violare id eſt dehoneſtare ꝑiclen. fuerunt autem iſtitres ſcꝫ cleon. cleophon. et ypbolus ciues atheniēſeſſed valde ſedicioſi. ꝑicles vero fuit dux atheniēſiuminbellis ꝯtra lacedemonios. ⁊ thebanos. quē vocatiuſtinus libro. iij. ſpectate ꝟtutis virum hic fuit quidixit ẜm tulliū libro de officijs. p̄torem decet. non manus et linguam. ſed etiā oculos hr̄e ꝯtinentes. ¶ Valeriꝰ autē libro. viij. ca. ix. de iſto ſic dicit Pericles feliciſſimus nature incremētis ſub anaxagora p̄ceptoreſūmo ſtudio p̄politus inſtructus literis athenaꝝ. ceruibus iugum ẜuitutis impoſuit. tn̄ vt cito poſt additvaleriꝰ. Quid em̄ intereſt int̓ poliſtratū et ꝑiclē. niſiꝙ ille armatus. h̓ ſine armis tirānidē geſſit. hec valerius. Vn̄ ſcd̓ꝫ valeriū. ita erat eloquens ꝙ ſua eloquētia tm̄ faciebat quātum alterius arma Plautꝰ vero ⁊neuiꝰ fuerūt ſcriptores ꝯmediaꝝ ẜm euſebiū. Et fuerunt ſcriptores tꝑe publij ſcipionis et geneij ſcipionis fratꝝ qͥbus erat īhiſpania ꝯmiſſum bellū. vbi etinterfecti ſūt de quibus h̓ fit mentio. fuerūt aūt ⁊ alijſcipiones multi famoſi vt infra libro. iij. ca. xxxj. dicetur. ¶ De neuio vero poeata Dicit euſeblꝰ ī cronicisꝙ vtice mortuns ē pulſus roma factione nobilium etmaxime mētalli. ¶ De plauto ꝟo dicit et. A. gelliuslibro. iij. fere idē ſcꝫ ꝙ romē mortuꝰ ē. et qꝛ ꝓpter annone difficultatē ad molas mānarias piſtori ſe locauerat. vbi quotiens ab oꝑe vacaſſꝫ ſcribere fabulas ſolitus erat et eas vendere. Iſte plautꝰ ſcripſit comediāq̄ aulularia appellat̉. d̓ quō etiaꝫ narrat A. gellius libro pͥmo. qd̓ epitaphiū fecit et incidēdum ſepulchroſuo reliquit hm̄ōi poſtꝙͣ eſt mortē nactꝰ platꝰ comediam luget. ſcena eſt deſerta. deinde riſus ludꝰ iocuſqꝫ et innumeri numeriqꝫ ſimul om̄es ꝯlacrimauerunt¶ De neuio ꝟo narrat A. gellius libro. iij. ꝙ fabulasduas in carcere ſcripſit. cū ob aſſiduaꝫ maledicentiamet ꝓbra ī pnͥcipes ciuitatis. d̓ grecoꝝ poetaꝝ moredicta. in vinicula romēatriū viris ꝯiectus eſſꝫ. vnde atribunis plebis poſt exemptus ē. cū in duabꝫ fabulisſupͣdictis delicta ſua. et petulātias dcōꝝ ſuoꝝ quibꝰantea multos leſerat diluiſſet. Et ſciendū ꝙ ſicut ptꝫꝑ A. gelliū libro quīto. iſte neuius ꝟſus diffamatorios ſcripſit de ſcipione affricano ſuꝑiorē. Et forte itafecit de duobꝫ ſcipionibꝫ de quibꝫ fit hic mētio. quorum alter ſcꝫ publius ſcipio fuit pater dicti affricaniDe plauto et neuio dicit C. gellius ſic. inter poetascōmicos excellit cecilius ſtatius. ſcd̓o plautus. tercioneuius. Ceciliꝰ vero ſcriptor comediaꝝ fuit tꝑe marci cathonis cenſorijEd maligni ſpūs quos iſti ⁊cͣ. In iſto capl̓o. x. illud quod dixerat augͥ. in capl̓o p̄cedenti. d̓ grexis ſcꝫ ꝙ fecerunt ꝯueniēter ꝑmittedo ꝙ eoꝝ poetevicia hoīm expreſſo nomine publice recitarēt magisdeclarat. Et pͥmo reddit cām quare demonibꝫ placꝫꝙ de eis dicant̉ vicia que tn̄ non ſunt eoꝝ. ſed fortefuerunt aliquoꝝ hoīm. aut forſannō fuerūt alicuiushoīs ſed ꝯficta ſūt. Scd̓o exquo demones quos colūttanꝙͣ deos hoc volūt ſibi fieri. on̄dit ꝙ ꝯueniēter permiſerūt ſibi ꝯſimiliter fieri. nec ſolum ꝑmiſerunt. ſedetiā honorauerūt faciētes. ¶ Scienduꝫ eſt auteꝫ ꝙ ſicut dicit yſid̓. libro eth̓iaruꝫ. viij. ca. de poetis poetetragici magnū honorē ꝯſecuti ſūt. de comicis vero hͦnon dicit. et ideo videt̉ oppoſitū ſentire de ip̄is ¶ Eteſchines athemenſis. Iſte eſchines fuit diſcipulus ſocratis. vt pꝫ ꝑ ſenecā libro pͥmode bn̄ficijs. Cum ꝟoſocrati ceteri diſcipuli pl̓a offerrēt eſchines pauꝑ ſeſolum obtulit dicens. quicquid melius habebat ſe illi obtuliſſe. ceteri aūt cuꝫ pauca ei dederūt plura ſibiretinuiſſe ¶ De iſto auteꝫ eſchine facit hieronimꝰ mētionem in ꝓlogo biblie dicens. eſchines cū rodi exularet. Qua hiſtoriaꝫ deeſchine plenius valerius narrat libro. viij. licet orator eſſet magnus valde tn̄ plures tragedias ſcripſit vnde tulliꝰ de republica dicitde ip̄o ſic. Eſchines cū adoleſcens trāgediā actitaſſꝫſcd̓m rēpublicam capeſſiuit et athenas ſub arbitrioverſauit et egit. adeo potens erat ī eloquētia. Et infra. ¶ Et ariſtodemum tragicum ⁊cͣ. de legatis pacisathenienſiū miſſus ad philippū patrem alexandri magni et de legatis eius ad athenienſes loquitur iuſtinus libro. viij.Ec greci turpiter ⁊cͣ. In hͦ capl̓o. xj. on̄dit augꝰ.ꝙ greci ꝙͣuis turpiter tn̄ ꝯuenienter fecerūt honorando ſcenicos. ſicut et honorādo ſacerdotes. ⁊ hͦſiue ponatur diſtinctio int̓ deos qualē labeo poſuit.ẜm quā diuerſa obſequia diuerſis dijs ſūt tribuēda. ſiue ponatur ꝙ inter deos nō ſit illa diſtinctio labeoniſſed ꝙ indifferēter om̄ibꝫ dijs eadeꝫ obſequia tribuātur. ¶ Labeo quem hm̄ōi reꝝ ꝑitiſſimum ⁊cͣ. de labeone narrat gaius iuriſconſultꝰ ad legeꝫ duodecim tabulaꝝ ꝙ cum ei offerret̉ ꝯſulatꝰ ab auguſto renuit.ſed plurimis ſtudijs operā dabat. et totum annū itadiuiſit vt romē ſex menſibꝫ cū ſtudioſis eſſꝫ. et ſet mēſibus ſecederet et ꝯſcribēdis libris oꝑam daret. Itaqꝫ reliquit. xl. volumīa. ꝯpoſuit aūt ꝯmētaria ad. xij.tabulas ẜm L. gelliū libro pͥmo Iſtā vero eandeꝫ diuiſionem dictoꝝ quaꝫ ponit labeo ſcꝫ ꝙ aliqui dij fūtboni. aliqui mali innuit A gelliꝰ libro pͥmo. dic̄ em̄aliquē deum eſſe qui nō iuuādi pt̄atem ſꝫ vim nocēdihabet. nā deos quoſdaꝫ romani vt ꝓdeſſent celebrabant quoſdam vero vt non obeſſent placabant. HecAgellius. De hoc vero plus dicetur infra ca. xiiij.T romani ſicut in illa ⁊cͣ.¶ Iniſto ca. xij. beatꝰ aug̓. romanos arguit quiamagis parcebant fame ſue ꝙ deoꝝ ſuoꝝ. et videbātur plus appreciari curiā ſuaꝫ .i. curiales q̄ reipublicecura gerebāt ꝙͣ capitoliū id eſt deos ſuos. Naꝫ capitolium fuit templum iouis. et rep̄hendit ciceroneꝫ ideſt tulliū qui libro de republica ſcipionem inducit loquentem. et ptꝫ intētio auguſtini. ¶De plauto ꝟo ⁊neuio. ac duobꝫ ſcipionibꝫ fratribꝫ et cecilio. et marco cathone videlicet cenſorio dcm̄ eſt ſupra libro iſtoca. ix. de terentio vero et ioue ⁊ adoleſcente ſupra cavitulo. vij.Ed reſpōderet mihi fortaſſe ⁊cͣ. In iſto capituloxiij. beatus augꝰ. arguit romanos de duobꝫ. pͥmo qꝛcum dij p̄ciꝑent ludos turpiſſimos exhiberi ⁊ crimiaſua publicari. tn̄ ip̄i romani coluerunt eos tanꝙͣ deoſquos non coluiſſent ſi p̄cepiſſent ludos celebrari cumꝯuicijs romanoruꝫ. Scd̓o ibi. iterūqꝫ ⁊cͣ. arguit eos qͥſcenicos om̄i honore priuauerūt cum tn̄ ludos ſcenicos dijs ſuis exhiberēt. Intantū vero eos honore p̄uauerunt. ꝙ nō ſolum pͥuati ſūt maioribus honoribꝫputa ſcenatoria dignitate. et alijs que totaꝫ rēpublicam immediate ꝯcernunt imo etiaꝫ cenſorijs id ē ſeuero iudicio cenſoris. qͥ ẜm hugonem ī vna ſignificatōeeſt idem ꝙ iudex moꝝ. Pellebant̉ de tribu ꝓpria. itaꝙ nec in ea poſſent gaudere honore aliquo. nec etiaꝫpͥuilegio. vel iure quocūqꝫ qd̓ ratōe tribꝫ ſue ſibi poſſet ꝯpetere. Sciendū autem ꝙ roma fuit diuiſa tota ītribus videlicet numero. xxxv. et ſi quis delinqueretin rēpublicam ꝑ cenſores pellebat̉ de tribū ſua. necputabatur ciuis. fuit etiā ſcenicus infamis. vt patꝫ ꝑaugꝰ. infra libro iſto ca. xxv. et eſt modo ſcd̓m canones vt ptꝫ. iiij. queſtione pͥma. ca. diffinimus. Et infra. ¶ Germaneqꝫ romanuꝫ. germane idē qd̓ immane. vnde gentes germane dicunt̉ ẜm papiam qͣſi immanes ꝓpter immanitateꝫ corpoꝝ. Et ideo dic̄ augͥ.germane id eſt immaniter romanū id eſt ſublime. nāromanū ẜm hierominū idē quod ſublimū ſonat. et hͦdicit augꝰ. qꝛ romani plus honorabant ſe ꝙͣ deos ſuos. vel romanū vocat honoris ⁊ glorie cupidū. quiaẜm hug̓. nomē gentis alicuius ſepe ponit̉ ꝓ ꝯditōnegentis. ſicut qn̄qꝫ dicit̉ iſte afer id ē verſipellis. quiaafri ſūt verſipelles. Cōdicio romanoꝝ vna fuit ꝙ ip̄ifuerunt glorie et honoris cupidi plus alijs gentibushoc modo loquēdi ꝙͣuis ex alia cauſa vtatur titus liuius libro .i. de bellopunico. Nam de camillo dictatore bellicōſiſſimo loquens dicit ſic. ac vere romanꝰ id