Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

premia ꝑuenire int̓eſt tamen quid amore tene at veritatis qͥd officio caritatis impendatNec ſic eſſe quiſqꝫ dꝫ ocioſus. ut in eodeꝫ ociovtilitatem no cogitet ꝓximi nec ſic actuoſusut ꝯtemplatōꝫ norequirat dei. In ocio iners vacatio delectare dꝫ: ſed inquiſitio autinuētio veritatis vt in ea quiſqꝫ ꝓficiat. qd̓inuenerit teneat. alteri nōmuideat. In ac.tione veronō amadus eſt honor in hac vita ſiue potētia. qm̄ omīa vana ſb̓ ſole: ſed ipſumopus qd̓ eund̓ honorē vel potētiam ſit ſi rceatqꝫ vtilit̓ fit id eſt ut valeat ad eaꝫ ſalutemſb̓ditoꝝ. ẜm deum eſt vniam ſuꝑius diſputauimꝰ. Propt̓ qd̓ ait apoſtolus. Qui ep̄atuꝫdeſiderat bonū opus deſiderat. Expone̓ voluit quid ſit ep̄atus. qꝛ nomē eſt oꝑis honoris. Grecū ē em̄ atqꝫ inde ductū voͣbuluꝫ ille p̄ficit̉ eis qͥbꝰ p̄ficit̉ ſuꝑintedit cura eoꝝſcꝫ geres. Scopus quippe intētio eſt. Ergoepiſcopin grece. ſi velimus latine ſuꝑintende̓poſſumꝰ dicere ut intelligat ſe eſſe ep̄m:peſſe dilexerit ꝓdeſſe. Itaqꝫ a ſtudio cōgͦſcende veritatis nemoꝓhibetur. qd̓ ad laudabile ꝑtine tociuꝫ. Locus vero ſuꝑior ſine quoregi ppl̓us poteſt. ſi ita teneat̉ atqꝫ adminiſtret̉ vt decet. tn̄ indecent̓ appetit̉. Quaobrem. ociū ſanctū querit caritas veritatis negotiū iuſtū ſuſcipit neceſſitaſ caritatis Quāſarcina ſi nullus imponit ꝑcipiēde atqꝫ intuende vacadum eſt veritati. Si autē imponit̉ ſuſcipienda ē ꝓpter caritatis neceſſitatē Sꝫ necſic oīmodo veritatis delectatio deſerēda eſtne ſb̓trahat̉ illa ſuauitas opprimat iſta neceſſitas.Ca. xx.Vamobrē ſūmuꝫ bonū ciuitatis dei. ſit et̓na pax atqꝫ ꝑfecta quaꝫmortales trāſeant naſcēdo atqꝫ moriēdo. ſed in īmortales maneat nihil aduerſiomino patiēdo. quis eſt illaꝫ vitam vel bt̄iſſimā neget vel in eius ꝯꝑatione iſtam que hicagit̉ quātiſſibet animi corꝑis t̓renaꝝ reꝝbonis plena ſit. miſerrima iudicet? Quamtn̄ quicūqꝫ ſic hꝫ ut eius vſuꝫ referat ad illiuſfine quē diligit ardētiſſime ac fideliſſime ſperat. abſurde dici etiā nuncbt̄us pt̄. ſpe illapotius ꝙͣ re iſta. Res vero iſta ſine ſpe illa: bt̄itudo falſa magna miſeria eſt. Non em̄ verisanimi bonis vtitur. qm̄ eſt vera ſapiētiaintentōeꝫ ſua in his que prudenter diſcernitgerit fortit̉. cohibet tꝑant̓ iuſteqꝫ diſtribuit in illū dirigit fineꝫ vbi erit deus oīa ī om̄ibus et̓nitate certa pace ꝑfecta. Ca. xxj.Vapropt̓ nūc eſt locus. vt ꝙͣ poterobreuiter ac dilucide expedia quod inſcd̓o huius oꝑis libro me demonſtraturū eſſe ꝓmiſi ẜm diffinitōes quibꝰ apud ciceronē vtitur ſcipio in libris de republicaꝙͣ rempublica fuiſſe romana. Greuit̓ em̄ rempublica diffinit eſſe reꝫ ppl̓i. Que diffinitio ſivere eſt nunquaꝫ fuit romana reſpublica. qͥanunqͣꝫ fuit res ppl̓i. quaꝫ diffinitōꝫ voluit eſſereipublice. Populū em̄ eſſe diffiniuit cētū multitudinis iuris ꝯſenſu vtilitatis cōmuniōeſociatū. Quid autē dicat iuris ꝯſenſuꝫ diſputado explicat. hoc on̄dens geri ſine iuſticia poſſe rempublicā. vbi iuſticia vera noneſt. nec iuſticia pt̄ eſſe. Qd̓ em̄ iure fit: ꝓfectoiuſte fit. qd̓ aūt fit iniuſte nec iure fieri poteſtNon em̄ iura dicēda ſunt vel putāda iniqͣ hominū ꝯſtituta. illud etiaꝫ ipſiius eſſe dicātqd̓ de iuſticie fōte manau̓it. falſūqꝫ eſſe quoda quibuſdā recte ſenciētibus dici ſolet ideſſe ius. qd̓ ei qui plus p̄t vtile eſt. Quo circavbi ē vera iuſticia. iuris ꝯſenſu ſociatꝰ cetus hoīm pt̄ eſſe Et ideo nec ppl̓us iuxta illaꝫ ſcipionis vel ciceronis diffinitōꝫ. ſi populus nec res ppl̓i. ſed qualiſcūqꝫ multitudīsque ppl̓i nomine digna eſt. Ac hoc ſi reſpublica res ppl̓i eſt. ppl̓us non ē. qui ꝯſenſunſociatus ē iuris. e autem ius vbi nulla iuſticia ē ꝓculdubio colliSit̉ vbi iuſticia non ē. eſſe rempublica. Iuſticia porro ea ꝟtus ēque ſua cuiqꝫ diſtribuit. Que igit̉ iuſticia eſthomīs que ip̄m hoīem deo vero tollit. īmundis demonibꝰ ſb̓dit? Hoccine ē ſua cuiqꝫ diſtribue̓? An qui fūdum aufert eiꝰ a quo eptꝰe. tradit ei qui nihil hꝫ in eo iuris iniuſtus ē qui ſeip̄m aufert dn̄anti deo a quo factus ēet malignis ẜuit ſpiritibus iuſtuſ ē? Diſputatur certe ac̓rime atqꝫ fortiſſime in eiſdeꝫ ip̄isde republica libris adu̓ſus iniuſticiaꝫ iuſticia. Et qm̄ pͥus ageret̉ iniuſticie ꝑtibusꝯtra iuſticia. dice̓tur niſi per iniuſticiā rempublica ſtare augeriqꝫ poſſe. hoc veluti validiſſimū poſituꝫ erat iniuſtū eſſe vt hoīes homībus dn̄antibus ẜuiāt. quā tn̄ iniuſticiam niſi ſequat̉ imꝑioſa ciuitas. cuiꝰ eſt magna reſpublica. eam poſſe ꝓuīcijs imꝑare. Reſpōſume a parte iuſticie ideo iuſtū eſſe talibuſhomībus ſit vtilis ẜuitus. vtilitate eoruꝫfieri recte aliqͥd fit. id ē cum improb̓ aufertur iniuriaꝝ licētia. domiti melius ſe habebūt. qꝛ indomiti deterius ſe habuerūt. Subditūqꝫ e ut iſta ratio firmaret̉. velut a naturaſumptuꝫ nobile exemplū atqꝫ dictum ē. Curigitur deus homī. animꝰ imꝑat corpori ratōlibidi. ceteriſqꝫ vicioſis animi ꝑtibꝰ? Planehoc exemplo ſatis edoctum e. quibuſdaꝫ eſſevtilem ẜuitutem; et deo quidē ut ẜuiatur vtile eſſe omībus Seruiēs autē deo animꝰ recteimperat corꝑi. inqꝫ ip̄o animo ratio dn̄o deoſb̓dita recte imperat libidī vicijſqꝫ ceteris.