Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

extendentē ſine vllo reſpectu honoris regij vl̓ etatisſenilis ibidem trucidauit. Poſtmodū troyanis qui incaptione vrbis grecis occurrerant trucidatis deliberauerūt greci quid de hijs agendū eſſet qui ad tēpladeorum et aras fugerant decretū eſt a grecis ꝯcorditer taliter fugientes a templis aris euellerent̉et necarent̉. Quātū vero ad ſcd̓m exempluꝫ ſūptuma virgilio. dicit augͥ. ſic. Nōne dyomedes et vlixes ceſis ſūme cuſtodibꝰ arcis corripuere ſacrā effigiē. manibuſqꝫ cruentis ꝟgineas auſi ꝯtingere vittas Iſtaſūt a virgilio libro ſcd̓o eneidos circa mediū libri vbimmediate antedictos verſus dicit ſic ꝟgilius. Titides et em̄ ſceleꝝ inuētor vlixes fatale aggreſſi ſacrato euellere templo. palladiū ceſis ſūme cuſtodibꝫ arcis ⁊cͣ. vt ſupra ab auguſtino introducta ſūt. Dyomedem appellat ꝟgilius titidē quaſi titeidem .i. filium tidei. Eſt em̄ titeides nomen pronoīcum. vlixem aūt dicit ſcelerum inuētoreꝫ. qꝛ ī veritate fuit homo prauiingenij et ꝓnus ad ſcelera. Ad ītelligentiā tn̄ p̄miſſorum ꝟſuū habēdam ſciendū eſt palladiū fuit q̄daꝫimago id ē effigies ſeu ſtatua dee palladis minerua eſt appellata. De quo palladio narrat ouidius libro. vj. de faſtis tꝑe iulij regis troyanoꝝ qui fuitquartus a dardano a quo troyani dicunt̉ dardanidespalladium p̄dictum cecidit de celo ī ſūmaꝫ arcētroyeConſulitur ſuꝑ hoc appollo qui rn̄dit ꝙͣdiu troya haberet palladium tādiu ſtaret eius imperiū. Troyaniergo cum ſūma diligentia ẜuabant palladium marcevſqꝫ ad tꝑa priami regis qui aliquatulum negligentius illud ſeruabat. Aliud etiaꝫ ſcienduꝫ eſt ꝟgilius libro. ij. eneidos introducit eneam narrantem didoni regine carthaginis ea que geſta ſunt circa captionem troye. inter cetera ī ꝑſona enee narrat greci deſperantes et tedio diutine obſidionis affecti ſimiliauerunt reditum in patriam ſuaꝫ. cum tn̄ in rei veritate aliquātuluꝫ diſcedentes abſconderūt ſe ī quadāinſula troye vicina Erat auteꝫ grecus qͥdam ſinonnomine ꝓmiſit grecis face̓t eis aꝑiri portas troyanas hic ergo accedens ad troyanos ſponte ſe obtulitcapiēdū vt cum rege priamō poſſꝫ habere colloquiū habito dixit regi ſe fugiſſe a grecis timore vlixisꝓmittens coram ppl̓o indicaret ſibi ꝯſilia grecoꝝqui inter cetera retulit ea que ī p̄miſſis verſibꝫ ꝯtinetur ſcꝫ dyomedes et vlixēs. qꝛ fatatū et diuinatumfuit vt audierat palladio tranſlato tranſferret̉ imperium. intrauerat vrbē latenter aſcendentes vſqꝫad arcem. vbi fuit palladiū īterfectis cuſtodibꝫ arcisrapuerūt effigiem palladis id eſt ſtatuā vel imaginēeius. audentes adhuc manibꝫ cruētis tangere vittasvirgineas diue id eſt vittas dee palladis Sūt autemvitte quibꝫ vincit̉ .i. alligat̉ capillatura. Vtꝝ at̄ iſtiduo ſcꝫ dyomedes et vlixes rapuerunt palladium. veleneas fugiēs illd̓ cum alijs grecis troyanis rapueritrelinquit ouidius libro. vj. de faſtis ſub dubio. aſſerens tn̄ certo ſuo tꝑe fuerit romē ītēplo dee veſte cuꝫ quo ꝯcordat titus liuius. libro. vj. de ſcd̓o bello punico. Dijtis vero cretenſis narrat anthenortroyanꝰ ꝓprie patrie ꝓditor poſtꝙͣ cum grecis ordinauerat ꝓditōneꝫ troye ꝑſuaſit theane qui fuit ſacerdos tēpli minerue ſeu palladis vbi ẜuabat̉ palladium ſibi illud traderet ꝓmittens ſibi munera et dona magna ſi illud face̓t. quod et fecit. quo facto anthenor tradidit illud grecis. Deinde poſt excidium vrbis ortum eſt grāde certamē ſuꝑ palladio int̓ aiaceꝫ vlixem vtroqꝫ ip̄oꝝ petentē palladium ſua merita allegāte. ffuerūt vlixi agmēnon et menelaꝰ frateragamēnonis maritus helene. eo cum aiax helenamoriginem tātoꝝ maloꝝ vellet interficere vlixes eamliberauit et ſaluauit. Aiaci vero fauerunt exercitus etreliqua multitudo ꝓpter bn̄ficia maxima ab ip̄o in neceſſitate ꝑcepta. tamen palladiuꝫ vlixes obtinuit qd̓aiax grauiter fereijs patenter ꝯminatus ē ſe velle iniuriaꝫ vindicare. poſtmodū aiax clam de nocte ferroinuenitur interemptꝰ. Orta ꝟo ſeditōne in exercituꝯtra vlixem ꝓpter necem aiacis qua ſuſpectꝰ habebatur apd̓ exercitū fugit vlixes mare et palladiū dimiſit penes dyomedem. Hijs ꝯcordat ſolinꝰ libro.iij. capl̓o. ij. dicens eneas cum ī italia applicuiſſꝫ caſtra ſua poſuit in agro laurētino vbi duꝫ ſimulachꝝqd̓ ſecum ex ſicilia adduxerat veneri dedicaret a dyomede palladium ſuſcepit. Nec tn̄ qd̓ ſequitur verumeſt. ex illo fluere ac retro ſublapſa ſpes referri danaū⁊cͣ. Ad huius dicti ītelligentiam ſciendū eſt illd̓ virgilij ſcꝫ ex illo fluere ac retro ⁊cͣ. immediate ſequiturpoſt virgilij verſus iam expoſitus. ſinon de quodictum eſt ꝯtinuando narratōem ſuam coram pͥamo dicebat poſtꝙͣ dyomedes et vlixes auſi ſūt tantuꝫ nephas ꝯmittere. vt ſcꝫ raꝑent modo dicto palladiumpallas ſic irata grecis fuit ab illo tꝑe ſpes danauꝫ.i. grecoꝝ cepit retroferri et labi et fluebat om̄inoſpes eorum id eſt euanuit ſpēs victorie. Beatus veroaug̓. dicit quicquid ſit de veritate ꝯtenta ī p̄cedentibꝫ verſibꝫ ꝟgilij ꝯſtat tn̄ et certuꝫ eſt verſus iſtosꝯtinere falſū qꝛ poſtꝙͣ habuerūt greci palladiuꝫ ip̄iceperunt troyam et vaſtauerunt. eoꝝ rege ſcꝫ pͥamointerfecto. Nec id̓o troya perijt qꝛ mineruā perdiditid eſt quia perdidit palladium id eſt ſimulachꝝ palladis ſeu minerueCce qualibus dijs vrbeꝫ ⁊cͣ. In hoc capl̓o tercioon̄dit beatus augͥ. per veteres auctores ſcpͥtores romanos dij quos coluerūt non pn̄t ſuos cultores defendere et ideo ſi non defendunt eſt dicend̓ ideo non defendūt qꝛ a ſuis cultoribꝫ offendunturſed hoc eſt qꝛ defendere eos non pn̄t imo magis indigent defenſione cultoꝝ ſuoꝝ. In fine ꝟo hꝰ capl̓iredarguit augͥ. ingratitudineꝫ eoꝝ qꝛ licet non eēntxp̄iani tn̄ ſimulātes ſe eſſe xp̄ianos ſaluati ſūt. Inſuper ſalario publico ⁊cͣ. Notādū eſt hic olim apd̓romanos doctores receperunt ſalarium ſuū de publico id eſt de bonis ꝯn̄itatis et hoc vſqꝫ ad pn̄s in multis italie ciuitatibus obẜuatur. Nemꝑe apud virgilium ⁊cͣ. Sciendum ē virgilius ideo pſꝰ alijs poetisvel ſcriptoribꝫ rōnis allegatur ab aug̓. qꝛ eius apudromanos ꝯtra quos diſputat fuit inaior auctoritas.Sicut em̄ homerus apud grecos habebat̉ maximuspoetaꝝ. ita et virgiliꝰ apud latinos. Vn̄ dixit ip̄oouidiꝰ ſic. virgiliꝰ magno ꝙͣtum ꝯceſſit homerotum ego virgilio naſo poeta meo. Macrobiꝰ etiam ſuper ſomniū ſcipionis dicit virgiliū eſſe oīm diſciplinarum ꝑitiſſimum. Et octauianꝰ auguſtus in eius laudēſingulare carmen ꝯpoſuit pulcherrimū qd̓ ꝯſueuitponi libris virgilij ſcd̓m illud oratij. Quo ſemel eſt⁊cͣ. Iſtd̓ eſt oratij epl̓a. ij. Gens inimica mihi tyrrenum nauigat equor. ylium ī italiam portans victoſqꝫpenates. Iſti ſunt ꝟſus virgilij libro .i. eneidos citopoſt pnͥcipium. tirrenum mare ſiue equor vocat ꝟgilius mare tuſcum. de dicit ſolmus libro. vj. a grecis vocat̉ mare jonium vel tirrenū ab italicis ꝟo īfernus. Eſt at̄ mare attingit tuſciam et ꝓtendit̉ vſqꝫad ficiliamylium ꝟo ponit ciuitate que fuit ī troianam ẜm hug̓. troia fuit q̄dam regia in frigia. et yliūfuit ciuitas pnͥcipalis illiꝰ regionis. tn̄ qn̄qꝫ troia accipitur ip̄a ciuitate q̄ylium ꝓprie vocabat̉ In ꝓpoſito ꝟo accipit̉ ylienſibꝫ id eſt ciuibꝫylij. Fit at̓mentio ī dictis verſibus de nauigatōe enee ſocioꝝſuoꝝ poſt euerſionē ylij in italiā. Et ꝯcordat ouidiuslibro. iiij. de faſtis dicens. Cum troyam eneas italosportaret ī agros. augͥ. ꝟo adducit hic verſus ꝟgilijad ꝓbandū dij troyanoꝝ non potuerūt ſeip̄os defendere. virgilius dicit troyanoꝝ penates fore victos. Victoſqꝫ penates. Sunt penates dij priuati.nam apd̓ gentiles aliqui fuerūt dij publici ſcꝫ generaliter ꝯn̄iter a tota ciuitate vel regno colebanturaliqui vero erāt dij pͥuati quos ſcꝫ quilibet inſtituit arbitrio volūtatis et coluit in domo ſua qͣſi in pͥuata capella. ꝯſueuerūt em̄ colere animas parentum ei