel reſpondebit̉ ad hoc ꝙ etiā vident̉ ⁊cͣ.Et infra. ¶ Quid em̄ marium nouū hominē ⁊ ignobilem ⁊cͣ. ideo dicit eum nouū homine. qꝛ non habuit aꝓgenitoribꝫ ſuis ꝙ eſſet tante dignitatis ſicut fuit.fuit em̄ ꝯſul ſepties cum tn̄ non eſſet nobilis. Narratem̄ ſaluſtius de eo ī iugurtino et mariꝰ domi modicꝰarpiniatus ilij ꝓuinciam exegit. cum ꝑueniſſꝫ ad etatemmilitarem factꝰ eſt miles ſtipendariꝰ poſtea tribunus militū creſcendo ꝟo primo geſſit vnū ingr̄atūpoſtea alium deinde ī bello romanoꝝ ꝯtra iugurtamregem minutoꝝ militauit ſub ꝯſule mētallo in africatandem romā reuerſus factꝰ eſt ꝯſul. et ī bello iugurtino ſucceſſit metallo de quo etiā dicit valerius li. vj.ꝙ ip̄e fuit magne fortune luctator. naꝫ q̄ arpimnatibꝫhonoribꝫ iudicatꝰ eſt inferior queſturā rome appetere auſus eſt. Et ex iſto mario tā hūili arpinato ignobili ratōne cādidatꝰ euaſit africā ſubegit. Et ſciēduꝫeſt ꝙ ſexiēs factꝰ eſt ꝯſul ꝓpter ꝓbitatem ſuaꝫ. nō legitur ꝙ magnam crudelitatē exercuit niſi poſtꝙͣ ſeptimum ambiens factꝰ ē occaſio pͥmi belli ciuilis ī quonimiam crudelitatem on̄dit ſicut ptꝫ ī p̄cedenti ca. etplꝰ patebit legēti hiſtoriographos romanoꝝ ⁊ ꝓpt̓hoc augꝰ. ſupponēdo vel ꝯcedēdo ꝙ ip̄e ſexies factꝰeſt ꝯſul auxilio deoꝝ tanꝙͣ dignus et bonꝰ. q̄rit ſpecialiter de ſeptimo ꝯſulatu vtꝝ ad illū ꝯſulatū ⁊ ꝓſperitatem illiꝰ temporis iuuerunt eū dij vel non. Sꝫſic. ergo dij ſūt mali q̄ malos iuuant ī malicia. Si nonergo ſūt ꝯtemnēdi. qꝛ ſine eis homo poteſt haberefelicitatem huius vite. ¶ Et eſt h̓ aduertendum ꝙ tāꝓſpere ſucceſſit ſibi ī bello ꝯtra fillā. ꝙ ſicut patꝫ exhijs que dixi in p̄cedēti ca. cum ip̄e fuiſſet ſexies cōſulquiete ⁊ pacifice. et iam ſeptimo ī bello et tanta eſſetpotētia ſille ꝙ ſi marius vixiſſet neceſſario veniſſet admanus ſille. pͥus mortuꝰ eſt morte naturali ī bona ſenectute ꝙͣ ſilla de grecia rediret ī italiā ad liberandāpr̄iam. et ad ẜuandum eaꝫ a tirannide ſua. vn̄ non incidit ī manus ſille ſicut alij duo marij inciderunt. Et infra. ¶ Sicut fuit regulus ⁊cͣ. de iſto dixi ſupͣ libro pͥmo ca. xv. Et infra. ¶ Metellus enim romanoꝝ laudatiſſimꝰ ⁊cͣ. Iſte metellus qͥ et quintꝰ cecilius ⁊ metellus vocatꝰ eſt. multi em̄ fuerunt metelli famoſi etmagni ſucceſſit marius et fuit bonus tali bonitate qͣli potuit eſſe apud cultores deoꝝ. ⁊ felix fuit tꝑaliter. de quo dicit valerius libro. vij. in principio. ꝙ apͥmo originis die vſqꝫ ad vltimū vite eiꝰ fortuna eūad ſūmum beate vite cumulū ꝑduxit. Natus eſt in vrbe terraꝝ principe. parētes nobiliſſimos habuit. inſuꝑ et animi dotes q̄ raro ī alijs inueniūtur. vires corporis vt laboribꝫ poſſit ſufficere vxorem pudicicia ⁊fecūditate ꝯſpicuam. ꝯſulatus decus. imꝑatoriaꝫ poteſtatem. ſpecioſiſſimum triūphum ſcꝫ d̓ iugurta regenumidie vnū et de macedonia prius alium Eodeꝫ tꝑetres filios ꝯſulares vnum etiā cēſorium. et quintū ptorium vidit. ſobolem etiā filiaꝝ ſuaꝝ ſinu ſuo excepit. nullum funus nullos gemitꝰ nullas cauſas triſticie ſenſit. celū ꝯtemplare vix tn̄ ibi talem ſtatum inuenies. Erat auteꝫ et finis vite ꝯſimilis. Nam leui genere mortis defunctum ī vltime ſenectutis ſpacio ⁊ int̓oſcula et amplexꝰ cariſſime ꝓlis extinctum rogo impoſuerūt. hec ex dictis valerij. ¶ Et nota. bt̄us augꝰ.dicit ꝙ habuit qnͥqꝫ filios ꝯſulares. valeriꝰ ꝟo n̄ ponit niſi tres et ſtant ſimul qꝛ illi duo quoꝝ vnus eratcenſoriꝰ et alter p̄toriꝰ erant ambo ꝯſulares id ē digni ꝯſulatū. De ip̄o dicit valerius libro. viij. ꝙ quarto anno poſt ꝯſularia imperia ſenex ad modū pōtifexmaximus creatꝰ. tutelā cerimoniaꝝ ꝑ. xxij. annos. neqꝫ ore ī votis nuncupādis heſitante neqꝫ ī ſacrificijsfaciendis tremulā manū geſſit. Et infra. ¶ Et catilina peſſimꝰ ⁊cͣ. de iſto catilina ſcripſit ſaluſtiꝰ librumquem ab ip̄o catilinariū appellamus. d̓ ip̄o etiā ſcpͥſitvaleriꝰ libro. ix. et dicit tulliꝰ idem in pͥma inuectiuaet etiā ſaluſtiꝰ ꝙ p̄cipue fuit eiꝰ libido ſceleſta. nā doveſano amore aurelie triſtelle. cū vnum impedimētuꝫvideret. quo minꝰ nuptijs iungerent̉. filium ſuū ꝓprium quem et ſolum et etate puberem habebat venenoſuſtulit. eodem deniqꝫ animo ⁊ ciuēgerens quo patriaꝫ egerat. id ē ſicut ſe habuerat ad filium. ita poſtmodum ad patriā ſe habuit. nam ſicut dicit tullius ininuectiuis quid mali aūt ſceleris fingi aut cogitari ptꝙ ille non ꝯceꝑit quis in tota ÿtalia veneficus. quisgladiator. quis latro. quis ficcariꝰ. quis parricida.q̄ mulier infamiſ. quis ꝑditus inuenire poteſt. qͥs peſſimꝰ qͥ ſe cum catilina nō familiariſſime vixiſſe fateat̉vn̄ narrat de ip̄o ſaluſtius ꝙ vicioſus nimis erat moribus et oppreſſus ere alieno vitā miſeram duxit quāꝙͣ nobilis eſſet dn̄andi vero reipublice tāta libido eūinuaſit ꝙ nihil eſſe nephas putauit dū tamē aſſequeretur intantū vn̄ facta ꝯiuratione multorum quos ditare ꝓmiſerat ex cede et rapinis. habuit exercitu val̓de fortem et magnū quo duos ꝯſules ſcꝫ luciū coctuꝫet lucium torquatū cogitauerat inter feciſſe. et ꝯſulatum rapuiſſe. multa ſeua et crudelia exercens tandemtn̄ in bello cum ſuis ꝯiuratis interfectꝰ eſt. Sꝫ tantuſfuit animus ſuoꝝ ꝙ ſicut dicit ſaluſtius vnuſquiſqꝫ īloco quē viuꝰ acceꝑat mortuus eſt. et om̄es auerſisvultibꝫ ꝯciderant. nec erat inter ip̄os ingenuus. quiaut fugerat. aut viuus capi poſſet. de hoc plꝰ habet̉