Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſolent eſſe vel dn̄t: quā qui vna et̄ ꝯtinent̉ domo Et tn̄ quis inde ſecurus e. tāta ſepe mala. ex eoꝝ ocultis infidijs exiſterēt. tāto amarior quāto pax dultior fuit vere putata eſt aſtutiſſime finge̓tur. ꝓpter qd̓ oīm pectoraſic attingit ut cogat ingemitū qd̓ ait tulliꝰ.Nulle ſunt occultōres infidie ꝙͣ hec latentin ſimulatōe officij aut in aliquo neceſſitudinis noīe. Nam qui palā eſt adu̓ſarius facile cauēdo vitare poſſis. Hoc vero occultū inteſtinū ac domeſticū maluꝫ ſoluꝫ exiſtit. verum etiā opprimit anteꝙͣ ꝓſpice̓ atꝫ explorare potuēis. Propt̓ qd̓ dina vox illa inimici hoīs domeſtici eius. magno dolore cordis auditur qꝛ ſi qͥſqꝫ fortis ſit vt ē aīoferat. vel vigilas vt ꝓuido ꝯſilio caueat. oadu̓ſus eum molit̉ amicicia ſimulata. eoꝝ tn̄hoīm ꝑfidoꝝ mala eos eſſe peſſimos expe̓itur. ſi ip̄e bonus ē grauit̓ excrutiet̉ neceſſe eſiue ſemꝑ mali fuerint bonos ſe finxerīt ſiue in iſtā maliciā ex bonitate mutati ſint. Si domus ꝯmū ꝑfugiuꝫ in his malis humanign̓is tuta eſt quid ciuitas quāto maioreſt tāto foꝝ eius litibus ciuilibus et crimīalibus plenius etiā ſi quieſcāt ſolū turbulēte. verū ſepius cruete ſeditiones ac bella ciuilia a quoꝝ euētis ſunt aliquādo libere ciuitates a ꝑiculis nunꝙͣ. Ca. vjVidipſa iudicia hoīm de hoībus queciuitatibus etiā quātalibet pace manētibꝰ: deeſſe pn̄t qualia putamꝰeſſe. qͣm miſera. ꝙͣ dolenda quadoquideꝫ hijiudicāt qui ꝯſciecias eoꝝ de quibus iudicatcerne̓ nequeunt. Vn̄ ſepe cogūtur tormentisinnocētiuꝫ teſtiuꝫad aliena cauſam ꝑtinēteꝫquere̓ veritatem. Quid in ſua cauſa quiſqꝫtorquet̉; cum querit̉ vtrū ſit noces cruciat̉et innoces. Luit incerto ſcelere certiſſimaspenas. quia illud ꝯmiſiſſe de tegit̉ ſed quia ꝯmiſiſſe neſcitur. Ac hoc ignorātīā iudicis plerūqꝫ eſt calamitas innocētis. Et quodeſt intollerabilius magiſqꝫ plāgenduꝫ rigandumqꝫ ſi fieri poſſet fōtibus lac̓maꝝ ꝓpterea iudex torqueat accuſatuꝫ. ne occidat neſciēs innocētē fit ignorātie miſeriā ūt tortum et innocētem occidat quē ne innocētemoccide̓t torſerat Si em̄ ẜm iſtoꝝ ſapiētiaꝫ delegeret ex hac vita fugere ꝙͣ diutius illa ſuſtinere tormēta qd̓ non ꝯmiſiſſe ſe dicit. Quodānato et occiſo. vtrū nocētem an innocentem iudex occide̓t adhuc neſcit que ne innocentem neſciēs occide̓t. torſit ac innocentem. ut ſciret torſit. dum neſciret occiditIn his tenebris vite ſocialis. ſedebit iudexille ſapiēs an audebit Sedebit planeſtringet em̄. et ad hoc officiū ꝑtrahit hu-mana ſocietas quaꝫ deſere nephas duc̄. Hocem̄ nephas eſſe ducit. qd̓ teſtes innocētesin cāis torquētur alienis. qd̓ hij qui arguunt̉vi doloris plerūqꝫ ſuꝑati de ſe falſa ꝯfeſſi etiam puniūtur innocētes. iam torti fuerītinnocētes. Qd̓ etſi morte puniātur in ip̄isvel ex ip̄is tormentis plerūqꝫ moriunt̉. qd̓ aliquādo ipſi qui arguunt. humane ſocietatifortaſſe ne crimīa impunita ſint ꝓdeſſe cupientes. mētientibus teſtibus reoqꝫ ip̄o ꝯtratormēta durāte īmaniter nec fatente. ꝓbareqd̓ obiciūt valētes quauis vera obiecerīt.a iudice neſciēte dānant̉. Hec tot tata mala deputat eſſe peccata em̄ facit hec ſapiēs iudex nocēdi voluntate ſed neceſſitateneſciēdi tamē qꝛ cogit humana ſocietas neceſſitate et̄ iudicādi Hec eſt quā dicimusmiſeria certe homīs. ⁊ſi malicia ſapientis.Anvero nccītate neſciēdi atqꝫ iudicādi torq̄at īſōtes punit inſōteſ parū ē illi qd̓ ē reꝰſi ſit inſuꝑ beatus. Quāto ꝯſideratius ethoīe digniꝰ agnoſcit in iſta neceſſitate miſeriam eāqꝫ odit in ſe. et ſi pie ſapit. clamat addeū. de neceſſitatibus meis erue me domine. Capitulum vij.Oſt ciuitatem vel vrbeꝫ ſequitur orb̓t̓re in quo t̓ciū gradū ponūt ſocietatis humane. incipiēte ſa domo atqꝫ ind̓ ad vr deind̓ ad orbem t̓re ꝓgrediēdo veniētes:vtiqꝫ ſic̄ aqͣꝝ ꝯgeries quāto maiorē tāto periculis plenior In pͥmuꝫ linguaꝝ diu̓ſitaſhoīem alienat ab homīe. Nam ſi duo ſibimetinuicē fiāt obuiam. neqꝫ p̄terire ſed ſimul eſſealiqua neceſſitate cogatur. quorum neut̓ lingua nouit alterius: facilius ſibi muta aīaliaetiam diu̓ſign̓is. ꝙͣ illi cum ſint homīes amboſociātur Quādo em̄ ſentiūt inter ſe cōicare pn̄t ꝓpter ſolam diu̓ſitateꝫ lingue. nihildeſt ad ꝯſociādos homīes tāta ſimilitudo nature. ita ut libentiꝰ homo ſit cuꝫ cane ſuo qͣm homīe alieno. At .n. oꝑa data ē vt imꝑioſaciuitas ſolum iugū. verū etiam linguaꝫſuā domitis gētibus per pacē ſocietatis imponēt: quā deeſſet. imo abūdaret etiamint̓prētū copia. Verū eſt. Sed hoc qͣm multis qͣm grādibus bellis quāta ſtrage hoīm. qͣnta effuſione humani ſanguis ꝯꝑatum eſt quibus trāſactis eſt tn̄ eorūdem maloꝝ finitamiſeria. Quāuis em̄ non defuerīt neqꝫ deſinthoſtes extē nationes ꝯtra quas ſemꝑ bellageſta ſunt geruntur: tn̄ etiam ip̄a imꝑijlatitudo peperit peioris gn̓is bella. ſocialia ſcꝫciuilia quibꝰ miſerabilius quātit̉ humanumgenus; ſiue belligerat̉ ut aliquādo ꝯquieſcat. ſiue timet̉ ne rurſus exurgat. Quoruꝫmaloꝝ multas multiplices clades duras et