ꝓgenitoꝝ vel amicoꝝ. et eis in ꝓprijs domibꝫ velſacellis .i. ꝑuis edibꝫ eis ꝯſecratis aut tectis ul̓ atrijsſacrificare. ⁊ vocabant̉ tales dij penates. dij vero piblici colebant̉ in templis. ¶ Ad pleniorē vero intelligentiam dictoꝝ verſuū ſcrendū eſt ꝙ poete finxerūtiunonem deā cui attribuūt dominiū et regimen aerisoffenſam fuiſſe troianis hac de cā. fingūt em̄ vel foſan fuit illuſio quedā dyabolica ꝙ alexādro paridi q̄helenam rapuit filio ſcilicet regis pͥami cū dormiretin quadā ſilua ꝓpe troyamida nomīe apparuerūt tresdee ſedentes iuxta fontem. iuno. pallas. et venꝰ. Deavero diſcordia ꝓiecit in fontē ponū aureum. cui pomo inſcriptuꝫ fuit hoc mō detur pulchriori. hac occaſione mote tres dee inceperūt ꝯtendere. q̄libet enimeaꝝ ſe ī pulchritudine alteri p̄ferebat. Eligunt igit̉p̄fatum alexandruꝫ in iudicem vt ponum decerneretpulchriori. qͥ decreuit illud veneri. ꝓpter quod venꝰpoſtmodum fauit troyanis. Sed iuno et pallas irateconabantur ī eoꝝ exterminiū. hāc fabulā ſeu deluſionem dyabolicam tāgit beatꝰ aug̓. infra libro. xviij.capl̓o. x. Premiſſos ergo ꝟſus dicit ꝟgilius ī ꝑſonaiunonis irate ꝯtͣ troianos. et cupiētis ſubmerge̓ eneāet ſocios ſuos. mare tirrenum ꝟſus italiā nauigātes.Et ideo iuno alloquens eolū deuꝫ ventoꝝ in cuiꝰ ſcꝫpt̓ate erat excitare vētos et tēpeſtates ī mari iuxta errorē gentilium ꝯqueritur ſibi de eneā ⁊ ſocijs ſuis etdicit ſic. Gens inimica mihi tirrenū ⁊cͣ. Vocās gēteminimicā ſibi gentem troianā. videlicet eneam ⁊ ſocioseiꝰ. Et infra augͥ̓. ¶ Sed hoc iuno dicebat velut irata ⁊cͣ. rn̄dit yronice ad ꝑfatuꝫ dcm̄ iunonis q̄ dicebat̉ſcꝫ penātes troyanoꝝ victos. poteſt em̄ rn̄deri ꝙ nōeſt ſtandū dicto iunonis in ꝓpoſito. qꝛ loquebatur ſicut irata troianis et mulier. et ideo talia ꝓtulit ꝯtrapenates eoꝝ vt ſcꝫ diceret eos victos mētita ex ira.Quia vero poſſet taliter ad p̄cedētia reſpōderi ideoaugͥ. ꝓbat ꝙ penates troyanoꝝ fuerūt victi alio teſtimonio nō ſuſpecto videlꝫ teſtimonio enee troiamqͥ nō potuit eſſe ſuſpectꝰ et ſi ꝯtra penates troyanorum quicꝙͣ loqueret̉ ꝓpter duo. ſcꝫ qꝛ troyanꝰ erat⁊ quia a ꝟgilio ſepiſſime vocat̉ eneas pius ſcꝫ ꝓpterpietatē quā on̄dit. taꝫ erga deos quos ſedule coluitꝙͣ etiā erga parentes. naꝫ et deos et patrē ſuū cum arderet ciuitas de incendio extulit. Introducit gͦ augͥ.eneam apud ꝟgilium loquenteꝫ hoc mō. quid eneasip̄e pius totiens appellatꝰ. nōne ita narrat. ¶ Pāthꝰotreides arcis phebiqꝫ ſacerdos Sacra manu victoſqꝫ deos ꝑuūqꝫ nepote ⁊cͣ. Iſta verba ſcꝫ quid eneasip̄e pius totiens appellatꝰ nōne ita narrat. ſūt verbaauguſtini. ea que ſequūtur ſcꝫ pāthꝰ otreides ⁊cͣ. ſūtꝟſus virgilij libro. ij. eneidos. quos recitat ꝟgiliusquaſi ꝓlatos ab enea qͥ dicit deos victos. igit̉ patꝫ ꝙdij troyanoꝝ ī rei veritate a grecis victi fuerūt. ⁊ ꝑꝯſequeris nec ſe nec ſuos cultores defende̓ potuerūt.¶ Ad intelligentiā etiam iſtoꝝ verſuū ſciendū eſt q̄panthꝰ de quo fit h̓ mentio fuit filius otrei. et id̓o d̓rpanthus ocreides qͣſi de genere otrei. cum at̄ in arcetroyana eſſet templuꝫ phebi. i. appollmiſ. iſte pāthꝰfuit eius ſacerdos ibidē. qui cum videret ciuitatē iamcaptam dari incēdio volens ẜuare deos iam victos ⁊ꝑuulum quendā nepotem ſuum. cum maxīo curſu eosſacra manu id eſt ꝓprijs manibꝫ ꝯſecratis deoꝝ ſeruicio aſportauit ne perirent incendio. Et infra ¶ Nōnedeos ip̄os ⁊cͣ. Hic oſtendit beatꝰ augͥ. ꝙ dij troyaniquos poſtmodū habuerūt ⁊ coluerunt romani ſicutmagis indiguerūt cuſtodiri a troyanis ꝙͣ troyani abip̄is dum ſcꝫ erāt troye ita et poſtꝙͣ erāt roma trāſlati magis indiguerunt cuſtodiri a rōnis ꝙͣ rōͣni ab eisꝙ ꝟo indiguerunt cuſtodiria troyanis duꝫ troye fuerunt. ꝓbat augͥ. ꝑ vnum verſū virgilij qͥ habet̉ libro.ij. eneidos. an̄ verſus iam expoſitos qͥ talis ē. Sacraſuoſqꝫ tibi ꝯmendat troya penates. Sacra dicebantur om̄ia que cultui deoꝝ deputata fuerunt. Eſt aūth̓ ſciendum ꝙ ſicut recitat ꝟgilius cuꝫ eneas ignarꝰinſidiarum quibus nocte troya capta eſt cepiſſet dormire ī noctis illius pnͥcipio apparuit et hector filiꝰ p̄ami quem achilles grecꝰ priꝰ interfecerat ⁊ dedit eiꝯſilium ꝙ fugeret vocans eū filium dee ſcꝫ veneris.ſeu natum ex dea ſcꝫ venere ffingit̉ em̄ a poetis ꝙ eneas genitus fuit ex anchiſe ⁊ venere. vnde hector ꝯſuluit ſibi ꝙ fugiens portaret ſecum deos et ſacra troyanorum qꝛ hoſtis ſcꝫ exercitus grecorum iam occupauerat ciuitatem Virgilius ergo in ꝑſona hectorisalloquens eneam dicit. ſic heus fuge nate dee teqꝫhijs ait eripe flāmis. hoſtis habꝫ muros ruit altoculmine troia Et poſtea duobꝫ verſibus interpoſitis ſb̓iungit verſū ſupprapoſitū ſic. Sacra ſuoſqꝫ tibi ꝯmēdat troia penātes. tibi ſcꝫ enee. Eſt tn̄ aduertendūꝙ licet virgilius conet̉ excuſare eneā a ꝓditōe pr̄iedicens ip̄m ignaꝝ inſidiarum fugiſſe tn̄ in rei veritate ſicut narrat dares frigius et dijtis cretēſis ī hiſtorijs qͣs ſcpͥſerūt d̓ bello troiano. eneas fuit ꝯſciꝰ ꝓditionis vrbis troianePſa vt dixi troia ⁊cͣ. In hoc capitulo. .iiij. oſtendit beatus augͥ. ꝙ quātum ad ſūmitatem p̄ſtandum eccleſiexp̄ianoꝝ multum excellebant tēpla deoꝝ. nam eccleſi expianorum tꝑe captionis vrbis romane a gothisdefenderunt ad ſe ꝯfugientes et ip̄oꝝ bona illuc apportata ut ſupra dictum fuit in pͥmo capl̓o et ī hiſtoria capidis vrbis. ſed templa deoꝝ hoc nō feceruntſicut patuit de templo iunonis q̄ deaꝝ ē maxīa ⁊ alijſtemplis troianis. que nec bona troianoꝝ. nec etiaꝫ ꝑſonas eoꝝ potuerūt defendere a grecis. ꝙͣuis a troianis. troianos forte defendiſſent. Eccleſie ꝟo romanorum defenderūt non ſolum rōnos a romanis. ſꝫ ec̄a gothis. ¶ Troia mater ppl̓i romani. hoc dicit. quiaẜm om̄es texentes genealogiā et originē romanoruꝫromam deſcenderūt a troianis. q̄ cum enea veneruntin italiā. Et infra. ¶ Quinetiā iunonis aſilo cuſtodeslecti ⁊cͣ. Aſilum eſt locꝰ refugij gaudens immunſtatevnde in ꝓpoſito aſilium iunonis vocat̉ templum eiusqd̓ licet gauderet immunitate quo ad troianos int̓ ſetamē greci nō ꝑmiſerūt ꝯfugiētes ad ip̄m immunitatem ꝯſequi. Et hoc ꝓbat augͥ. ꝑ ꝟſus ſequētes. Cuſtodes lecti phenix et dirus vlixes. Predam aſſeruabant huc vndiqꝫ troia gaza Incēſis erepta aditis mēſeqꝫ deoꝝ. Cratereſqꝫ auro ſolidi captiuaqꝫ veſtis.Congerit̉ pueri et pauide lōgo ordine matres. Stātcircū. Hij verſus ſunt ꝟgilij libro. ij. eneidos ꝟſus finem. qͦꝝ ſententiā talis ē ſcꝫ ꝙ poſtꝙͣ troia a greciscapta eſt. adita .i. templa ſpoliata ſūt et poſtmodū incenſa. Greci vero ſic ſpoliauerūt ea ꝙ ip̄i eripueruntom̄es diuicias ī eis reptas. ita vt non p̄cerent nec menſis nec crateribꝫ ſeu vaſis templi. et om̄ia que rapuerunt ſiue de templis. ſiue de alijs locis. et ꝑſonas mulierum et puerorum quas captiuauerāt ꝯportauerūtad templum iunonis tanꝙͣ ad locum magis aptuꝫ ꝓtalibus ẜuandis. duos vero poſuerūt cuſtodes qͥ oīaibi ꝯgeſta ẜuarent ſcꝫ pheniceꝫ ⁊ dirū vlixem. qͥ erātcuſtodes lecti id eſt ad hoc electi. Vnde quātū ad cuſtodes iſtos dicit ꝟgilius loquens in ꝑſona enee iſtanarrātis ꝙ cuſtodes lecti id eſt electi phenix ⁊ dirusvlixes p̄dam aſſeruabāt. quātū ꝟo ad locum vbi oīaẜuabant̉ .i. ad quem portabātur ẜuādā dicit ſic. hucid eſt ad aſiluꝫ iunonis. vndiqꝫ id eſt ex om̄i ꝑte ciuitatis. troia gaza id eſt diuicie troiane quē quidē. troiana gaza fuit erepta aditis incēſis. ſic etiam mēſe deorum cratereſqꝫ auro ſolidi id eſt vaſa aurea templorum. captiuaqꝫ veſtis. ꝯgeritur id ē totuꝫ illud ꝯgerebatur in templum p̄fatum. pueri vero et mr̄es paude ſtabāt in circuitu eoꝝ que ſic erāt ꝯgeſta longoordine. ¶ Dicit ergo ꝙ ſtabant longo ordine ad denotandū ꝙ erat magna multitudo eoꝝ vt longuꝫ ordinem facerent. Eſt aūt hic aduertendū ꝙ cuꝫ dicittroia gaza lij troia eſt triū ſillabarū ⁊ ideo verſus illebene finitur et ꝯpletur. nā troia eſt dactilus pes et ēin ꝓpoſito adiectm̄ et ſignat idē ꝙ troiana ¶ Sciēdū