Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Ca. xxxviijAm vero ſi longe antiquiora repe ante illud grāde diluuiū noſtererat vtiqꝫ noe pr̄iarcha que ꝓphetāqͦꝫ immerito dixeriꝫ. Si quidē ip̄a archaquā fecit et in qua ſuis euaſit ꝓphecia noſtroꝝ tempoꝝ fuit. Quid enoch ſeptimꝰ abadā. Nōne etiā in canonica epl̓a apl̓i iudephetaſſe p̄dicat̉. quoꝝ ſcripta vt apud iudeos apud nos in auctoritate eſſent nimiafecit antiquitas. ꝓpter qua videbant̉ habendaeſſe ſuſpecta. ne ꝓferent̉ faſſa eſſe futuris. Nam ꝓferunt̉ quēdā que ip̄oꝝ eſſe dicunt̉ ab eis qui ſuo ſenſu paſſim qd̓ voluntcredunt. Sꝫ ea caſtitas canonis recipit. qd̓ eoꝝ hominū qui deo placuerūt reprobet̉ auctoritas. ſꝫ iſta eſſe credant̉ ipſoruꝫ. Nec miꝝ debet videri ſuſpecta habētur que ſub tāte antiquitatis nomine ꝓferutur. qn̄quidē in ip̄a hiſtoria regū iuda regūiſrl̓ que res geſtas ꝯtinet. de qͥbus eidē ſcripture canonice credimꝰ ꝯmemorant̉ plurimaque ibi explicant̉. et in libris alijs inueniridicunt̉ quos ꝓphete ſcpͥſerunt. et alicubi eorum qͦꝫ ꝓphetaꝝ nomīa tacent̉. nec tn̄ inueniūtur in canone quē recipit populus dei.Cuius rei fateor cauſa me latet. niſi qd̓ exiſtimo etiā ip̄os quibꝰ ea in auctoritate religionis eſſe deberet ſanctꝰ vtiqꝫ ſpiritꝰ reuelabat. alia ſicut homīes hiſtorica diligencia alia ſicut ꝓphecias inſpiracōne diuina ſcribe̓.atqꝫ hec ita fuiſſe diſtincta. vt illa tanqͣꝫ ipſisiſta vero tanqͣꝫ deo ip̄os loquēti iudicaretur eſſe tribuēda. ac ſic illa ꝑtineret ad vbertatem cognicōnis. hec ad religioniſ auctoritatem. in qua auctoritate cuſtodit̉ canō. preter quē iaꝫ ſi qua etiā ſub nomīe veroꝝ ꝓphetaꝝ ſcripta ꝓferuntur. nec ad ip̄am copiamſciencie valent. quoniā vtꝝ eoꝝ ſint quoruꝫeſſe dicūtur incertū ē. ob hoc eis habet̉fides. maxime hijs in qͥbus etiā cōtra fideꝫ libroꝝ caonicoꝝ quedā legūtur. ꝓpter quodea ꝓrſus eſſe apparet illoꝝ. Ca. xxxix.On itaqꝫ credendū eſt nōnulli arevocabatur heber vnde hebreoꝝ vobitrātur hebreā tm̄ linguāꝑ illū quicabulū eſt fuiſſe ſeruatā atqꝫ ind̓ ꝑueniſſe adabrahā. hebreas aūt literas a lege cepiſſedata ē moyſenſꝫ pocius illā ſucceſſioneꝫpatrū. memoratā linguā ſuis literis cuſtodiā. Deniqꝫ moyſes in ppl̓o ꝯſtituit qui docedis literis p̄eſſent priuſqͣꝫ diuine legis vllasliteras noſſent. Hos appellat ſcriptura gramatos yſagogos qui latine dici poſſunt literaꝝ inductores vel introductores eo easinducāt id eſt introducāt quodāmō ī cordadiſcenciū. vel in eas pociꝰ ip̄os quos docentNulla igit̉ gens de antiqͥtate ſue ſapiēcie ſuper patriarchas ꝓphetas noſtros quibusdiuina inerat ſapiēcia vlla vanitate ſe iactauerit. qn̄ nec egiptꝰ inuenitur que ſolet falſo inanit̓ ſuaꝝ doctrinaꝝ ātiqͥtate gloriari.qͣlicūqꝫ ſapiencia ſua pr̄iarchaꝝ nr̄oꝝ tꝑeueniſſe ſapiēciā. Neqꝫ em̄ quiſqͣꝫ dicere audebit mirabilium diſciplinaꝝ eos ꝑitiſſimos fuiſſe anteqͣꝫ literas noſſent id eſt an̄qͣꝫ yſis eoveniſſet eaſqꝫ ibi docuiſſet. Ip̄a porro eoruꝫmemorabilis doctrina que appellata eſt ſapiencia quid erat niſi maxime aſtronomīa. et ſiquid aliud taliū diſciplinaꝝ magis ad exerceda ingeniaqͣꝫ ad illuminādas vera ſapiēcia mētes ſolet vale̓. qd̓ attinet ad ph̓aꝫque ſe doce̓ ꝓfitetur vnde fiat homīes beaticirca tꝑa me̓curij quē termegiſtꝝ vocauer̄tī illis terris eiuſm̄oi ſtudia claruerūt. lōgedem ante ſapiētes vel ph̓os grecie ſꝫ tn̄ poſtabrahā iſaacͣ iacob ioſephnimiꝝ et̄ pꝰip̄m moyſen. eo ip̄o tꝑe moyſes natuſ eſtfuiſſe reꝑitur athlas ille magnꝰ aſtrologus mēthei frater maternꝰ. auꝰ mercurij maioris. cuiꝰ nepos fuit termegiſtꝰ ille mercuriꝰCa. xxxx. ſælRuſtra itaqꝫ vaniſſima p̄ſumpcionegarriūt qͥdā dicētes exqͦ rōnem ſyderuꝫ cōprehēdit egiptꝰ ampliꝰ qͣꝫtum annoꝝ milia numerari. In qͥbꝰ em̄ libriſiſtum numeꝝ collegerūt qui multū an̄ annoꝝ duo milia literaſ magiſtra ijſide didicerunt. em̄ ꝑuꝰ auctor ē in hiſtoria pharroqui hoc ꝓdidit qd̓ a literaꝝ et̄ diuinarū veritate diſſonat. em̄ ab ip̄o pͥmo homīe ē appellatus adā nōdū ſex milia annoꝝpleātur. quō iſti ridēdi pociꝰ qͣꝫ reuellēdiſunt. qꝛ ſpacio tꝑū diuerſa et huic explorate veritati cōtraria ꝑſuadere conātur.Cui em̄ melius narret p̄terita credimꝰ qͣꝫqui etiā futura p̄dixit que p̄ſēcia videamꝰNa et ip̄a hiſtoricoꝝ inter ſe diſſonāciā copiam nobis p̄bet vt ei pociꝰ credere debeamꝰqui diuine qua tenemus repugnet hiſtorie. Porro aūt ciues impie ciuitatis diffuſevſqꝫ quaqꝫ terras legūt doctiſſimos homines quorū nullꝰ cōtemneda videatur auctoritas. inter ſe de rebꝰ geſtis ab etatis noſtre mēoria remotiſſimis diſcrepātes. cui pocius crede̓ debeāt inueniūt. Nos vero innoſtre religiōis hiſtoria fulti auctoritate diuina quicq̓d ei reſiſtit dubitamꝰ eſſe falſiſſimū. quomodolibꝫ ſe ſe hēant cetera ſecularibꝰ curis. que ſeu vera ſeu falſa ſint. nichilmomēti afferūt. quo recte beateqꝫ viuamꝰ. Ca. xli.