Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

eſt. ſi timere deſiſtit poſt mortem eſt. Nūqͣergo moriens. id eſt ī morte eſſe ꝯp̄henditurIta etiā in trāſcurſu tempoꝝ querit̉ p̄ſensnec inuenit̉ qꝛ ſine vllo ſpacio eſt qd̓ trāſit̉ex futuro inp̄teritū None ergo videndumeſt. ne iſta ratōne mors corꝑis nulla eſſe dicatur. Si em̄ eſt. qn̄ eſt in illo et in ulluseſſe poteſt qm̄quidem ſi viuit̉ adhuc noneſt. quia hoc ante mortem eſt in morte. ſiat̄ viue̓ ceſſatum eſt ē. qꝛ et hoc poſtmortem eſt in morte. Sed rurſus ſi nulla mors eſt ante qͥd vel poſt qͥd: qͥd eſt dicitur an̄ mortem vel poſt morte. Et hoc maniter dicitur ſi mors nulla ē. Atqꝫ vtinaꝫ inparadiſo bene viuendo egiſſemus. ut reueramors nulla eſſet. Nunc aūt ſolum eſt. verum etiam tam moleſta ē. ut nec vlla explicari locutōe poſſit. nec vlla ratōe vitari Loqͣmur ergo ſcd̓m ꝯſuetudinem: non em̄ aliter debemus. Et dicamus an̄ mortem priuſꝙͣ mors accedat; ſicut ſcp̓tum ē. Ante mortem laudes hoīem quequā. Dicamꝰ etiāpoſtꝙͣ acciderit: pꝰ mortem illius vel illiꝰ factū ē illud et illud. Dicamus et pn̄ti tꝑe utpoſſumus velut ita loquimur moriens illeteſtatus eſt. et illis atqꝫ illis illud atqꝫ illudmoriens dereliqͥt: ꝙͣuis hoc quiſꝙͣ niſi viuēsoīno facere poſſit:; potius hoc ante mortem fecerit in morte. Loquamur etiam ſicut loqͥtur ſcript̉a diuina. mortuos qͦꝫpoſt mortem ſed in morte eſſe non dubitatdicere. Hinc eſt em̄ illud. qm̄ eſt in morte memor ſit tui. Donec em̄ reuiuiſcāt recteeſſe dicunt̉ in morte ſicut in ſomno qͥſqꝫ donec euigilet dicitur. ꝙͣuis in ſomno poſitosdicamus dormientes nec tn̄ eo poſſumꝰdicere eos ſunt mortui morientes Nonem̄ adhuc moriunt̉ quia quantū attinet adcorꝑis mortem de qua nūc diſſerimus. iamſunt a corꝑe ſeparati. Sed hoc eſt quod dixiexplicari aliqua ratōe poſſe nam modovel morientes dicātur viuere: vel ia mortuietiam poſt morteꝫ adhuc eſſe dicātur ī morte. Qūo em̄ pꝰ mortem ſi adhuc in morte. j.ſertimcū eos nec morientes dicamus. eos ſicut in ſomno ſunt dicimus dormientes. et in languore lāguentes. in dolore vtiqꝫdolentes et in vita viuentes Ac vero mortui p̓uſquā reſurgant eſſe dicūtur in morte.nec tamen pn̄t morientes appellari. Vnde moportune neqꝫ incōgrue arbitror accidiſſe. ſi humana induſtria iudicio fortaſſe diuino: ut hoc verbū quod eſt morit̉ in latina lingua nec grāmatici declinare potuerint: ea regula qua cetera talia declinanturNāqꝫ ab eo qd̓ eſt oritur fit verbū tꝑis p̄teriti ortus eſt. ſi ſimilia ſunt tꝑis p̄teriti ꝑticipia declinantur. Ab eo vero qd̓ eſtmoritur ſi queramus p̄teriti tꝑis verbum rn̄deri aſſolet mortuus eſt: u. litera geminataSic em̄ dicitur mortuus? qūo fatuꝰ. arduꝰcarduus. ꝯſpicuus. ſi qua ſimilia ſuntp̄teriti tꝑis. ſed qm̄ nomina ſunt ſine tꝑe declinātur. Illud quaſi ut declinetur quod declinari poteſt ꝑticipio p̄teriti tꝑis nomen ponitur Cōuenienter itaqꝫ factū ē. vtquēadmodū id qd̓ ſignificat pt̄ agendo.ita ip̄m verbum loquendo poſſit declinariAgi tamē pt̄ ī adiutorio gͣtie redemptorisnr̄i. ut ſaltem ſcd̓am morteꝫ declinare poſſimus. Illa eſt em̄ grauior oīm maloꝝ peſſima fit ſeparatōe anime corꝑis. ſed īeternam penā potiꝰ vtriuſqꝫ ꝯplexu. Ibi ecōtrario erūt homines ante mortē atqꝫ pꝰmortem ſꝫ ſemꝑ in morte: ac hoc nūqͣ viuētes nūꝙͣ mortui ſed ſine fine morientesqua em̄ homini peius eſt ī morte. ꝙͣ ubi eritmors ip̄a fine morte Ca. xij.Vm ergo requirit̉ quā morteꝫ deꝰ priAmis hominibꝰ fuerit ꝯmīatus. ſi ab eomādatū trāſgrederent̉ acceptū nec obediētiam cuſtodiret vtꝝ anime corꝑis. an totius hominis. an illā que ſcd̓a dicit̉: reſpondendū ē omnis. Prima em̄ ꝯſtat ex duabus.ſecūda ex omnibꝰ tota. Sicut enim vniuerſaterra ex multis terris vniuerſa eccleſia exmultis ꝯſtat eccleſijs: ſic vniuerſa mors exomnibꝰ: qm̄ pͥma ꝯſtat ex duabꝰ vna aīe altera corꝑis. vt ſit pͥma totius hoīs morsaīa ſine deo. et ſine corꝑe ad tp̄s penas luit.ſecūda vero vbi aīa ſine deo. corꝑe penasluit eternas. Quādo ergo dixit dn̄s primoilli hoī que in paradiſo ꝯſtituerat. de cibo vetito qͣcunqꝫ die ederitis ex illo mortē moriemini: tantū pͥme mortis ꝑteꝫ pͥorem vbiaīa pͥuatur deo. nec tantū poſteriorē vbi corpus priuat̉ aīa. nec ſolū ipſaꝫ tota pͥmā vbi a deo et a corꝑe ſeꝑata punit̉. ſed qͥcquidmortis eſt vſqꝫ ad nouiſſimaꝫ ſecūdā dicit̉et qua eſt nulla poſterior ꝯminatō illa complexa eſt. Ca. xiij.Am poſtea ꝙͣ p̄cepti facta tranſgreſſio eſt ꝯfeſtim gr̄a deſerente diuina corpo ſuoꝝ nuditate ꝯfuſi ſunt. Vnde etiā folijſficulneis que forte a ꝑturbatis pͥma ꝯꝑtaſunt. pudenda texerūt: que pͥus eadem/braerāt: ſed pudenda erant Senſerūt ergo nouū motū inobedientis carnis ſue. tanqͣꝫ reciprocā pena inobedientie ſue quippe aīa libertate in ꝑuerſum ꝓpria delectata deo dedignata ẜuire pͥſtino corꝑis ſeruitōdeſtituebat̉: et quia ſuꝑiorem dominum ſuo