Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

et alijplurimi quoſ varro conatur ad mundiꝑtes ſiue elem̄ta trāſferre homīes fuiſſe produnt̉. Timens em̄ et ille quaſi reuelata miſteria pētes āmonet alexandrū: ut ea matriꝯſcripta in ſinuauerit. flāmis iubeat ꝯcremari. Non ſolū ergo iſta que due theologie fabuloſa ꝯtinet ciuiliſ. platonicis ph̓is cedātqui verum deū rerum auctorē veritatis illuſtratorē beatitudinis largitorē eſſe dixerūt. Sed alij quoqꝫ ph̓i qui corꝑalia natureprincipia corꝑi deditis mentibus opīati ſūtceda̓t hijs tantis tanti cognitioribus viris.Vt thales in humore. anaximenes ī aere. ſtoſci in igne. epicurus in athomis. hoc ē minutiſſimis corpuſculis. nec diuidi nec ſentiriq̄unt; quecunqꝫ alij quoꝝ enumeratōe immorari non eſt neceſſe ſiue ſimplicia ſiue ꝯiuncta corꝑa ſiue vita carentia ſiue viuētia. ſedtn̄ corꝑa cauſā pͥncipiumqꝫ reꝝ eſſe dixerūt.Nam qͥdā eoꝝ arebus viuis res viuas fieri poſſe crediderūt. ſic̄ epicurei. Quida ꝟoa viuente quidē et viuentia viuentia ſꝫtn̄ a corꝑe corporea. Nam ſtoici igne. id eſtcorpus vnū ex hijs qͣtuor el em̄tis quibus viſibilis mundus hic ꝯſtat; viuentē et ſapiēte ip̄ius mundi fabricatorē atqꝫ omniū que ineo ſunt eumqꝫ om̄mo ignē deū eſſe putauer̄t.Alij ceteri ſimiles eoꝝ id ſolum cogitare potuerūt. qd̓ cum eis corda eoꝝ obſtricta carnis ſenſibus fabulata ſunt. In ſe qͥppe hēbatqd̓ non videbāt. apud ſe imaginabant̉ qd̓foris viderāt etiā qn̄ non videbāt ſꝫ tātūmodo cogitabāt. Hoc aūt in ꝯſpectu talis cogitatōis iam non eſt corpus ſꝫ ſimilitudo corꝑis. Illud aūt vnde vid̓r ī animo hec ſil̓itudo corꝑis nec corpuſ ē nec ſimilitudo corꝑiset vnde vid̓r atqꝫ vtꝝ pulchra an deformisſit iudicat̉. ꝓfecto eſt meliuſꝙͣ ip̄a iudicat̉Hec mens homīs rationalis anime naturaeſt vtiqꝫ corpus non ē. Si iam illa corꝑis ſimilitudo in animo cogitātis aſpicit̉ atqꝫiudicatur. nec ip̄a corpus ē. eſt ergo tetra nec aqua nec aer nec ignis. qͥbus quatuorcorꝑibus dicūtur qͣtuor elem̄ta. mūdū corporeum videmus eſſe ꝯpactū. Porro ſi noſteranimꝰ corpus ē quo deus creator animicorpuſeſt. Cedāt ergo iſti ut dictū eſt platonicis. cedāt illi quos quideꝫ puduit diceredeum corpus eſſe verūtn̄ eiuſdem natureius ille eſt animos noſtros eſſe putauer̄t Itanon eos mouit tata mutabilitas amē quamdei nature tribuere nephas eſt. Sed dicūt.Corpore mutat̉ anime natura. ſeip̄aꝫ icommutabilis e. Poterāt iſti dicere. Corꝑealiquo vulnerat̉ caro. nam ſeip̄am inuulnerabil̓ ē. Prorſus qd̓ mutari pt̄. nulla re p̄t̄.ac qd̓ corꝑe mutari pt̄. aliqua re poteſt. ideo incōmutabile recte dici non poteſt. Capitulum ſextūIderunt ergo iſti ph̓i quos ceterisnon immerito famaatqꝫ gloria p̄latos videmus nullū corpus eſſe deū. ideocta corꝑatrāſcenderūt q̄rentes deum. viderūt quicquid mutabile ē non eſſe fummuꝫdeum. ideo anima omnē mutabileſqꝫ om̄esſpūs trāſcenderūt q̄rentes ſūmum deū. Deinde viderunt omnē ſpeciē in re quacūqꝫ mutabili qua eſt qͥcquid illud eſt. quo qͦmodoqualiſcunqꝫ natura ē non eſſe poſſe niſi ab illo qui vere ē. qꝛ incōmutabiliter e. acꝑ hocſiue vniuerſimundi corpus figuraſ. qͣlitatesordīatumqꝫ motū elem̄ta diſpoſita a celovſqꝫ ad terram. q̄cunqꝫ corꝑa in eis ſunt. ſiue omne vitam. vel que nutrit et ꝯtinet. qͣliseſt in arboribus. vel que hoc habꝫ ſentit.qͣlis ē in pecoribus. vel hoc habꝫ intelligit. qualis eſt in hominibuſ. vel nutritorioſubſidio indigꝫ. ſed tm̄ ꝯtinet. ſentit intelligit. qualis eſt ī angelis. niſi ab illo eſſe nonpoſſe ſimplicit̓ e. Quia aliud illi eſt eſſe.aliud viuere quaſi poſſit eſſe viuens. Necaliud eſt illi viuere. aliud ītelligere qͣſi poſſitviuere intelligens. nec aliud illi eſt intelligere. aliud beatū eſſe quaſi poſſit ītelligere beatus. ſed qd̓ eſt illi viuere ītelligere beatumeſſe. hoc eſt illi eſſe. Propter hac incōmutabilitatē ſimplicitatē intellexerūt euꝫ omnia iſta feciſſe ip̄ꝫ a nullofieri potuiſſeCōſiderauerūt em̄ quicqͥd e. vel corpus eſſevel vitam. meliuſqꝫ aliquid vitam eſſe qͣꝫ corpus. ſpeciēqꝫ corꝑis eſſe ſenſibilē. intelligibi vite. Proinde intelligibilē ſpeciē. ſēſibilip̄tulerunt. Sēſibilia dicimus viſu tactūqꝫcorporis ſētiri queunt. Intelligibilia conſpectu mentis ītelligi. Nulla ē em̄ pulchritudo corporis ſiue ī ſtatu corporis ſicut ē figura. ſiue in motu ſicut ē cantilena. de qua nonanimus iudicet. Quod ꝓfecto poſſꝫ niſimelior ī illo eſſꝫ hec ſpecieſ. ſine tumore molisſine ſtrepitu vocis. ſine ſpacio vl̓ loci vl̓ temporiſ. Sꝫ ibi quoqꝫ niſi mutabil̓ eſſꝫ. aliusalio melius de ſpecie cēſibili iudicarꝫ. meliꝰīgenioſiorqͣꝫ tardior. melius ꝑitior qͣꝫ imperitior. melius exercitatior qͣꝫ minus exercitatus. idē ip̄e vnus cum proficit melius vtiqꝫpoſtea qͣꝫ prius. Quod autē recipit magisminus ſine dubitatione mutabile ē. Vnd̓ ingenioſi docti ī hijs exercitati homīes facile collegerunt in eis. rebus primā ſpemvbi mutabilis ꝯuincitur. Cum igit̉ ī eorūcōſpectu corpus animus maius minuſqꝫſpecioſa eent. Si aūt om̄i ſpēcie care̓ poſſēt