vt crederent ꝙ ludi ſcenici forent eis in remediū ꝯtrapeſtilentiam. et ꝓbat ꝙ talis ſeductio fuit periculoſa ī moribus ⁊ nociua ſolis antea ludis circenſibꝫ aſuetis. Qui ſint circenſes ſatis diffuſe ꝓſequitur yſid̓. libro. xviij. eth̓iarum. Dicebantur autē circenſes quaſicirca enſes. naꝫ ẜm yſid̓. olim ponebātur gladij quosquadrige circuibant. et erat artis equos circa pericula torquere. Scd̓m valerium autē libro. ij. iſti ludi inſtituti fuerunt romē a rōmulo. et vocati ſūt ꝯſualia. īquibus rapte ſūt ſabine. et ẜm titum liuium celebrabātur in honorem neptum. fuit ꝯſuetudo gentilium ꝙ ſicut ſacrificabāt in honorem deorum. ita et ludos celebrarent. et determinati ludi determīatis dijs fueruntꝯſecrati. vnde et xp̄iami quidaꝫ a gentilibꝫ vocanturaccepiſſe exempluꝫ qui in diebꝫ ſolemnibꝫ ludis intēdunt. quaſi hoc eſſꝫ deo gratū. ¶ De iſtis ludis circēſibus facit virgiliꝰ mentōneꝫ libro. v. eneidos. dicēsꝙ eneas hos ludos celebrabat ī honorem patris ſui.Et iuxta hͦ ꝙͣuis romē ludi iſti primo fuerunt celebrati a romulo tn̄ fuerunt alibi prius celebrati. Et infra¶ Atqꝫ inde fugiētes ⁊cͣ. vult dicere augꝰ. ꝙ aliquiquos moꝝ peſtilētia poſſedit non obſtante vaſtatōevrbis a gothis facta. quaꝫ oculis viderunt fugiebātde vrbe et venerunt cartaginē vbi frequētabat theatra. et quaſi ꝯtinue ꝓ hiſtrionibꝫ ſe geſſerūt ⁊ moreIiſanoꝝ ſe habebantMentes amentes ⁊cͣ. In hͦ capl̓o. xxxiij. redargūit aug̓. inſaniā quorūdā romanoꝝ. qͥ cum alienatōneremotiſſime plāgerēt vrbis va ſtatōem ip̄i dabant ſeludis. et theatra frequētabantOmulus et remus ⁊cͣ. In hoc capl̓o. xxxiiij. beatus augꝰ. ꝯꝑat eccleſiam xp̄i aſilo romanoꝝ. et probat ꝙ eccleſia xp̄i maiorem habuit poteſtatē ꝯſeruandi fugientes ad ſe quā aſilum. Aſiluꝫ illud fuit tēplūquoddā a rōmulo ꝯſtitutū. vnde dicit eutropiꝰ libropͥmo de romulo ſic loquēs. Condita ciuitate quam exfui nomīe romā vocauit. hoc egit ꝯdito templo quodaſilum appellauit. pollicitus eſt cunctis ad ipſum fugientibꝫ impunitateꝫ quā ob cauſam. multitudinē finitimoꝝ qui aliꝙͣ apud ſuos ciues offenſam cōtraxerant ad ſe fugientē ī ciuitatem recepit. ¶ Latini deniqꝫ tuſciqꝫ paſtores. et etiā tranſmarini frigēs. qͥ ſubenea et archades ſub euādro duce influxerat. Et itaex varijs quaſi elemētis ꝯgregauit corus vt vnum populū romanū efficerēt. Hec eutropiꝰ. Idē etiā narrattitus liuius de vrbis origine libro pͥmo.Aminerit ſane ī ip̄is ⁊cͣ. In hoc capl̓o. xxxv. oſtē¶ Edit beatꝰ aug̓. ꝙ boni paciēter ferre debēt ſociotatem maloꝝ. qꝛ multi eoꝝ qͥ ſūt mō mali ſunt a deop̄deſtinati ad ſalutem eternaꝫ ¶ De quoꝝ exortu ⁊cͣ.De exortu ciuitatis dei et ciuitatis dyaboli ꝑtractataugꝰ. infra ab xj. libro vſqꝫ ad. xv. De ꝓcurſu ꝟo ciuitatis vtriuſqꝫ a li. xv. vſqꝫ ad libꝝ. xix. De fine vero vtriuſqꝫ ciuitatis a libro decimono. vſqꝫ ad finemtotius operis. Cetera vero huius preſentis capl̓i nōta ſunt ſatis.Ed adhuc quedam mihi ⁊cͣ. In hoc capl̓o. xxxvj.oſtēdit beatꝰ augͥ. q̄ reſtāt adhuc tractāda ī nōuem libris ſequentibus. Cōmemoranda ſūt em̄ ⁊cͣ. ſcꝫlibro. iij. deinde monſtrādū eſt ſcꝫ libro. ij. ¶ Et quaob cauſam ⁊cͣ. ſcilicet libro. iiij. ca. iij. poſtmodum aduerſus eos ⁊cͣ. ſcilicet a libro ſexto vſqꝫ ad librum. xj.¶ Aſſeramus ciuitatem dei ⁊cͣ. ſcꝫ a. iij. capitulo libri.x. vſqꝫ ad ad finem eiusIrationi perſpicue ⁊cͣ. Hic incipitliber ſcd̓s in qͦ beatꝰ augͥ. ꝓbat ꝙmultitudo deoꝝ falſoꝝ nō curauitde malis culpe romanoꝝ. vt ſcꝫ eaꝓhiberet imo vt potius ꝓcuraretea fieri. Et hꝫ iſte liber. xxix. capitula. In quoꝝ primo determīat ſibi modū ꝓcedendi.quē ītendit ī ſequētibꝫ obẜuare in declaratōe verita-tis. et terminū quē non vult excedere in expugnatōefalſitatis. ¶ Palpantibꝫ et cōmuentibus ⁊cͣ. Cōmuere eniꝫ eſt oculos vel palpebras claudere. vult ergoaugꝰ. dicere. ꝙ ea que dicet p̄bebit palpanda. vt ſiquyoculos etiam claudant ne ip̄a videant ſaltem eapalpabunt.☞ Vperioriitaqꝫ libro ⁊cͣ. In hoc capl̓o. ij. recolligit ea que tractata ſūt in primo libro. et declarat intentōem ſuā quō ad dicenda. Recolligit aūt pͥmo ea q̄dicta ſūt a pnͥcipio pͥmi libri vſqꝫ ad octauū capitulūexcluſiue. deinde ibi. Inde incidit ⁊cͣ. Recolligit breuiter q̄ tractata ſunt ab. viij. ca. vſqꝫ ad. xvj. Et poſtea ibi deinde pauca ⁊cͣ. recolligit que tractata ſunt axvj. ca. fere vſqꝫ ad finē libri. Deinceps itaqꝫ dice̓ ⁊cͣ.hͦ facit ī ꝓximo capl̓o ſeqn̄ti in generali. Sꝫ ī tercio libro diffuſe et magis in ſpecialiSmento me auteꝫ iſta ⁊cͣ. In hoc capl̓o. iij. ꝯuincit maliciam aliquoꝝ qͥ xp̄ianis inſultabant ꝓpt̓mala que roma a gothis paſſa eſt. et inſultando fecerunt ſibi ꝓuerbiū. cum tn̄ multi eoꝝ ſcirent ex librisſuis hiſtoricis. ꝙ roma an̄ tꝑa xp̄ianoꝝ grauiorā fuerit ꝑ̄peſſa mala.Rimo ip̄os mores ⁊cͣ. In hoc capitulo. iiij. incipit augͥ. intentōneꝫ ſuam pnͥcipalem huiꝰ ſcd̓i libri ꝓſequi ꝓbans ꝙ dij romanoꝝ non curauerūt debonis moribꝫ cultoꝝ ſuoꝝ. imo potius miſerunt eoſin errorem et in reprobū ſenſum. vt multa turpia p̄petrarent. qd̓ ꝓbat ī hoc capitulo ꝑ defectum legū. qꝛdij nulla lege turpia ꝓhibebāt. et etiaꝫ ꝑ cultū queꝫauguſtinꝰ vidit dijs exhiberi. Ludibriaqꝫ ſacrilegiorum ⁊cͣ. ludibria ſacrilegioꝝ appellat ludos turpiſſimos quos gentiles faciebant ad placanduꝫ deos ſuoset deas ſuas. In quibꝫ ludis multa fiebant ⁊ dicebātur turpia. quibꝰ repn̄tabant facta turpiſſima deoꝝſuoꝝ. ita ꝙ in ludis illis videbantur dij eoꝝ exhiberi ludibrio. Et infra. ¶ Spectabamus arrepticios ⁊cͣHoc dicit augꝰ. ꝓpter mulieres que ī feſto bachi quifingitur deus vim. qͣſi inſane videbātur. et cum inſania feſtum bachi celebrabāt. vt patet ꝑ augꝰ. infralibro. vj. ca. ix. Et ideo mulieres illas vocat arrepticias. Vel potiꝰ dicit augꝰ. hoc ꝓpter ſacerdotes berecinthie. de qua ſtatim facit mentōneꝫ. naꝫ ſacerdotesilli galli vocabant̉ ẜm hugonem a quodam fluminein frigia. qͥ gallus vocabatur. vbi berecinthia colebatur. fluuiꝰ ꝟo potātes inebriat ⁊ quaſi inſanos reddit et furioſos. de quo in ſacrificijs bibebant. et quafiebrij et furioſi et arrepticij videbant̉. ⁊ ideo etiaꝫ rome et alibi quando celebrabatur feſtum eius ſacerdotes eius quādam inſaniam p̄tendebant. Ouidius aūtde faſtis libro. iiij. aliam reddit cauſam que innititurfictioni poetice fingebant em̄ poete ꝙ erat puer quidam decorus nomīe athis oblatus berecinthie ꝙ voueret caſtitatē. et ſeruiret ſibi in templo ſuo factꝰ eſtſacerdos. Ip̄e vero poſtmodum votum ſuum fregit.ꝓpter quod dea irata volens ſe vindicare immiſit ſibifurorē et inſamam. qͥ intantū furebat nō potēs ferredolores ſuos qͦs ſenſit. ꝙ cum petra abſcidit ſibi virilia ſua. dicens. apereant ꝑtes q̄ nocuere mihi. Et id̓oad repn̄tandum vindictaꝫ illam ſacerdotes eius poſtmodum fuerūt caſtrati. et ī feſto eius inſaniā mentisquaſi arrepticij p̄tendebāt. ¶ De gallis ⁊ atthis adoleſcēte facit augͥ. mentōneꝫ infra libro. vj ca. vij. ⁊ libro. vij. ca. xxv. ¶Audiebamus ſymphoniacos. hicꝯn̄iter habet̉ ſymphoniacos ſꝫ ſyphoniacos ē equebona lr̄a vel melior forſan. nā ſyphon ẜm pap̄. ideꝫ ēꝙ tuba. et ideo ſyphoniaci ſūt canētes tubis. vel aliomō ſonitū magnū faciētes. In feſto at̄ berecinthie fiebat ſtrepitꝰ magnꝰ qͣcienciū cimbala. ⁊ es cū ere ꝑcutientiū vt ptꝫ ꝑ ouidiū libro. iiij. de faſtis. Et etiaꝫ ꝑyſid̓. eth̓iaꝝ libro. iiij. ſtrepitꝰ erat tātus ꝙ erat horribilis ad audiēdū. vn̄ ouidiꝰ. Quere̓ multa libet ſedme ſonꝰ eris acuti Terret et horrēdo lochos ad amica ſono. Vocat h̓ gͦ bt̄us augꝰ. ſyphomacos iſtos ſic