Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

erit. Sed date fideꝫ adulterio impune fore. Sextꝰtarquinius hoſtis hoſpite receptus vos videritieqͥd illi debeatis. Ego meip̄am et ſi pecco abſoluo. ſuꝑplicio tn̄ non libero. nec ulla impudica viuet lucrecieexemplo. deniqꝫ ferꝝ quod ſub veſte abſconderat inprio corde defixit. Huius lucrecie epitaphiuꝫ ab ouidio d̓r factum hoc. Cum foderet gladio caſtūlucrecia pectus. Sanguinis torrens egrederet̉ aitTeſtes ꝓcedant me non fauiſſe tirāno. Ante viꝝ ſangͣuis ſpūs ante deos. Quaꝫ bene ꝓducti me poſt fata loquentur. Alter apud manes. alter apd̓ ſuperosSciendum eſt ꝓpter illud flagiciū ꝯmiſſum in lucreciam a filio regis fuit poſtmodū nomen regiū ī vrbe extinctum. Egregie quidē iſte fuit ꝟgilius ꝓut aquodā viro magno hiſtorias multas legerat ſcriptu inueni. Et infra. Cui ad ſuꝑna redire cupiēti ⁊cͣHic notandū ad intellectū habendū eoꝝ que dicūtur ꝟgilius libro. vj. eneidos fingit eneaꝫ viuumad inferos deſcendiſſe et vidiſſe loca vbi ſūt aīe mortuoꝝ et ea que ibi fiūt. et inter cetera refert eneasvidit eos ſeip̄os innocētes occidūt. et ip̄e pn̄tredire ad ſuꝑna ſicut optant. qꝛ fata non ꝑmittuntaqua ītranſmeabili ſūt alligate id ē impedite. ſic qd̓tranſire non poſſunt. vnde ibi virgilius. Proxima deinde tenēt meſti loca. qui ſibi letum. id eſt morteꝫ inſontes peꝑere manū lucēqꝫ poſi ꝓiecere aīas qͣs vellent ethere in alto ſcꝫ eſſe. Nūc et pauperiē et durosꝓferre labores. fata obſtant id eſt iudicia deoꝝ triſti inamabilis vnda alligat. id eſt impedit tranſitumEt vomens ſtix id ē palus infernalis incluſa cohercetAugꝰ. ī ꝓpoſito fundans ſe ſuꝑ dictis et doctrina virgilij. dicit lucreciā etiam ꝯſtituta apuddeos infernales quales porte deſcribunt non poteſt defendi.ꝓpter hoc ſibi morteꝫ intulit in inferno iudicio deorum ſit punita ⁊cͣ.Eqꝫ em̄ fruſtra ⁊cͣ. In hoc capl̓o. xx. ꝓbat beavtus augꝰ. p̄ceptum dei de non occidēdo extēdtur ad hoc nullus debꝫ interficere ſeip̄m tn̄ non extenditur ad aīalia bruta. vel adherbas licet aliqualem vitam habeant. Manichei tamen illud preceptuꝫſic extendunt Maſdam vero exceptōnes ⁊cͣ. In hoc capl̓o. xxj.on̄dit beatꝰ augͥ. p̄ceptū ꝓximo occidēdo capit inſtātiā ad aliqͦs hoīes qͦs ī caſu licet hoī tāꝙͣdei miniſtro occiderequicunqꝫ hoc in ſeip̄is ⁊cͣ. In hoc capl̓o. xxij.ꝓbat augꝰ. non licet alicui ſeip̄m occide̓ necꝓpter aduerſa vitanda. nec etiam deſiderio vite future. vnde reprobat factum theobroti ph̓i. qui legenslibꝝ platōnis in quo aīam hominis reꝑit immortalēeſſe. ſpe et deſiderio future vite et non ꝓpter aliud ſeipſum interfecit. De iſto theobroto ſcribit tullius libro de tuſculanis queſtionibꝫ cum nichil ſibi accidiſſet aduerſi ex muro ſe in mari ꝓiecit lecto platōnislibro. Eſt auteꝫ aduertendū liber iſte platōnisvocatur plato in phedrone vbi plato loquens aīacorpori alligata dicit ſic. Donec habemus corpꝰ permixtus ſic tali modo videtur animus nunꝙͣ nos illd̓qd̓ iam olim ꝯcupiſcimus ſatis ſecuturi ſumus. Dicitetiam plato in eodē libro mortem ph̓antibus eſſe appetendā. Ex dcō forſan theobrotus ſūpſit occaſionem ſeip̄m interficiendi tn̄ ad pauca reſpexit. cum plato in eodem libro dicit. hoī non eſſe ſponte moriēduꝫꝓpter quod augͥ. in fine huius capituli dicit platoiudicauit eſſe hoc ꝓhibendum. De iſta materia pulchreloquitur macrobiꝰ ſuꝑ ſomniū ſcipionis. Prefatus theobrotus ī aliquibꝫ auctoritatibus inuenit̉minatꝰ. Theobrotꝰ ambratienſis. ſic noīatus a pr̄iavel ciuitate vt credoTenī multi ſe interemerūt ⁊cͣ. In hoc capl̓o. xxiij IAeſpondet aug̓. cuidam friuoli rōni aliquorumqui exempla quorundā ſeip̄os interfecerūt voluntꝓbare hoc faciendū et patet rn̄ſio augͥ. Preterlucretiaꝫ ⁊cͣ. De iſta lucretia dictū eſt ſupra capitulo.xix. Et infra. Niſi illum cathonem ⁊cͣ. Catho quohic fit mentio dictus eſt catho vticenſis. ad dr̄am aliorum multoꝝ qui dicti ſūt cathones. nam in vrbe domus quedam fuit. ſeu ꝯſanguinitatis dicta cathonuꝫſicut fuit domꝰ ſcipionū fabioꝝ vel fabriciorum acmulte alie domus ꝯſimiles. Primꝰ autem nobilitauit domuni cathonū ſcd̓m valeriuꝫ libro tercio fuit catho dictꝰ cenſoriꝰ. nam cenſorius idem ē quod iudexmorū ẜm hug̓. Ip̄e at̄ fuit iudex moꝝ et ideo dictꝰ ēcenſorius. domus autē iſta cathonū ſic inſignita fuitꝓbis viris ex ea multi viri inſignes dicti cathoneſꝓceſſerunt. Vn̄ familia ſeu de domo cathonū a. gellius libro. xv. dicit ſic. non vnus ſꝫ plures ẜm appollinarem marci cathonis cenſorij nepotes fuerūt. geniti ex diuerſis patribꝫ. duos em̄ ille marcus catho quiet orator et cenſor fuit filios habuit ex matribꝫ diuerſos et etate longe diſpares. naꝫ adoleſcente alteromatre eius amiſſa ip̄e qͦꝫ multum ſenex ſolonis cliētisſui filiam ꝟginem duxit ī matrimoniū. Ex quā natꝰ ēei marcus cathoſolonianꝰ. Ex maiore auteꝫ cathoniſfilio. qui p̄tor deſignatus a pr̄e viuo mortuus eſt.egregios libros de iuris diſciplina reliquit. naſciturmarcꝰ catho. vehemens orator fuit multaſqꝫ orationes ſcriptas reliquit. ꝯſul in affricam ꝓfectꝰ ibidem obijt. et ip̄e quidem filium maiorem cathonē habuit. ſed non qui vtice perijt. ſed cum edilis circūlis et p̄tor fuiſſet. in galliaꝫ narbonenſem ꝓfectꝰ ibidefunctus eſt. Ex altero viro cenſorio filio minore videlicet ſoloniano nati ſūt luciꝰ catho. et marcꝰ cathoMarcus vero catho tribunus plebis fuit p̄turā petens obijt. Et ex eo natꝰ eſt marcꝰ catho p̄toriꝰ. quibello ciuili ſe vtice interfecit. de cuiꝰ vita laudibuſqꝫcum tullius ſcriberet ꝓnepōtem euꝫ cathonis cēſorijdixit fuiſſe. hec a. gellius. Vn̄ patet multi fueruntcathones inſignes viri. omnes tn̄ de vna domo cathonum. inter quos fuerūt duo inſigniores videlicet catho cenſorius qui fuit pͥmus. vn̄ et catho ſuꝑior ſepenoīatur. Et catho vticenſis. fuit inter iam noīatosvltimꝰ qui eſt dictꝰ vticenſis ab vtica ciuitate affrice.vbi ſeip̄m interfecit de quo facit augꝰ. mentōem.vocatur qn̄qꝫ catho poſterior. Cauſa vero quare ſeipſū īterfecit erat. qꝛ nolebat eſſe ſub iulio ceſare.em̄ eſſet bellum ciuile inter ceſarē et pompeyum magnum reliquūqꝫ ſenatum. iſte catho fauit ꝑti pōpeꝯtra ceſarem. poſtmodum ceſar viciſſꝫ. et pōpeiꝰin egiptum turpiter fugeret. vbi et a rege egipti decollatus fuit. et eiꝰ caput miſſum ceſari. iſte catho reliquias exercitꝰ pōpei recollegit et nauibꝫ fugitī affricā. Tādē cuꝫ videret ceſarē ī om̄ibꝰ ꝓſperariet partē pompeij ī om̄ibus ſuccumbe̓ nolens aliquomodo ſubeſſe ceſari. ꝙͣuis ſciret ceſarē excellentis fore clemētie apud vticā ſeip̄m interfecit. qd̓ factū multi romanoꝝ valde laudauerūt. qꝛ ſtrēnue et ꝟtuoſeegiſſet. Vn̄ anneus florus in epithomate libro qͣrto de cathone iſto dicit ſic. accepta ꝑ̄tium clade vtſapienti erat dignū mortē etiaꝫ letus excepit. poſtꝙͣ filium comiteſqꝫ ab amplexū dimiſit. lecto ī noctead lucernam libro platonis qui de immortalitate aīedocet paululum quieuit tūc circa primā vigiliaꝫ ſtricto gladio reuelatuꝫ manu pectus ſemel iterūqꝫ ꝑcuſit. auſi ſūt poſt hoc viꝝ medici violare fomentis. qd̓iſte paſſus duꝫ abſcederēt reſcidit plagas ſecutaqꝫ viſanguinis moribūdas manus ī ip̄o vulnere reliquit.Hec florus. Valerius quoqꝫ hoc ideꝫ libro tercioꝯmendat dicens ad cathoneꝫ ſic. Tui quoqꝫ clariſſimi exceſſus catho vtica monimētuꝫ eſt ī qua ex vulneribus eiꝰ fortiſſimis plꝰ glorie quā ſanguinis manauit. ſi quidem ꝯſtātiſſime ī gladiū incūbendo magnūhom̄ibus documentū dediſti. quāto potior eſſe debeat ꝓbis dignitas ſine vita. qua vita ſine dignitate.Hec valeriꝰ. Refert auteꝫ valeriꝰ libro. v. ceſaraudita morte cathonis dixit et ſe glorie illius inuidē̓