indigͣnis tānquā captis ſubditiſqꝫ domināt̉quorum maxime ꝑti mirabilibus ⁊ fallacibꝰſignis. ſiue factoꝝ ſiue p̄dictorum deos ſe eēꝑſuaſerunt. Quibuſdā vero vicia eoꝝ aliqn̄attentius ⁊ diligētius intuentibus nō potuerūt ꝑſuadere ꝙ dij ſint. atqꝫ ideo int̓ deoſ ⁊homīes internuncios ac bn̄ficioꝝ impetratores ſe eſſe finxerūt. ſed tn̄ non iſtum ſaltē honorem homīes eis deferendū putarūt qͥ illoſnec deos eſſe credebāt. qꝛ malos videbant.deos aūt om̄es bonos volebāt. nec audebattn̄ om̄ino indignos dice̓ honore diuino. maxime ne offenderet populoſ a quibus eis cernebat inueterata ſuꝑſtitōe ꝑ tot ſacra ⁊ templa ſeruiri.¶ Capitulū. .xxiij.Am diuerſa de illis hermes egiptiꝰquē termegiſtrū vocāt ſenſit ⁊ ſcp̓ſitApuleius em̄ deos quidem illos negat. Sed cum dicit ita inter hoīes ⁊ deos qͣdā medietate ꝟſari. ut hoībus apud ipſosdeos neceſſarij videātur: cultum eoꝝ a ſuꝑnoꝝ deorum religione nō ſeparat. Ille autēegiptius alios deos dicit eſſe a ſūmo deo factos; alios abhomībus. Hoc qͥ audit ſicut ame poſitū eſt putat dici de ſimulacris: quiaoꝑa ſunt manuū hoīm. At ille viſibilia ⁊ contrectabilia ſimulacra velut corꝑa deoꝝ eſſeaſſerit. Ineſſe aūt hijs qͦſdam ſpūſ inuitatosqui valeāt aliquid ſiue ad nocendū ſiue ad defideria nōnulla complēda eoꝝ a qͥbus eis diuini honores et cultus obſequia deferuntur.hos ergo ſpiritus inuiſibiles ꝑ artem quādāviſibilibus rebus corꝑaliue materie cōpl̓areut ſint quaſi animata corꝑa illis ſpiritibꝰ dicata ⁊ ſubdita ſimulacra. hoc eſſe dicit deosfacere eamqꝫ magnā ⁊ admirabilē deos faciendi accepiſſe hoīes ptātem. Huius egiptij verba ſicut ī noſtrā linguā in terp̄tata ſūtponā. Et qm̄ de ꝯgnitōe inquit et ꝯſortio hominū deorumqꝫ nobis indicitur ſermo. poteſtatem hoīs o aſclepi vimqꝫ cognoſce. Dn̄sinquit ⁊ pater. vel qd̓ eſt ſummū. deuſut effector eſt deorum celeſtiuꝫ ita homo fictor deorum qui in templis ſunt humana ꝓximitateꝯtenti. Et paulopoſt. Ita humanitaſinquitſemꝑ memor nature ⁊ originis ſue in illa diuinitatis imitatōne ꝑſeuerat. ut ſicuti paterac dn̄s ut ſui ſimiles eſſent deos fecit et̓nos.Ita humanitas deos ſuos ex ſui vultus ſimilitudine figuraret. Hic cum aſclepius ad qͣꝫmaxime loq̄batur ei rn̄diſſꝫ atqꝫ dixiſſꝫ. ſtatuas dicis o termegiſter. Tuꝫ illi ſtatuas inqͥto aſclepi vides qͣtenus tuip̄e diffidas ſtatuas animatas ſenſu ⁊ ſpirituplenas tātaqꝫ facientes ⁊ talia. ſtatuas futuroꝝ p̄ſcias. eaſqꝫſorte. vate ſomnijs. multiſqꝫ alijs rebus p̄dicentes imbecillitates hoībus facientes eaſqꝫcurantes. triſticiam leticiāqꝫ pro meritis. anignoras o aſclepi ꝙ egiptus imago ſit celi.aut qd̓ eſt verius tranſlatio aut deſcenſio omnium que gubernant̉ atqꝫ exercentur ī celo.Ac fidicendū eſt. verius terra nr̄a mundi totius eſt templū. Et tn̄ qm̄ p̄ſcire cuncta prudentem decet. iſtud nos ignorare phas noneſt. Futurū tempus eſt cum appareat egiptios in caſſum piamēte diuinitatem ſedula religione ſeruaſſe. Deinde multis hermes verbis hunc locum exequit̉ in quo videtur hͦ tepus p̄dicere quo xp̄iana religio quāto eſt veracior atqꝫ ſanctior tāto vehementius et liberius cuncta fallacia figm̄ta ſubuertit. ut gͣtia veriſſimi ſaluatoriſliberet hominē ab eisdijs quos facit homo ⁊ ei deo ſubdat a qͦ factus eſt homo. Sꝫ hermes cum iſta p̄dicit velut amicuſ ei̓ſdē ludificatōibus demonū loqͥtur. nec xp̄ianum nomē euident̓ expͥmit ſꝫ taquā ea tollerent̉ atqꝫ delerent̉. quoꝝ obẜuatōe celeſtis ſimilitudo cuſtodiretur iegiptoita hec futura deplor aſ luctuoſa quodamō p̄dicatōe teſtat̉. Erat em̄de hijs de qͥbus dic̄apoſtolus. ꝙ cognoſcētes deum nō ſicut deūglorificauerūt aut gratias egerunt ſed euanuerūt ī cogitatōibus ſuis. ⁊ obſcuratū eſt īſipiens cor eoꝝ. dicētes em̄ ſe eſſe ſapientesſtulti facti ſūt ⁊ immutauerūt gloriā in corruptibilis dei in ſimilitudine imaginis corruptibilis hoīs. ⁊ cetera q̄ ꝯmemorare longū eſtMulta quippe talia dicit de vno vero deo fabricatorē mūdi qͣlia ꝟitas habꝫ. ⁊ neſcio qͦmō illa obſcuratōe cordis ad iſta dilabit̉ vtdijs qͦs ꝯfitet̉ ab hoībuſfieri ſꝑ velit homīesſubdi. ⁊ hͨ futuro tꝑe deplagat auferri Quaſi quicquā ſit infelicius homini cui ſua figmēta dominātur. Cum ſit facilius ut tāꝙͣ deoscolēdo quos fecit nec ip̄e ſit homo ꝙͣ ut pereius cultum dij poſſint eſſe quos fecit hō. Citius em̄ fit ut homo ī honore poſitus pecoribus nō intelligēs comꝑetur qͣꝫ ut oꝑi dei adeiꝰ imaginē facto .i. ip̄i hoī. opꝰ hoīs p̄ferat̉Qua ꝓpter merito hō d̓ficit ab illo qͥ eū fecitcū ſibi p̄ficit. Hec vana deceptoria ꝑnicioſaſacrilegahermes egiptiꝰ. qꝛ tēpꝰ q̄ auferēt̉veturū ſciebat dolebat. ſꝫ tā impudent̓ dolebat. quā imprudent̓ ſciebat. Non em̄ hec eireuelauerat ſanctus ſpūs ſicut ꝓphetis ſanctis qui hec p̄uidētes cū exultatōe dicebat.ſi faciet hō deoſ ⁊ ecce ip̄i non ſūt dij. Et alioloco. Erit ī illo die dicit dn̄ſ ext̓mīabo noīa ſimulachroꝝ a t̓ra ⁊ iā non erit eoꝝ memoria.Prop̓e ꝟo d̓ egipto qd̓ ad hāc re attinꝫ. itaſcūs yſaias ꝓphetat. ⁊ mouebūt̉ manufca egipti afacie eiꝰ. ⁊ cor eoꝝ vincet̉ ī eis. ⁊cͣ hmōi
Druckschrift
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten