Druckschrift 
1 (1911) Von Justinian bis zur Mitte des zehnten Jahrhunderts : mit Index
Entstehung
Seite
535
Einzelbild herunterladen
 

Gunzo von Novara.

535

frischen, lebensvollen und eleganten Stile! Die Gedanken sind oft geist-reich zugespitzt und die Wortstellung überraschend gut gewählt. Dazukommt die reiche Literatur, aus der Gunzo zitieren kann; nicht wenigDichter stehen ihm ganz zu Gebote *) und er kennt, wie die Analyse obenerweist, auch eine ganze Reihe verhältnismäßig seltener Prosaiker. 2 )Von weiteren Schicksalen Gunzos in Deutschland 3 ) und von späterenSchriften ist nichts bekannt, doch besaß man in Toul mehrere Briefevon ihm.

Zeugnisse. Zum Stand s. den Brief an Atto bei d'Achery, Spicilegium 1, 487 GunzoXovariensis ecclesiae levitarum extimus. Zur Dichtkunst s. den Brief an die Reichenauer(ed. Martene et Durand, Vet. Script, ampliss. coli. 1, 296) Fateor me iuvenem hoc vitio factum(nämlich allzuschneller Versifizierung). Zu seinen Kenntnissen s. oben. Daß er bekannt war,ergibt sich aus der Berufung durch Otto und den damit zusammenhängenden Umständensowie aus den Worten col. 303 Curtavit ille furto rempublicam bis quid utile cgerim cogno-verit. Der Brief an Atto steht d'Achery, Spicileg. 1, 437, zur Ursache des Briefes vgl. p. 438Xon igitur tatet prudentiam tuam non solum illos ecclesiastica censura feriendos, qui nefariose coniugio polluere, sed illos quoque qui huius sceleris auctores fuerunt. Die Berufung durchOtto I. vgl. col. 295 C Venerabilis rex Otto saepe apud Italiae principes quibusdam moliminibusegit, quatenus ad haec regna vocarer. Sed enim quia non alicui ita subiciebar neque tarnhumilis fortunae habebar ut cogi possem, versis ad me precum indiciis promissionem ceupignus veniendi accepit. Eoqice factum est, ut eo ab Italia redeunte, una venerim. Daß dasJahr 965 gemeint ist, hat Meyer v. Knonau (Mitteil. z. vaterl. Gesch. hrsg. v. hist.Verein zuSt.Gallen 15.16 (1877) S.327f. n. 391) festgestellt, vgl. Annal. S.Gall. mai.964 (beiDümmler,Kaiser Otto d. Gr. S. 370 n. 1) Augustus XV Kai. Februarias coenobium ...&'. Galli visitavit(nach Jaffe). Ueber die gefährdete Gesundheit Gunzos s. col. 295 D negotio ut vera fatearultra proprias vires suscepto und weiter unten Forro adeo fatigatus eram bis nisi alienismanibus deportarer. Seine Erwartung im Kloster ging darauf (col. 296 A) si forte inter rarosmsurros philosophici studii scintilla micaret. Zu den weiteren Vorgängen im Kloster s.col. 296 AC. Die Aufschrift an die Reichenauer Sacrae congregationi in Augia constitutaeGunzo purae devotionis obsequium ; weitere Anrede col. 294 D secundum artis praecepta beni-volos attentos docilesque vos expeto. Zum Zweifel an einem wirklichen Dichter col. 297 sedmiror si nostro tempore queat veri poematis scriptor inveniri. Vorschützung des Italienischcol. 298 D licet aliquando retarder usu nostrae vulgaris linguae quae latinitati vicina est. 4 )Bei Gelegenheit der Erwähnung der Fabeln heißt es col. 300 A Mitologiarum liber ille Ful-gentü nihili habebitur. Ursache der Beleidigung col. 300 D Aestimo illum ingressum aliquandohortum viri prudentis, in quo degustavit rafanum b ) canino stercori s ) innatum, quae est causaputidi ructaminis id est malivolae reprehensionis. Ueber die Verjagung des Abtes col. 300 ENonne hie, de quo loquimur, unus est ex Ulis, qui proprium nuper abbatem pepulerunt sub-rogatumque pro eo in exitium merserunt? Bei der Charakteristik des Mönches gibt er ihmnicht die cuculla, sondern den aus Juvenal bekannten cucullus, col. 301 B ne miremini mecucullum dicere, cucullam namque religionis dico, cucullum turpitudinis. 7 ) Zur Gesichtsfarbevgl. col. 301 E deprehendi tandem in eius vultu colorem vilis metalli, quo solent pretiosa vitiari.Zu Adams (!) Gelehrsamkeit col. 304 E Legimus quoque prudentiam Adae, qua Omnibus crea-turis nomina imposuerit, non tarnen quod grammaticam seiverit, nisi forte S. Galli monachusita velit primum hominem creatum, ut omnium scientiam noverit artium, quam peccandoamiserit. Porphyrius (d. h. Boethius' Uebersetzung) führt Gunzo an col. 310 A Oritur quoquemagna inter philosophos de caelestibus corporibus quaestio, utrum animata sint an inanimata;et Plato quidem non solum animata sed et rationabilia et immortalia putat, Aristoteles in-animata et immortalia. Ex quo secundum opinionem Piatonis contrarium quiddam conficitur

') Horaz, Persius, Juvenal, Statius, Ver-gil, Terenz, Lucan. Er benutzt auch mehr-fach die Serviuserklärung zu Vergil.

2 ) Auch Sallust und Fulgentius gehörenhierzu. Von Grammatikern fand ich nur Donatund Priscian. Eine Quellenuntersuchung derSchrift "wäre sehr am Platze.

3 ) Hau ck 3,331 sagtEr hat in Deutsch-land nichts geleistet". Das ist doch aber nuraus dem Mangel an weiteren Nachrichten überihn geschlossen. Am ottonischen Hofe konnte

aber ein Mann wie Gunzo ein weites Arbeits-feld finden; freilich wissen wir über den Hofrecht wenig.

*) Vgl. hierzu Ebert 3, 371 n.2.

5 ) So ist nämlich zu lesen.

6 ) Stammt wie vieles andre bei Gunzoaus Juvenal (Sat. 14, 64).

') Vgl. hierzu Schol. ad luven. 8,145 sioperis caput vadens ad turpia loca cucullo(p.297 ed. Jahn).