Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

modo eſſent iſta oīa referēda ſunt ꝓpheticishoc ē diuinis vocibus quāuis hoīes in illaciuitate ppl̓o ꝯmēdata ſunt. argumētacōnum ꝯcertacōnibꝰ incultata. vt hoīs īgeniū. ſꝫ dei eloquiuꝫ ꝯtemne̓ formidaret. illacognoſceret. Ca. xiij.As ſacras literas etiā vnus ptholomeoꝝ regum egipti noſſe ſtuduit et¶Vhabere. Nāpoſt alexadri macedōis et̄ magnꝰ ꝯgnomīatus ē mirificentiſſimaꝫminimeqꝫ diuturna potenciā qua vniuerſaꝫaſya imo pene totū orbe. ꝑtim vi et armisꝑtim terrore ſb̓egerat. qn̄ int̓ cetera oriētisrgna et̄ iudea ingreſſꝰ obtīuit eo mortuo comites eius cum regnuꝫ illud ampliſſimuꝫpaciffice inter ſe poſſeſſuri diuiſiſſent. ſꝫ pocius diſſipaſſent bellis om̄ia vaſtaturi. p̄tholomeos reges habere cepit egiptus. Quoꝝmus lagi filius. multos ex iudea captiuos inegiptum trāſtulit. Huic at̄ ſuccedens aliuspthoſomeus qui e appellatus philadelphusom̄es qͦs ille adduxerat ſubiugatos liberosredire ꝑmiſit inſuper dona regia in tēpluꝫdei miſit petiuitqꝫ ab eleazaro tunc pōtificedari ſibi ſcripturas qͣs ꝓfecto audie̓at famap̄dicate diuinas. ideo ꝯcupiuerat habereinbibliotheca qua nobiliſſimā fecerat. Hasei cum idē pōtifex miſiſſet hebreas. poſt illeetiā interp̄tes poſtulauit. dati ſunt ſeptuagintaduo de ſingulis duodecim tribubus ſeni homīes lingue vtriuſqꝫ doctiſſimi. hebreeſcꝫ atqꝫ grece. Quoꝝ interp̄tacio vt ſeptuaginta vocet̉. iaꝫ obtinuit ꝯſuetudo. Tradit̉ſane mirabile ac ſtupendum planeqꝫ diui in eoꝝ verbis fuiſſe ꝯſenſuꝫ vt cuꝫ ad hocopus ſeꝑatī ſinguli ſederint. ita emeoꝝ fideꝫptholomeo regi placuit explorae̓. ī nullo verbo quod idēſigͥficaret tatūdē vale̓t. vel inverboꝝ ordine alter ab altero diſcreparet.ſꝫ tanꝙͣ ſi vnus eſſet inte rp̄s. ita qd̓ om̄s īterp̄tati ſūt. vnū erat. qm̄ reuera ſpūs erat vnꝰin om̄ibꝰ. Et ideo mirabile dei munꝰ acceperāt vt illaꝝ ſcp̓turaꝝ tanqͣꝫ hūanaꝝ .ſꝫfic̄ erat tanqͣꝫ diuinaꝝ etiā iſto ꝯmēdaretur auctoritas. credituris qn̄qꝫ gētibꝰ futura. Qd̓ iam videmꝰ effectū. Ca. xliij.Aꝫ fuerint alij interp̄tes ex hebrea lingua in grecā ſacra illa eloqͥaetrāſtuler̄t. ſicut aqͥla ſimachꝰ theodocion. ſic̄ et̄ illa ē interp̄taciocꝰ auctor nonapparet. ob hoc ſine nomīe interp̄tis quītaedicio nūcupat̉. hāc tn̄ ſeptuagīta ē tanqͣꝫſola eſſet. ſic recepit eccleſia. eaqꝫ vtunt̉ greci ppl̓i xp̄iani. qͦꝝ pleriqꝫ vtrū alia ſit aliqͣ ignorat. Ex hac ſeptuagīta interp̄taciōe et̄ inlatinā linguā interp̄tatū ē. qd̓ eccleſie latinetenēt. qͣmuis defuerit tꝑibꝰ nr̄is p̄ſbiteriheronimꝰ doctiſſimꝰ et oīm triū lingua peritꝰ. ex greco ſed ex hebreo ī lati eloquiū eaſdē ſcp̓turas ꝯuerterit. Sꝫ eiꝰtm̄ litteraꝝ laborē quāuis iudei fateāturverace ſeptuagīta vero interp̄tes in multiserraſſe ꝯtēdat. tn̄ ecc̄ie xp̄i tot hoīm auctoritati ab eleazaro tūc pōtifice ad tm̄ opus ēlectoꝝ. neminē iudicat p̄ferendū. qꝛ ſin̄ eisvnꝰ apparuiſſꝫ ſpūs ſine dubitacōne diuinꝰ.ſꝫ inter ſe verba interp̄tacōnis ſue ſeptuagīta docti more hoīm ꝯtuliſſent. vt qd̓ placuiſſet oībꝰ maneret nullꝰ eis vnꝰ interp̄s debuit anteponi. vero tm̄ in eis ſignū diuinitatiſ apparuit. ꝓfecto quiſqͥs aliꝰ illaꝝ ſcpͥturaꝝ ex hebrea in quālibꝫ aliā linguā interpres ē verax aūt ꝯgruit illis ſeptuagīta īterꝑtibꝰ. aut ſi ꝯgrue̓ videt̉. altitudo ibi ꝓphetica eſſe credēda ē. Spiritꝰ em̄ in ꝓphetiserat qn̄ illa dixerūt idē ip̄e erat et in ſeptuagīta viris. qn̄ illa īte rp̄tati ſunt. Qui ꝓfectoautoritate diuina aliud dice̓ potuit tanqͣꝫꝓpheta ille vtrūqꝫ dixiſſet. qꝛ vtrumqꝫ idemſpiritus dice̓t. hoc ip̄m aliter. vt ſi eadēverba. idē tn̄ ſenſꝰ bn̄ intelligētibus diluceſceret. aliqͥd p̄termitte̓ et aliq̓d addere. vtetiā hinc oſtēderet̉ hūana fuiſſe in illo oꝑeſeruitute qua verbis dicebat interp̄ſ. ſꝫ diuina pocius poteſtatē mētem replebat et regebat interp̄tiſ. Nōnulli aūt cōdices grecoſinterp̄tatōnis ſeptuagīta ex hebreis cōdicibꝰ emēdādos putarūt. nec tn̄ auſi ſunt detrahere qd̓ hebrei habebāt. ſeptuagīta poſuerūt. ſꝫ tm̄ addiderūt ī hebreis inuēta. apd̓ ſeptuagīta erat. eaqꝫ ſignis qͥbuſdam in ſtellaꝝ modū factis ad capita eorun verſuū notauer̄t. ſigna aſteriſcos vocātIlla vero habet hebrei. habēt aūt ſeptuagīta ſimilit̓ ad capita verſuū iacentibusvirgulis ſicut ſcribūt̉ vncie ſignauerūt. Etml̓ti cōdices has notas habetes vſqꝫ quaqꝫdiffuſi ſunt et latini Que at̄ non p̄termiſſa vl̓additaſꝫ aliter dicta ſunt. ſiue aliū ſenſuꝫ faciunt etiāip̄ꝫ abhorrētem ſiue alio modoeundē ſenſum explicare mōſtrent̉. niſi vtriſqꝫ cōdicibꝰ inſpectis neq̄ant reꝑiri Si ergovt oportet nihil aliud intueamur in ſcripturis illis niſi qd̓ homīes dixerit dei ſpiritus.quicq̓d ē in hebreis cōdicibꝰ ē apud interp̄tes ſeptuagīta noluit ea iſtos ſꝫ illoſꝓphetas dei ſpūs dice̓ Quicqͥd vero eſt apd̓ſeptuagīta in hebreis aūt cōdicibꝰ ē periſtos ea maluit ꝙͣ illos idē ſpiritus dice̓. ſicoſtēdes vtroſqꝫ fuiſſe ꝓphetas. Iſto em̄alia ꝑiſaiā alia iheremiā alia aliū aliūqꝫꝓphetā. vel aliter eadē hunc ac illū dixit