vel nature ordine. vl̓ ipſius ſocietatis humane. Vnde apoſtolus dicit. Quiſquis auteꝫ ſuis et maxime domeſticis non prouidet. fidemdenegat. et eſt infideli deterior Hinc itaqꝫ etpax domeſtica oritur. id eſt ordinata imperadi obediendiqꝫ cōcordiacohabitantiuꝫ. Imperantem̄ qui cōſulunt. ſicut vir vxori. paretes filijs. dominiſeruis. Obediūt autem quibus cōſulitur ſicut mulieres maritiſ. filij paretibus. ſerui domīs. Sed in domo iuſti viuentis ex fide. et ad huc ab illa celeſti ciuitatē peregrinatis. etiaꝫ qui imperāt ſeruiūt eis quibus videntur imperare. Neqꝫ eniꝫ dominandi cupiditate īperāt: ſꝫ officio ꝯſulēdi nec pͥncipādi ſuꝑbia. ſꝫ ꝓuidēdi miſcd̓ia. ¶ Ca. xv.Oc naturalis ordo p̄ſcribit; ita deꝰhomineꝫ condidit. Nam domineturyinquit piſciuꝫ maris. et volatiliuꝫ celi. et omniū repentiuꝫ que repunt ſuper terraRatōnalem factuꝫ ad imaginem ſuaꝫ. noluitniſi irrationabilibus domīari. nō homīem homini: ſed homīem pecori. Inde pͥmi iuſti paſtores pecoruꝫ magis ꝙͣ reges hominū cōſtituti ſunt: ut etiam ſic inſinuaret deus quid poſtulet ordo creaturaruꝫ; quid exigat meritupeccatoruꝫ. Conditio quippe ſeruitutis iureintelligitur impoſita peccatori. Proinde nuſꝙͣ ſcripturaruꝫ legimus ſeruū. anteꝙͣ hoc vocabulo noe iuſtus peccatuꝫ filij vindicaret.nomen itaqꝫ iſtud culpa meruit: non natura.Origo autem vocabuli ſeruoruꝫ in latina lingua inde creditur ducta. ꝙ hij qui iure bellipoſſint occidi. a victoribus cum ſeruabatur.ſerui fiebant. a ſeruādo appellati. quod etiaꝫipſum ſine peccati merito nō eſt. Nam et cuꝫiuſtum geritur bellum ꝓ peccato cōtrario dimicatur. Et omnis victoria cuꝫ etiam malisꝓuenit diuino iudicio victos humiliat vel emendans peccat vel puniens. Teſtis eſt homo dei. Daniel in captiuitate poſitus peccata ſua et peccata populi ſui cōfitetur deo: ethanc eſſe cauſam illius captiuitatis piodolore teſtatur. Prima ergo ſeruitutis cauſa peccatū eſt. vt hō homini ꝯditionis vinculo ſubderetur. quod nō fit niſi deo iudicante apudquem nō eſt iniquitaſ. ⁊ nouit diuerſas penaſmeritis diſtribuere delinquētiuꝫ. Sicut aūtſuperius dominꝰ dicit. omīs qui facit peccatum ſeruus eſt peccati. ac per hoc multi quidem religioſi domīs iniquis. non tamē liberiſſeruiūt. a quo eniꝫ quis deuictus eſt huic ⁊ ẜuus adiectus eſt. Et vtiqꝫ felicius ſeruitur homini ꝙͣ libidini cum ſeuiſſimo domīatu vaſtetcorda mortaliuꝫ ut alias omittam libido ipſadomīandi. Homībus autem illo pacis ordīequo alijs alij ſubiecti ſunt. ſicut ꝓdeſt humilitas ſeruiētibus. ita nocet ſuperbia domīantibus. Nullus auteꝫ natura in qua pͥus deus hominem cōdidit. ſeruus eſt homīs. aut peccati. Veruꝫ et penalis ſeruitus ea lege ordinat̉que naturalem ordīem conſeruari iubet. perturbari vetat. quia ſi cōtra eam legem nō eſſet factum nihil eſſet penali ſeruituti cohercedum. Ideoqꝫ apoſtolus etiam ſeruos monētſubditos eſſe domīs ſuis. et ex animo eis cumbona voluntate ſeruire. vt ſcilicet ſi nō poſſūta domīs liberi fieri. ſuam ẜuitutem ipſi quodamodoliberam faciant. nō timore ſubdolo.ſed fideli dilectōne ſeruiēdo. donec tranſeatoīs iniq̓tas. ⁊ euacuetur oīs pͥncipatꝰ ⁊ ptāſhumana. et ſit deus oīa in oībus. ¶ Ca. xvj.Vocirca etiam ſi habuerūt ſeruoſiuIſti patres noſtri. ſic adminiſtrabantdomeſticā pacem. vt ẜm hͨ tēporaliabona fuioruꝫ ſortem a ſeruoꝝ conditōne diſtinguerent. ad deum auteꝫ colenduꝫ in quoeterna bona ſperanda ſunt omībus domꝰ ſuemembris pari dilectione conſulerent. Quodnaturalis ordo ita p̄ſcribit. vt nomen patrufamilias hinc exortum ſit ⁊ tā ſate vulgatu.vt etiam inique dominates hoc ſe gaudeantappellari. Qui autē veri patreſfamilias ſunt.omībus in familia ſua tanqͣꝫ filijs ad colend̓⁊ ꝓmerendum deum cōſulunt. Deſideranteatqꝫ optantes venire ad celeſtem domuꝫ vbineceſſarium nō ſit officium imperandi mortalibus. quia neceſſariuꝫ non erit officiuꝫ cōſulendi iam in illa immortalitate felicibus quodonec veniatur. magis debent patres ꝙ domiantur. qͣꝫ ſerui. tolerare ꝙ ſeruiūt. Si quiſautē in domo per inobedientia domeſtice paci aduerſat̉. corripiat̉. ſeuꝟbo ſeu ꝟbe̓ ſeu qͦalio gne pene iuſto atꝫ licito. qͣntum ſocietaslibꝫ hūana ꝯcedit. ꝓ eius qͥ corripit̉ vtilitateut paci vn̄ diſſilierat coaptet̉. Sic̄ em̄ nō ē beneficiētie adiuuādo effice vt bonū qd̓ maiuseſt amittat̉ ita nō eſt innocētie ꝑcendo ſine̓ vtin malū gͣuius incidat̉. Pertiēt gͦ ad innocetis officiū nō ſolū nemi malū inferre verū etiācohibe̓ a pct̄o vel punire pct̄m. vt aūt ipſe qͥplectit̉ corrigat̉ exꝑimēto aūt alij t̓reatur exemplo. Quia igit̉ hoīs domꝰ iniciū ſiue ꝑticula dꝫ eſſe ciuitatis. om̄e at iniciū ad alique ſuign̓is finē. ⁊ oīs pars ad vniu̓ſi cuiꝰ pars ē integritatē refert̉. ſatis apparet eſſe ꝯſequensut ad pace ciuicam pax domeſtica referat̉ ideſt ut ordīata imꝑadi obediēdiqꝫ concordiacohītantiū referat̉ ad ordinata imꝑadi obediēdiqꝫ ꝯcordiā ciuiū. Ita fit vt ex lege ciuitatis p̄cepta ſume̓ pr̄eꝫ familias oꝑteat qͥbꝰdomū ſuaꝫ ſic regat ut ſit paci accōmodataciuitatis.¶ Ca. xvij.
Druckschrift
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten