Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſicut ſaturnod̓r ſuppoſitus lapis queꝫ filiodeuoraret. ꝙͣ iſtū deum dicere. tonatem etadulterante totum mundū regentem. pertot ſtupra diffluētem naturaꝝ oīm naturaliumqꝫ reꝝ cauſas ſūmas habentem. et ſuascauſas bonas non habētem. Deinde q̄ro quēiam locum inter deos huic iouit ribuant ſi īanus eſt mūdus. Deos enim veros aīam mūdiac partes eius iſte d̓finiuit; ac hoc quicqͥdhoc non eſt. non eſt vtiqꝫ ẜm iſtos verꝰ deusNum igit̉ dicturi ſūt iouem aīam mundi. vtianꝰ ſit corpꝰ eius. id eſt iſte viſibilis mūdusHoc ſi dicūt. non erit quemadmoduꝫ ianumdeum dicat. quoniā mundi corpus non ē deꝰvel ſecundū ip̄os. ſed anima mūdi ac parteseius. Vnde aꝑtiſſime idem dicit deum ſe arbitrari eſſe anima mundi. hūcip̄m mūduꝫ eſſedeum. ſed ſicut hominē ſapiente cuꝫ ſit ex animo et corpore tamē ex animo dici ſapientemita mundū deum dici ab animo cum ſit ex animo corpore. Solum itaqꝫ mūdi corpus noneſt deus. ſed aut ſola anima eius aūt ſiml̓ corpus et animus. ita tamē vt non ſit a corporeſed ab animo deus. Si ergo ianus eſt mūduset deus eſt ianus. nūquid iouem vt deꝰ poſſit aliquā partē iani eſſe dicturi ſūt. Mag̓ em̄ioui vniuerſū folēt tribuere vnde eſt illud. iouis omnia plena. Ergo iouemi ut deus ft. etmaxime vt rex deorum non alium pn̄t exiſtīare qͣꝫ mundū. vt dijs ceteris ẜm iſtos ſuis ꝑtibus regnet. In hāc ſentētiam etiam quoſdāverſus valerij ſorani exponit idem varro. ī eolibro quem ſeorſum ab iſtis de cultu deorumſcripſit. verſus hij ſūt Iupit̉ oīpotes regūrerūqꝫ deūqꝫ. Progenitor genitrixqꝫ deumdeꝰ vnus et omnis. Exponunt̉ aūt eodem libro ita vt eum mare exiſtimarēt qui ſemenemitteret femīam acciꝑet. iouemqꝫ mundum omnia ſemīa ex ſe emittere. et ī ſe reciꝑe. Qua cauſa inqͥt ſcp̓ſit ſoranꝰ iupit̓ progenitor genitrixqꝫ nec minuſcum cauſa vnūet omīa idem eſſe. Mūdus em̄ vnus: ī eo vnooīa ſūt Ca. x.Vm ergo ianꝰ mūdus ſit. iupitermūdus ſit. vnuſqꝫ ſit mūdꝰ quae̓ duodij ſunt ianꝰ iupit̓ Quare ſeorſū habent tēpla ſeorſū aras. diu̓ſa ſacra. diſſimiliaſimulacra. Si ꝓpterea alia vis eſt pͥmordiorū. aliacarū. et illa iani. illa iouis nomē accepit. nunqͥd ſi vnus homo in diu̓ſis rebꝰ duashēat ptātes. aut duas artes. qꝛ ſingulaꝝ diu̓ſa vis eſt. duo iudices aut duo dicunt̉ artifices. Sic vnꝰ deus ip̄e habeat ptāteꝫpͥmordioꝝ. ip̄e carum. num ꝓpter hoc illū duos deos neceſſe eſt putari. qꝛ pͥmordia cauſeqꝫ res due ſūt. Quod ſi hoc iuſtū putāt etiāip̄m iouem tot deos eſſe dicāt. quōtqͦt ei cognomina ꝓpter multas ptātes dederūt. qm̄res oēs ex qͥbus illa cognomīa ſūt adhibitamulte atqꝫ diu̓ſe ſūt. ex qͥbus pauca ꝯmemo Ca. xj.Ixerūt victorē. inuictū. opitulumimpulſorē. ſtatore. centūpedem. ſupinalē: tigillū. alinū. ruminū. alia queꝑſequi longū eſt. Hec aūt cognoīa īpoſuer̄tvni deo. ꝓpter cās ptāteſqꝫ diu̓ſas. tamenꝓpter tot res etiā tot deos eſſe coeger̄t. Qd̓oīa vinceret a neīe vinceret̉. oꝑe indigētibus ferret. hr̄et impellēdi. ſtatuēdi. ſtabiliendi. reſupinādi. ptātem. tanꝙͣ tigillꝰdum ꝯtineat ac ſuſtinēt. aleret oīa rumaid eſt māma alēt aīalia. In hijs vt adu̓timusq̄dam magna ſūt. q̄dā exigua. et tn̄ vnꝰ vtraqꝫ face̓ ꝑhibet̉. Puto int̓ ſe ꝓpinqͥora eſſe cāsreꝝ atqꝫ primordia. ꝓpter quas res vnūdum duos deos voluerūt. ioue atqꝫ ianūꝙͣ ꝯtinere mundū. et māmā dare aīalibꝰ. nectn̄ ꝓpter hec oꝑa duo tam lōge int̓ ſe vi et dignitate diuerſa duo dij eſſe ꝯpulſi ſunt. ſed vnus iupit̓ ꝓpter illud tigillus ꝓpter hoc rum.mus appellatꝰ eſt Nolo dice̓ aīalibus mani p̄bere ſugentibꝰ magis iunone potuit dicere qͣꝫ iouē. p̄ſertim eēt etiā diua rumina in hoc opꝰ adiutoriū illi famulatūue p̄beretCogito em̄ poſſe rn̄deri ip̄am iunonē nihilaliud ꝙͣ ioue ẜm illos valerij ſoram verſusvbi dc̄m eſt. iupit̓ oīpotēs regū rerūqꝫ deumqꝫ ꝓgenitor genitrixqꝫ deū. Quare dictuseſt ruminꝰ. diligētiꝰ fortaſſe q̄rentibꝰip̄e inueniat̉ etiā illa rumina. Si em̄ maieſtati deoꝝ recte videbat̉ indignū vt in vna ſpica alter ad curāgeniculi. alter ad folliculitinere t. quāto eſt indigniꝰ vnā rem infimamid eſt vt māmis alant̉ aīalia duoꝝ deoꝝ poteſtate curari. quoꝝ ſit vnꝰ iupit̓ rex ip̄e cunctoꝝ. et hoc agat vt ſaltē ꝯiuge ſua ſꝫcum ignobili neſcio quā rumina. quia ipſe ēetiam ip̄a rumia ruminꝰ fortaſſe ꝓſugētibuſmaribꝰ rumīa ꝓfemīs. Dicerē qͥppe nofuiſſeillos ioui femininū nomē imponere. niſi in illis verſibꝰ ꝓgenitor genitrixqꝫ diceret̉. inter eiꝰ alia cognoīa legerē etiā pecunia vocaret̉ quā dea int̓ illos munuſcularios inuenimus. et in quarto libro ꝯmeorauimꝰ. Sꝫ cuꝫet mares et femīe habeāt pecuniā. cur non etpecunia pecuniꝰ appellatꝰ ſit ſicuti ruminaet ruminꝰ ipſi viderint. Ca. xij.Vam vero elegant̉ rationē huiꝰ noīsreddiderūt; et pecunia inqͥunt vocaur eiꝰ ſūt oīa. O magna ratiōneꝫdīni noīs. immo vero ille cuiꝰ ſūt omīa viliſſime ꝯtumelioſſime pecunia nūcupat̉ Ad oīa