Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ꝯtrou̓ſia maſignorū. qui noxias opīones quibus aīa hūana magis magiſqꝫ vaneſcat incōmutabili et̓neqꝫ veritati coaptari atqꝫ inhere̓ poſſit. inuidētia mirabili occulte inſerūt cogitatōibꝰ īpioꝝ et aꝑte aliqn̄ inſer̄tſenſibꝰ. et qua pn̄t fallaci atteſtatōe ꝯfirmatIſte ip̄e varropterea ſe priꝰ de rebꝫ hūanisde dīnis aūt poſtea ſcripſiſſe teſtat̉. priꝰſtiterint ciuitates. deinde ab eis hec īſtitutaſint vera aūt religio a t̓rena aliqͣ ciuitateinſtituta eſt ſꝫ plane celeſtē ip̄a inſtituit ciui.tatem. vero inſpirat docet verꝰ deꝰ dator vite et̓ne veris cultoribꝫ ſuis Ca. iiijArronis igit̉ ꝯfitētis ſe priꝰ de rebus hūanis ſcripſiſſe. poſtea de dīniſqꝛ dīne iſte ab hoībꝫ inſtitute ſūt hec eſt. Sicut prior eſt inqͥt pictor ꝙͣ tabulapicta. prior faber ꝙͣ edificiū. ita priores ſuntciuitates qͣꝫ ea a ciuitatibꝰ inſtituta ſunt.Dicit aūt priꝰ ſe ſcriptuꝝ fuiſſe dijs poſteade hoībus ſi de nat̉a deoꝝ ſcriberet qͣſi hicde aliqͣ ſcribe̓t. et de aut vero etiaꝫ aliqͣlicet oīs deoꝝ nat̉a prior dēat qͣꝫ hoīmQuid in ill̓ tribꝰ nouiſſimis libris deos certos incertos ſelectos diligent̓ explicans.nulſā deoꝝ naturā p̄termitte̓ vid̓r. Quid ē ait. ſi de natura deoꝝ et hoīm ſcribe̓muſpriꝰ dina abſoluiſſemꝰ qͣꝫ hūana attigiſſemꝰAut em̄ de natura deoꝝ ſcribit. de aliqͣaūt oīno de nulla. Si de. p̄ponēda eſt vtiqꝫ rebꝫ hūanis. Si de aliqͣ cur etiā ipſa reſp̄cedat hūanas. An indigna eſt p̄ferri etiaꝫvniu̓ſe nat̉e hoīm. ꝑs aliqua deoꝝ. Qd̓ ſi multum eſt vt aliqͣ ꝑs dīna ꝓponat̉ vniu̓ſis rebuſhūanis. ſaltē digna eſt vel romanis Reꝝ qͥppe hūanarū libros quātū ad orbē terrarūſꝫ quātū ad ſolā romā ꝑtinet ſcripſit. qͦs tam̄reꝝ d̓inarū libros ſe dixit ſcribēdi ordine merito p̄tuliſſe ſic̄ pictorem tabule picte. ſicut fabrū edificio aꝑtiſſime ꝯfitēs etiā iſte res diuine ſicut pictura ſicut ſtructura. ab hoībꝫ inſtitute ſūt. Reſtat vt de nulla deoꝝ nat̉a ſcpͥſiſſe intelligat̉. neqꝫ aꝑte dice̓ voluiſſe. ſꝫ intelligētibꝰ celiqͥſſe. Vbi em̄ d̓r non oīs vſitateqͥdē intelligit̉ aliqͣ. ſꝫ pōt intelligi nulla qm̄ nulla eſt. nec aliqua. nec oīs eſt. vt ipſedicit. ſi oīs eēt nat̉a deoꝝ de qua ſcribe̓t ſcribendi ordine rebꝫ hūanis p̄ponēda eēt Vt at̄et ip̄o tacēte veritas clamat p̄ponēda eētc̓te rebꝰ hūanis. etiā ſi oīs ſꝫ ſaltē aliqͣ eſſetRecte aūt poſtponit̉. Ergo nulla eſt. itaqꝫ rebꝰ d̓inis an̄ferre noluit res hūanas. ſꝫ etrebꝫ veris voluit an̄ferre res falſas. In hijsem̄ ſcripſit de rebꝫ hūanis ſecutꝰ eſt hiſtoriā rerū geſtaꝝ. aūt de hijs qͣs dīnas vocatqͥd niſi opīones rerū vanarū. Hoc eſt nimirū.qd̓ voluit ſubtili ſignificatōē mōſtrare. ſolum ſcribēs de hijs poſteriꝰ qͣꝫ de ill̓. ſꝫ etiānem reddes cur id fecerit ꝙͣ ſi tacuiſſꝫ. alit̓factū eius ab alijs fortaſſe defenderet̉. In eavero ip̄a rōe quā reddidit nec alijs qͥcꝙͣ reliqͥt arbitrio ſuſpicari. et ſatis ꝓbauit hoīesſe p̄poſuiſſe inſtitutis hoīm. natura hoīm.nature deorū. Ita ſe libros rerū d̓inarumde veritate ꝑtinet ad naturā. ſꝫ falſitate ꝑtinet ad errorē ſcripſiſſe ꝯfeſſus eſt Quodaꝑtius alibi poſuit ſic̄ in quarto libro ꝯmeoraui ex nature formula ſeſcripturum fuiſſe. ſinouā ip̄e ꝯderet ciuitatē. qꝛ vero veterē inuenerat. ſe potuiſſe eius ꝯſuetudinē ſe.Ca. v.Einde illud qͣle eſt. tria gn̓a theo-logie dicit id eſt rōnis de dijs explicat̉. eorūqꝫ vnū mithicon appellari. alterūphiſico. terciū ciuile. Latine ſi vſus admitteret genꝰ qd̓ primū poſuit fabulare appellaremus. ſꝫ fabuloſū dicamꝰ Afabul̓ em̄ mithicōdictū eſt. qm̄ mithos grece fabula d̓r. Scd̓maūt vt naturale dicat̉ ꝯſuetudo locutiōisadmittit. terciū etiā ip̄e latine enūciauit. qd̓ciuile appellat̉. Deinde ait. Mithicō appellāt maxīe vtunt̉ poete. phiſicon quo ph̓i. ciuilequo ppl̓i Primū inqͥt qd̓ dixi. in eo ſūt multaꝯtra dignitate et natura īmortaliū ficta. In emeſt. vt deꝰ aliꝰ ex capite. aliꝰ ex femoreſit. alius ex guttiſ ſanguīs natꝰ. in vt dij furati ſint vt adulterarint. vt ſeruierīt hoī. Deniqꝫ in hoc oīa dijs attribuunt̉ in hominē ſed etiā in ꝯtēptiſſimū hoīem cade̓ pn̄tHic certe vbi potuit. vbi auſus eſt. vbi impunitu putauit. qͣnta mēdaciſſimis fabulis nat̉edeorū fie̓t iniuria. ſine caligine vlliꝰ ambiguitatis exp̄ſſit. Loq̄bat̉ em̄ de naturali theologia. deciuili. ſꝫ de fabuloſa. quā libere aſe putauit culpādā. Videamꝰ qͥd de alt̓adicat. Scd̓m genꝰ eſt inqͥt qd̓ demōſtraui. dequo multos libros ph̓i reliq̄rūt in qͥbꝰ eſt dij ſunt. vbi. qd̓ genꝰ. qͣle ex tꝑe. an ſempiterno fuerint dij ex igne ſint vt credit eraclitus an ex nu̓is vt pithagoras. an ex athomisvt ait epicurius. ſic alia que facilius intra paerites in ſcola qͣꝫ extra ī foro ferre pn̄t auresNihil in gn̓e culpauit qd̓ phiſicon vocāt etad ph̓os ꝑtinet tm̄ eorū int̓ ſe ꝯtrouerſias.ꝯmemorauit quos facta eſt diſſidētiū multitudo ſectarū remouit tn̄ hoc genꝰ a foro ideſt a ppl̓is ſcolis vero ꝑietibꝰ clauſit. illd̓ at̄primū mēdaciſſimū atqꝫ turpiſſimū a ciuitatibus r̓mouit. O religioſas aures ppl̓aresatqꝫ in hijs etiā romanas. Qd̓ de dijs immortalibꝰ ph̓i diſputāt ferre pn̄t. qd̓ ꝟo poete canut hiſtriones agūt. qꝛ ꝯtͣ dignitateꝫ