Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

eſt vere ſtrēnuus ac cordatusEmde querimus ip̄i poete ⁊cͣ. In iſto ca. xiiij. beatus augꝰ. arguit romanos qꝛ poetas priuauerūt honorē ſic̄ ſcenicos. fuerūt aut ſcenci dicti hnjqui ſaltabāt. et motibꝫ corꝑis effigiebāt ꝯtenta ī carminibus poetaꝝ. puta mimi et hiſtriones ſeu ioculatores. vnde iſti erant niſi actores fabulaꝝ id ē effigiatores. Sed poete erant auctores id eſt pnͥcipalesin negocio. qꝛ ip̄i fabulas ꝯpoſuerunt. Facit autē beatus aug̓. quinqꝫ in ca. Primo vt dictū ē romanosarguit Scd̓o ibi. an forte ⁊cͣ. ſententiā platōnis poetis approbat. et ip̄m platōnem valde ꝯmendat ip̄mdijs falſis p̄ponendo. Tercio aūt ibi. ꝓpinquāt auteꝫromanoꝝ ⁊cͣ. on̄dit quo leges romanoꝝ quātum adaliquid platōne ꝯcordāt. Quarto ꝟo ibi nequaꝙͣ⁊cͣ. ꝯcludit ꝯtra deos romanoꝝ. romani ſūt eis honeſtiores. et ip̄i nūꝙͣ leges honeſtatis dabant. Quīto ibi. nos quidē ⁊cͣ. ſentētiaꝫ ſuam de platōnis excellentia ponit. et qd̓ ſupra hoc dixit magis explanatMPoetas cenſuit vrbe ⁊cͣ. hoc fecit plato in librorepublica in quo ciuitatē ordinauit qͣlis eſſe debeatde libro fac̄ macrobiꝰ mentōeꝫ libro ſuꝑ ſomniū ſcipionis et tulliꝰ ſecūdo libro de tuſculanis qōnibꝫ dic̄platōnē a ſua ciuitatē quā ordinauit poetas excludiſſe. Et infra Et ſi ſua ſit. diſputādo tn̄ ſua ſit ⁊cͣ.Nota plus ē ꝑſuadere ꝙͣ ſuadere. nam ꝑſuadere ēꝑfecte ſuadere id eſt ſic ſuadere. ſequatur effectuſEt ideo dicit augꝰ. plato etiā ſi potuit grecisꝑſuadere. tn̄ ſaltem diſputando id eſt ratōem reddēdo ſua ſit poetas deberi expelli. Et infra Hūc p̄latonem labeo ⁊cͣ. nota labeo fecit tres gradꝰ in diſtinctione numinū ſcꝫ deoꝝ et hij erant ſūmi ſemideoꝝet hij erāt medij heroū et hij erāt infimi. Heroes ẜmyſidorū libro. viij. ethimologiarū capl̓o vltimo apudgrecos dicebant̉ aīe aliquorū benemeritoruꝫ hoīm.quorū habitatio fuit in aere. et ideo dicti ſūt herōēs.quaſi aerius id̓ eſt viri aerei quaſi digni habitare aerem ꝓpt̓ ſapīam vel fortitudineꝫ. Semidei ꝟo erantnumnia ex hoībꝫ facta. ſꝫ erant dij. Iſtoꝝ autemhabitatio ẜm opinionē gentilium fuit ī celo. ſicut romulꝰ hercules et hm̄oi. vt de romulo dicit augͥ. ſeqn̄ti ca. Aliqui at̄ non diſtinguentes īter ſemideos et herōes. poſuerūt ſemideos ī aere. vn̄ lucanꝰ libro. ix. inpnͥcipio. Qua inger aſtriferis ꝯnectitur axibus aer.Qd̓qꝫ ptꝫ terras iter luneqꝫ meatus. Semidei maneshabitat quo ignea ꝟtus ⁊cͣ. Macrobius ꝟo d̓ſomnio ſcipionis diſtinguit int̓ deos aereos. ethereos.alios. ſuꝑ quos omēs ponit vnū deum. et noymidēmentem ẜm grecos. Manes vero erāt aīe gn̓al̓r defūctorum. tn̄ ſpecialiter accepte dicebāt̉ aīe infernalesid eſt ī inferno habitātes. qͣs īter numina non poſuitlabeo. Et infra. Cuiꝰ noſtre ſentētie ratio ſuo locoexplicabit̉ ſcꝫ infra libro. viij. ca. xiij.. xiiij. Et infra Quāuis iſtuꝫ nec fratrē occidiſſe. ſuple ſicut rōmūlus fratrē ſuū remuꝫ interfecit. raſtro paſtorali. vl̓ ſeip̄m ſicut tradūt hiſtoriographi. vel aliū ſicuttradunt alij. vn̄ de hoc narrat ſic titꝰ liuius vrbisorigine ſcꝫ illi duo fratres gemellidū ꝯderent ciuitatem interuenit cupido regni vtroqꝫ ſcꝫ volente regnare. placuit augurio querere quis eorum regnaredeberet. et a quo ciuitas deberet denomīari. Igit̉ remus montem auentinū. et rōmulus palatinū motē ettemplum augurio aſcenderūt. vterqꝫ ſcꝫ turmaſua. Remo priꝰ adueniūt ſex vultures. rōmulo ꝟo. xijpoſterius tn̄. vtriuſqꝫ turma dominū ſuū tanꝙͣ regeꝫſalutat. vna remū ꝓpter prioritatē. alter rōmulū ꝓpt̓maiorē auiū multitudine. ſicqꝫ orta diſſenſione interfratres. remus ꝑcuſſus occiditur. dicit tn̄ titus liuiꝰet vulgata eſt opinio. remū ludibrio fratris ſui. eiusmuros tranſiliſſe. et ſic ab irato rōmulo interfectum.Alij tn̄ dicunt eum non ab ip̄o rōmulo. ſꝫ a fabio duceeius raſtro paſtorali necatum. Hec ex tito. Ouidiꝰtn̄ libro. iiij. de faſtis nitit̉ excuſare rōmulū dicenscum romulus opꝰ muroꝝ cōmiſiſſet cuidaꝫ qui celervocabatur et dediſſet p̄ceptum ſi quis p̄ſumeretmuros ſuos tranſilire ip̄m īterficeret. remꝰ ignorāsp̄ceptum datum et ꝯtēnens muros ſatis altos ip̄oſtranſiliuit. quē celer ſtatim retro ꝑcutiens interfecitquo intellecto licet rōmulus de facto multū doleret.tn̄ ꝓpter rigorem iuſticie ab alijs formidanduꝫ dolorem ſuū occultauit. Et libro. v. narrat. aīa remi apparens fauſtulo excuſauit romulū dicens. Seue celexcrudelem aīam vulnera reddas. noluit frater pietaſqꝫ equalis in ip̄o eſt. Sed oppoſitum huius ſentitaugͥ. vt patꝫ infra libro. iij. ca. vj. Et ideo iſta excuſacio ficta eſt. vt ptꝫ oroſiū libro. ij. dicit. qꝛ regnūſuum ꝯtinuo romulus parricidio nhibuit Sciendumeſt tn̄ ouidiꝰ ſub tegumēto poetico expreſſit factiveritatē. nam celerem quē dicit remū occidiſſe intelligit impetum ire quo rōmulus mouebat̉ ad occidendum fratrem ſuum celeriter id eſt indeliberate itaẜm intentōneꝫ ouidij romulꝰ hoc fecit ex impetu paſſionis ex iudicio rationis. Et infra. Nec aliquodppetraſſe flagiciū. dicit ꝓpter herculē fuit homomultū flagicioſus. de quo criſantꝰ ad dariā ſic ſcribitQue in herculē ſanctitas vicinoꝝ ſuoꝝ interfectōefatigatus. et ſe etiā viuū ꝯbuſſit. Seneca etiaꝫ tragedia pͥma dicit ip̄e furia ductꝰ ꝓprios filios interfecit. Et infra. Certe vel priapo. priapus fuit qͥdamgrecus ꝓpter virilis membri quātitatem in tantamgratiam venit grecoꝝ vt apud eos tanꝙͣ deꝰ haberet̉. In ſacra ſcriptura vocatur beelphegor. ẜmyſidoꝝ libro. viij. ethimologiaꝝ. et dictꝰ eſt deꝰ ortorum Et infra. Vel alicui cynocephalo. Cynocephalus eſt monſtrum ẜm yſidoꝝ. libro. xj. ethimologiarum. caput hn̄s caninū. de quo narratur in libro d̓naturis reꝝ vnꝰ cynocephalus fuit delatus regi frācoꝝ ludouico. caput hn̄s fere caninū. cetera verobra ſicut homo. crura quidē humano nuda. manꝰetiam et brachia. collū album ac nudum dorſū ꝟo piloſū erectus vt homo ſtabat. coctis carnibꝫ veſcebat̉vniūqꝫ libētiſſime bibebat. et ita decēter et honeſteſicut homo cibum manibꝫ capiebat et ori inferebat.Vnde iſtum cynocephalū ītelligit beatꝰ aug̓. mercurium ſeu hermetem egiptum. vn̄ et dicit infra li. iijca. xij. Airor ſane ſi ip̄a ſcꝫ berecinthia peperit cynocephalum. longe poſtea venit ex egipto. hunc autēmercurium ſeu hermeteꝫ dicit yſidorus libro. viij. ca.vltimo fuiſſe formatum cuꝫ capite canino. canis ēaīal ſagaciſſimū. ſic et ip̄e fuit ſapientiſſimꝰ. et hūc romani tanꝙͣ deū coluerunt. accipiētes euꝫ ab egiptijsſicut et quoſdaꝫ alios deos quibꝫ lucanꝰ libro. viijegipto dicit ſic. nos ī templo tuaꝫ romana accipimuſyſim. Semideoſqꝫ canes ſiſtra iubētia luctꝰ. Et quētu plangens hoīm teſtaris oſiū. Fuerunt auteꝫ multihermētes. ſeu mercurij. vt infra libro. viij. ca. xxvj.Et infra. Poſtremo vel fabri. ſciendum lactantius libro pͥmo inſtitutōnum. romani dijs habuer̄tſua malaſcꝫ rubiginē pallorem febrem. vn̄ ſicut patet ī kalēdario ouidij feſtum rubiginis fuit circa finēaprilis. videlicet. vj kl̓. maij. et coluerunt eaꝫ ſicut dicit ouidiꝰ. vt non lederet ſegētes. nec inſtrumēta ruſtica. Et iſto modo coluerūt febrem vt ſcꝫ vexareteos. de hoc valeriꝰ libro. ij. dicit ſic. Et ceteros quidem ad bn̄faciendum venerabant̉. febrem at̄ adminꝰnocendum Et deſcribit valeriꝰ loca ī quibꝫ erant triatempla febris. vn̄ patet ẜm opinionem labeonis ſupͣtactam. febris et rubigo fuerunt numero maloꝝdeoꝝ. potuer̄t obeſſe et ꝓdeſſe. Et īfra Partim peregrina ⁊cͣ. hic vult beatꝰ augꝰ. dicere romani quoſdaꝫ deos acceperunt ab alijs gentibꝫ apd̓quas fuerant pͥuſqͣꝫ apud romanos ſcꝫ iouem. mercurium. et multos alios quos vocat numīa ꝑegrina.et quoſdam ip̄i pͥmo ꝯſecrauerunt. ſicut fuit de romūlo. queꝫ deum quirinum vocabant. et de febre et depallorē rubigine et alijs multis. Et infra Fruſtra