Expulſo itaqꝫ rege tarqͥnio et ꝯſulibus inſtitutis ſecutū eſt. quod idē auctor in romanorum laudibꝰ poſuit. ꝙ ciuitas incredibili memoratu adepta libertate qͣntū breuicreuerittanta cupido glorie inceſſerat. Iſta ergo laudis auiditas et cupido glorie. multa illa miranda fecit. laudabilia ſcꝫ atqꝫ gl̓ioſa ẜm hominū exiſtimatiōem. Laudat idem ſaluſtiustꝑibus ſuis magnos ⁊ p̄claros viros. Marcūcathonē et gaiū ceſare dicēs. ꝙ diu illa reſpublica nō habuit quequā virtute magnumſed ſua memoria fuiſſe illos duos ingēti ꝟtute diuerſis moribꝰ. In laudibꝰ aūt ceſaris poſuit ꝙ ſibi magnū imꝑium exercitū belluꝫ nōuum exoptabat. vbi virtus eniteſcere poſſetIta fidebat in votis viroꝝ virtute. magnorum vt excitaret in bellū miſeras gentes. etflagello agitaret bellona ſanguineo. ut eſſetvbi virtus eoꝝ eniteſceret. Hoc illa ꝓfectolaudis auiditas ⁊ gl̓ie cupido faciebat. Amore itaqꝫ pͥmitus libertatis poſt etiā dn̄atiōiset cupiditatē laudis et glorie. multa magnafecerūt. Reddit eis vtriuſqꝫ rei teſtimoniumetiā poeta inſignis illoꝝ Inde qͥppe ait. Necnon tarqͥniū eiectū. porſenna iubebat acciꝑeingentiqꝫ vrbem obſidiōe p̄mebat. Ene ade īferrū ꝓ libertate ruebāt. Tūc itaqꝫ magnuꝫillis fuit aut fortit̉ emori. aut liberos viuere.Sed cum eſſet adepta libertas tāta cupidoglorie inceſſerat vt parū eēt ſola libertas niſiet dn̄atio q̄reret̉. dum ꝓ magno haberet̉. qd̓velud loq̄nte ioue idēpoeta dicit. Quin aſpora iuno que mare nūc terraſqꝫ mētū celumqꝫfatigat. ꝯſilia īmeliꝰ referet. mecūqꝫ fouebitRomanos rerū dn̄os gentēqꝫ togataꝫ. Sicplacitū veniet luſtris labentibꝰ etas. cum domus aſſarici phithiā claraſqꝫ micenas. ſeruitio p̄met ac victis dn̄abit̉ argis. Que quideꝫvirgilius iouem inducēs tanꝙͣ futura p̄dicētem ip̄riam facta recolebat cernebatqꝫ p̄ſentia. Verum ꝓpterra ꝯmemorare illa volui uton̄derem dn̄atōem poſt libertatē ſic habuiſſeromanos vt in eoꝝ magnis laudibꝰ poneret̉Hinc eſt ⁊ illud eiuſdē poete. ꝙ cum artibuſaliarū gentiū eas ipſas ꝓprias romanoꝝ artes regnādi atqꝫ imꝑandi et ſubigēdi ac debellandi populos antēpone̓t ait. Excudēt alijſpirātia mollius era. Credo eqͥdeꝫ viuos ducent de marmore vultus. Prabūt cās meliusceliqꝫ meatus deſcribēt radio et ſurgētia ſideradicent. Tu regere imꝑio ppl̓os romanimemēto. Hec tibi erūt artes. paciqꝫ impone̓mores. Parcere ſubiectis. et debellare ſuperbos. Has artes illi tāto ꝑitius exercebāt. qͣnro minus ſe voluptatibꝰ dabāt. et eneruationi animi et corꝑis in ꝯcupiſcēdis et augēdisdiuitijs ⁊ ꝑ illas moribꝰ corrūpendis. rapiendo miſeris ciuibꝰ. largiēdo ſcenicis turpibusVnde qui tales iam moꝝ labe ſuꝑabāt. atqꝫabūdabat qn̄ ſcribebat iſta ſaluſtiꝰ. canebatqꝫ virgilius nō illis artibꝰ ad honorē ⁊ gloriam. ſed dolis atqꝫ fallacijs ambiebāt. Vn̄ id̓dicit. Sed primo magis ambitio ꝙͣ auariciaaīos hoīm exercebat. qd̓ tn̄ viciū propiꝰ virtuti erat. Nam gl̓iam honorē. imperiū bonꝰ ⁊ignauus eque ſibi exoptāt. Sed ille inqͥt vera via nitit̉. huic qꝛ bone artes deſūt. dol̓ atqꝫfallacijs ꝯtēdit. Hec ſūt ille bone artes. ꝑ virtutem ſcꝫ non ꝑ fallace ambitōem ad honorēet gl̓iam ⁊ imperiū ꝑuenire. q̄ tn̄ bonꝰ ⁊ ignauus eque ſibi exoptat. Sed ille id eſt bonꝰ vera via nitit̉. Via virtus eſt. quā nitit̉ tanquāad poſſeſſionis finē id eſt ad gl̓iam honorē etimꝑium. Hoc inſitu habuiſſe romanos. ⁊ deorum apud illos edēs indicat. quas ꝯiunctiſſimas ꝯſtituerūt virtutis ⁊ honoris ꝓ dijs habentes que dant̉ a deo. Vnde intelligi poteſtque finem volebat eſſe virtutis ⁊ quo ea referebāt qui boni erāt ad honorē ſcꝫ. Nam malinec habebat ea. quāuis honorem hr̄e cuꝑentquē malis artibus conabant̉ adipiſci. id ē dolis atqꝫ fallacijs. Melius laudatꝰ eſt cāto. Deillo qͥppe ait. Quo minꝰ petebat gloriā eo magis illū ſeq̄batur. quādo qͥdem gl̓ia eſt cuiusilli cupiditate ſlagrabat iudiciū hoīm bene d̓hoībus opmnantiū. Et ſomelior eſt ꝟtꝰ. quehumano teſtimonio ꝯtenta non eſt. niſi cōſcientie ſue. Vnde dicit apl̓s. Nā et gl̓ia noſtrahec eſt teſtimoniū ꝯſcientie noſtre. Et alio loco. Opus aūt ſuū ꝓbet vnuſqͥſqꝫ. et tūc in ſemetip̄o tm̄ gl̓iam hēbit. et non in alt̓o. Gloriam ergo ⁊ honorem ⁊ imperiū que ſibi exoptabant et qͦ bonis artibꝰ ꝑuenire nitebanturboni non debet ſeqͥ virtus ſed ip̄a virtutē. Neqꝫ em̄ eſt vera virtus. niſi que ad eū finem tedit. vbi eſt bonū hoīs. quo melius nō eſt. Vn̄et honores quos petiuit catho. petere nō debuit. ſed eos ciuitas ob eiꝰ virtutē nō petētidare. Sed cum illa meōria duo romani eſſentvirtute magni. ceſaret catholōge ꝟtus cathonis veritati vid̓r ꝓpinqͥor fuiſſe ꝙͣ ceſarisProinde qual̓ eſſet illo tꝑe ciuitas ⁊ antea qͣlis fuiſſet. videamꝰ in ip̄a ſententia cathonisNolite inqͥt exiſtimare maiores nros armisrempublica ex ꝑua magnā feciſſe. Si ita eſſꝫmulto pulcerrima eam nos haberemus. qͥppeſocioꝝ atqꝫ ciuiū p̄terea armoꝝ et equorummaior copia nobis qͣꝫ ill̓ eſt. Sed alia fuere q̄illos magnos fecerūt. que nobis nulla ſūt domi induſtria foris iuſtu īperium. animꝰ in cōſulendo liber neqꝫ delicto neqꝫ libidinio obnoxius Pro hijs nos habemus luxuriam atqꝫ