eſt etiā ẜm hugonē ꝙ dr̄a eſt inter h̓ aditus. tus. tui⁊ hoc adituꝫ. ti. nā aditus ī maſcl̓ino idē eſt ꝙ ingreſſus. aditū vero in neutro genere ē locꝰ ſecretus iuxtaaltare vn̄ dabantur rn̄ſa. et d̓r ab adeundo ꝑ ꝯtrariūqꝛ nulli licebat locum iſtum adire niſi ſūmo pontificiq̄ rn̄ſa deoꝝ immediate ſuſcipiebat. vn̄ ſignanter dic̄ꝟgilius ꝙ greci incenſis aditis eripuerūt bona templorum vt ex hoc magis appareat. ꝙ tēpla habebātꝯtemptui. ex quo locis illis q̄ in templis erant ſacratiſſima ſcꝫ ip̄is aditis non parcebāt. Et poteſt dici ꝙꝑ ip̄a ītelligit virgilius ip̄a templa tanꝙͣ ꝑ partes dig̓mores. ¶ Sciendū eſt etiaꝫ ꝙ crater crateris ideꝫ ēꝙ cratera cratere. videlicet calix duas habens anſasẜm yſidoꝝ. tn̄ in ꝓpoſito ꝑ cratheres ītelligunt̉ quecunqꝫ vaſatemploꝝ. Et infra ¶ Comꝑa nūc aſilumnō cuiuſlibet dei gregalis ⁊cͣ. Sciendū eſt ꝙ int̓ deoſfuit apud romanos diſtinctio talis. ꝙ aliqui erant dijſelici. quaſi ſeorſū electi ⁊ p̄cipui quidā vero erāt dijgregales .i. ignobiles ⁊ plebei et inferioris gradusauno vero d̓ cuiꝰ aſilo .i. templo iam facta eſt mentōnon fuit de numero deoꝝ gregaliū imo fuit dea ſelica et inter deas videbat̉ digniſſima. naꝫ cum iupit ereſſet oīm deoꝝ rex et pnͥceps ip̄a fuit iouis ſoror etꝯiunx. Vn̄ ouidiꝰ libro. vj. de faſtis loquens ī ꝑſonaiunonis ſic dicit. Regina vocor pnͥcepſqꝫ deaꝝ. Dedijs ꝟo gregalibꝫ poteſt poni exemplum ī pito ⁊ infauno in quoꝝ ꝑſona loquens ouidiꝰ libro. iij. de faſtis dicit ſic. Habēt fines numina vr̄a ſuos. dij ſumusagreſtes. et qͥ dn̄antur in altis mōtibꝫ arbitriū eſt inſua tecta ioui. vult beatꝰ augͥ. dicere ꝙ illud templūquod ſic ꝯtēnebatur a grecis nō fuit aſilū alicuiꝰ deiinfimi ſtatus. ſꝫ fuit templum iunonis que fuit maxīainter deas. et hoc dicit augͥ. ne quis reſpōderet ꝙ id̓oꝯtēnebantur templa quia nō fuerunt niſi templa deorum gregaliumVeni morē etiā catho vel ceſar ſcd̓m aliam lr̄ammeliorem ſicut ſcribit ⁊cͣ. In hoc capl̓o. v. ꝓbataug̓. ꝙ apud roͣnos templis deoꝝ nō parcebat̉. etiāa ciuibus romanis. et ꝓbat ꝑ exemplū de catelina ciue romano. Ip̄e em̄ fanis id eſt templis non peꝑcit. vtꝑ ſaluſtium ptꝫ excellentē hiſtoriograhum romanorum. nam ſaluſtius ī libro quē de geſtis catelinē ſcripſit qui vocat̉ catelnariū ītroduxit ceſarem loquentem in ſenatu de ꝯiuratis cum catelma qui ceſar ītercetera dicit ſic. Rapi virgines ⁊cͣ. vſqꝫ illud incluſiuecruore atqꝫ luctū om̄ia repleri int̓ que dicta habeturſic. fana atqꝫ domos ſpoliari. Et ꝓpter iſtud dictumeſt ad ꝓpoſitum augͥ. Eſt autē h̓ ꝯſiderandum ꝙ iſtecatelina cum eſſet romanus et nobilis. nam fuit gene̓patricius aſpirabat ad ꝯſulatum habens ꝓ parte ſuamultos ꝯiuratos. Taractatū vero eſt ī ſenatu d̓ iſtisꝯiuratis qͥd agendum eſſꝫ. et ſicut dicit hic augꝰ. ceſar cum dicturus eſſꝫ ſuā ſententiā. exp̄ſſit mala q̄ facta ſūt ꝑ catelinam et dcōs ꝯiuratos. inter que malavnum fuit ꝙ fana erant ſpoliata. igit̉ romam non pep̄cerunt ꝓprijs fanis. qn̄ inter ſe hoſtiliter agebant¶ Eſt autem h̓ aduertendū ꝙ ſaluſtius ponit ſententiam triū pr̄m de dictis ꝯiuratis. videlicꝫ iulij ſiluaniet gaij ceſaris et marci cathonis. Et ī ſentētia gaij ceſaris ponunt̉ ẜm ſaluſtium illa dicta que h̓ allegat beatus augꝰ. et nō ſūt ī ſententia cathonis. et tamē libriꝯn̄iter habēt cathonem vbi deberēt habere ceſaremet cauſa eſt vt credo viciū ſcriptorum. quia em̄ ꝓprianomina ꝯſueuerūt ſcribi ꝑ vnicam tm̄ lr̄am videlicetꝑ pͥmam lr̄am noīs. et eadem ē pͥma lr̄a huius noīs ceſar. et huiꝰ nominis catho. id̓o forſan ſcpͥtores poſteriores inuenientes nomen ceſaris ſcriptuꝫ per. C. ſcripſerunt ibi catho. non enim credo auguſtinum in nōmine erraſſe.Vid ergo per multas gentes ⁊cͣ. In hoc capituLlo. vj. ꝓbat augꝰ. ꝙ romam nō parcebant templis aliarum ciuitatum qn̄ eas ceperat. et hoc ꝓbataugꝰ. dupliciter. pͥmo qꝛ ſcriptores romani non ſcri-pſerunt de aliquo duce romano ꝙ templis aliaꝝ ciuitatum peꝑcerit. quātūcunqꝫ conarent̉ ſcriptores. ducem de quo ſcripſerūt extollere. Scd̓o ſcripſerūt ꝯtrarium videlicet ꝙ duces romani nō peꝑcerūt templisvt patuit de marcō marcello duce romano et apd̓ romanos laudabili qui ꝯceſſit militibꝫ ſuis ſpoliare tēpla vt infradicetur Et quia poſſꝫ obici ꝯtra illudqd̓ dictum eſt de ducibꝫ romanis. poſſet em̄ dici ꝙ fabius maximus dux romanoꝝ p̄cipuus ⁊ maximꝰ dijspeꝑcit. reſpondet augꝰ. ꝙ hoc fecit non in deoꝝ reuerentiā. ſed in eoꝝ deriſionē. vt infra dicet̉ ¶ Parcere ſubiectis ⁊cͣ. Hoc dcm̄ eſt ꝟgilij libro. vj. eneidos. et ꝙ accepta iniuria ignoſce̓ ꝙͣ ꝑſequi malebantiſta ſūt ꝟba ſaluſtij in catelinario. Et infra ¶ Egregius magni noīs marcus marcellꝰ ⁊cͣ. Iſte marcus factus fuit ꝯſul romanoꝝ quinto anno ſcd̓i belli punici. cum decreta ſibi eſſꝫ a ſenatu ſicilia ad regendum. ⁊ſubiugandum rebelles. At eo tꝑe cū ciuitas ſiracuſana faues hanibali duci penoꝝ romanis rebellaſſet.marcus marcellꝰ cepit eam machinis oppugnare Sꝫarchimenides ph̓s ſiracuſanus om̄es eiꝰ conatus ſuoingenio fruſtrauit. fuit em̄ h̓ archimenides non ſolūmagnus aſtrologꝰ. ſꝫ etiam geometra ꝑfectiſſimus ⁊machmaꝝ bellicarū excogitator mirabilis. ꝓpt̓ qd̓obmiſſa expugnatōne cū machinis. ꝯtinuauit obſidionem. Et tandē. vij. anno ſcd̓i belli punici ⁊ cepit ſiracuſanam ciuitatē opulētiſſimam ꝑtim viribꝫ. ꝑtim ꝓditione. ac ꝑtim ꝑ negligentiam ciuiū. Marcellus ergo pͥma luce ciuitatem ingreſſus ſtetit ī loco vn̄ videre poſſet totā ciuitate et ꝯpatiens future deſolatōniciuitatis lacrimas fudit. Ad petitōneꝫ ꝟo ciuiū miſericordiam petentiū p̄cepit ne quis corpꝰ mulieris libere violaret. ꝯcedens vt omnia alia ꝑde eſſent ꝯn̄iaetiā ſacra om̄ia vulgo ſpoliandi ab ip̄o ꝯſule facta ē.¶ Premiſſa refert titus liuius de ſcd̓o bello punico libro. iiij. ¶ De lacrimis quas marcellus fudit ſuꝑ deſolatōne ciuitatis futura. narrat idē valeriꝰ libro. v.capl̓o .i. addens ſic in fine. Ciuitas ſiracuſana ſi tibi īcolumem ſtare fas nos erat. leuiter ſub tam māſuētovictore cecidiſti. ¶ De iſto etiā marcello narrat valerius libro. viij. ca. vij. ꝙ capta ciuitate p̄cepit vt capti archimenidis parceret̉. non obſtāte ꝙ ꝑ archimenidē fuiſſet diu eius victoria impedita. ſꝫ hoc p̄ceptūeffectu caruit. nā cū miles quidaꝫ ſpoliādi gr̄a domūarchimenidis intraſſet inuenit eū figuras in puluereſcribētem. miles vero ſtrictū tenens gladiū ⁊ memorp̄cepti dati ſciſcitabat̉ nomē eius. qui nimis deſcriptioni figuraꝝ in puluere intentꝰ nomē ſuū non indicauit ſꝫ hoc ſolum militi rn̄dit. Rogo te ne figuras iſtaſdiſturbes. vn̄ mox obtrūcatus a milite ſangͥne ꝓpriolineamēta figuraꝝ ꝯfudit. Iſte fuit archimemdesqͥ primus quadraturā circuli reperit. de qua dicit ariſtotiles in libro p̄dicamentoꝝ ꝙ ꝙͣuis eſſet ſcibilistn̄ adhuc ſuo tꝑe non fuit ſcita. patet vero ex hijs dictis ꝙ marcellꝰ licet videret̉ fuiſſe dux pius. tn̄ nonꝓhibuit ſꝫ ꝯceſſit ſpoliatōnem templorum. Et infraFabius tarētine vrbis euerſor. De iſto fabio qͥ apd̓romanos dux maximꝰ habitꝰ eſt ꝓpter quod ⁊ fabius maximus appellatꝰ eſt. refert titꝰ liuius de ſcd̓o bello punico libro. vij. ꝙ factꝰ ꝯſultarē tum ciuitateꝫ fauentem hanibali imꝑatori penoꝝ terra et mari oppugnauit. et tandē ꝓditione cuiuſdam p̄fecti hanibaliscepit. poſtꝙͣ vero ciuitatē vaſtauerat. cuidaꝫ ſcribe īterroganti quid de figuris deoꝝ faciendū eſſꝫ rn̄diteomodo quo hic recitat augꝰ.Vicquid ergo vaſtatōnis ⁊cͣ. In hoc capl̓o. vij.¶ Mꝯcludit aug̓. concluſionem principaliter intētāa principio libri vſqꝫ ad locum iſtum. ⁊ patent om̄iaque ſunt in hoc capituloIcet aliquis cur ergo ⁊cͣ. In capitulo. viij. ſoluitaugꝰ. queſtionē quandā incidentē que talis eſtvidelicet qͣre deꝰ in pn̄ti malis hoībꝫ parcit ꝯcēdēdoeis bona tꝑalia. et bonos affligit. bona tꝑalia ab cis