Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

eius minuit̉ cum d̓r mori falliqꝫ poſſe. Sicem hoc non poteſt. vt potiꝰ ſi poſſet minoriseſſꝫ vtiqꝫ ptatis. Recte qͥppe oīpotens d̓r quitamē mori falli pōt. Dr̄ em̄ oīpotēs faciendo quod vult. non patiēdo qd̓ vult. Qd̓ei ſi accideret. nequaꝙͣ eēt oīpotēs. vn̄ ꝓpterea quedā non pōt. qꝛ omnipotes eſt. Sic et̄cum dicimꝰ neceſſe eſſe vt cum volumꝰ liberovelimus arbitrio verū ꝓculdubio dicimuset non ip̄m liberū arbitriū neceſſitati ſubijcimus. que adimit libertatē. Sūt igit̉ nr̄e voluntates. et ip̄e faciūt qͥcqͥd volēdo facimusquod fierēt ſi nollemꝰ. Quicqͥd aūt aliorūhoīm volūtate nolēs qͥſqꝫ patit̉ etiā ſic volūtas valet. et ſi illius tn̄ hoīs volūtas ſed poteſtas dei. Mam ſi volūtas tm̄ eſſet. nec poſſꝫquod vellet potētiorē volūtate impedireturnec ſic tn̄ volūtas niſi volūtas eſſet. nec alt̓iꝰſed eius eēt qui ve let. et ſi poſſet implerequod vellet. Vn̄ qͥcqͥd p̄ter ſuam volūtatempatit̉ homo. non dꝫ tribuere humanis vel angelicis vel cuiuſꝙͣ creati ſpūs volūtatibꝰ. ſꝫeius potiꝰ quidat ptatem volētibꝰ. Non ergo ꝓpterea nihil eſt in nr̄a voluntate. qꝛ deuſp̄ſciuit quid futuꝝ eſt in nr̄a volūtate.enim hoc p̄ſciuit nihil p̄ſciuit. Porro ſi illequi p̄ſciuit qd̓ futurū eēt in nr̄a volūtate.vtiqꝫ nihil ſed aliquid p̄ſciuit. ꝓfecto illoſciente aliqͥd eſt in nr̄a voluntate. Quo circanullo cogimur. aut retenta p̄ſcientia deitollere volūtatis arbitriū. aut retento volūtatis arbitrio. deū quod nephas eſt negareſcium futuroꝝ. ſed vtrūqꝫ ꝯplectimur. vtrūqꝫ fideliter veracit̓ ꝯfitemur. Illud vt benecredamus. hoc vt bn̄ viuamꝰ. Male aūt viuitur ſide deo bene credit̉. Vnde abſit a nobis eiꝰ negare p̄ſcientiā vt libere velimꝰ. quoadiuuāte ſumꝰ liberi vel erimꝰ. Proinde nonfruſtra ſūt legēs. obiurgatōes. exhortatōeſlaudes et vituꝑatōes. qꝛ et ip̄as futurasp̄ſciuit et valēt plurimū qͣntū eas valituraseſſe p̄ſciuit. et p̄ces valēt ad ea impetrāda.ſe p̄cantibꝰ ꝯceſſurū eſſe p̄ſciuit et iuſte p̄miabonis factis peccatis ſupplicia ꝯſtituta ſūt.Neqꝫ em̄ ideo peccat homo qꝛ deꝰ illū peccaturū p̄ſciuit. īmo igit̉ dubitat̉ ip̄m peccare dum peccat. qꝛ ille cꝰ p̄ſciētia falli poteſt fatu fortunā non aliqͥd aliud ſꝫ ipſum peccatuꝝ p̄ſciuit. Qui ſi nolit vtiqꝫpeccat. ſꝫ ſi peccare noluerit etiā hoc ille p̄ſci Ca. xj.Eus itaqꝫ ſūmus verꝰ cum ꝟbo ſuoet ſpūſancto. que tria vnū ſūt deꝰ vnus oīpotēs creator factor oīs aīeatqꝫ oīs corꝑis. cuiꝰ ſunt ꝑticipatōne felicesqͥcunqꝫ ſunt veritate vanitate felices. quifecit hoīem rōnale animal ex aīa et corꝑe.eum peccantē nec impunitū eſſe ꝑmiſit. nec ſine miſcd̓ia dereliqͥt. qui bonis et malis eſſentiam et̄ cum lapidibꝰ. vitam ſeminalē etiāarboribꝰ. vitam ſenſualē etiam cum pecoribꝰvitam intellectualē cum ſolis angelis dedit.a quo oīs modus. omnis ſpes. omnis ordo. aeſt menſura. nu̓s. pondus. a quo eſt qͥcqͥd naturalit̓ ē. cuiuſcūqꝫ generis eſt. cuiuſlibꝫ exiſtimatiōis eſt. a quo ſūt ſemīa formarū formeſeminū motꝰ. ſeminū atqꝫ formarū. quideditet carni originē. pulcritudinē. valitudinem.ꝓpagatōnis fecūditatē. mēbroꝝ diſpoſitōeꝫſalutē. ꝯcordiā. qui et aīe irratōnabili dedit.memoriā ſenſū apperitū cōnali aūt inſuꝑtem. intelligentia. volūtatē. qui non ſolū celum terrā nec ſolū angeloꝝ et hoīm ſed necexigui ꝯtēptibil̓ animātis viſcera. nec auispennulā. nec herbe floſculū. nec arboris foliūſine ſuarum ꝑtiū ꝯuenientia et quadaꝫ velutipacedereliqͥt nullo eſt credendus regnahoīmeorūqꝫ dn̄atōes ſeruitutes. a ſue ꝓuidentie legibꝰ alienas eſſe voluiſſe Ca xij.Roinde videamꝰ ꝓpterquos romamorum mores. et qua ob cam deꝰ verus ad augendū imꝑiū adiuuare dignatꝰ eſt. in cꝰ pt̄ate ſunt etiam regna terrena. Quod vt abſolutiꝰ diſſerere poſſemꝰ adhoc ꝑtinente. et ſuꝑiorem librū conſcp̓ſimus in hac re ptās nulla ſit eoꝝ deoꝝ. quos et̄rebus nugatorijs colendos putarūt. pn̄tisvoluīs ꝑtes ſuꝑiores quas hucuſqꝫ ꝑduximꝰde fati qōne tollenda ne qͥſquā cui ia ꝑſuaſū.eſſꝫ non illoꝝ deoꝝ culturomianū imꝑiū ꝓpagatum atqꝫ ſeruatū. neſcio cui fato potiuſ idtribueret. ꝙͣ ſūmi dei potentiſſime voluntatiVeteres igit̉ pͥmiqꝫ romani. qͣntū eoꝝ docꝫꝯmendat hiſtoria. quauis ut aliegētes excepta vna ppl̓i hebreoꝝ deos falſo cole̓nt.deo victimas ſꝫ demonijs īmolaret. tn̄ laudisauidi. pecunie liberales erāt gl̓iam ingenteꝫdiuitias honeſtas volebāt. hāc ardentiſſimedilexerūt. ꝓpter hanc viuere voluerūt hacet mori dubitauerūt. ceteras cupiditateſhꝰ vnius ingenti cupiditate p̄ſſerūt. Ipſamdeniqꝫ patria ſuā. qm̄ ſeruire videbat̉ niglorium dn̄ari vero atqꝫ imꝑare gl̓ioſū. pͥus omīſtudioliberam. deinde dn̄am ꝯcupiueruntHinc eſt regalē dn̄atōem non ferentes. annua imꝑia binos imꝑatores ſibi fecerūt.ſules appellati ſūt a ꝯſulendo non reges domini a regnando atqꝫ dn̄ando. cum et regesvtiqꝫ ar̓gendo dicti melius videant̉ ꝙͣ r̓gnūa regibus. reges aūt vt dc̄m eſt a regendo ſꝫfaſtus r̓gius diſciplina putata eſt r̓gentiſvel beniuolentia ꝯſulentis ſꝫ ſuꝑbia dn̄antis