Boethius. 25
S. 44—47. Die Worte bei Ennodius par. didasc. (p. 314, 21 ed. Vogel) est Boetius patrickis inquo vix discendi annos respicis et intellegis peritiam sufficere iam docendi . . . Ennod. epist.7, 13 (ed.Vogel p. 236, 28) cui inter vitae exordia ludiis est lectionis assiduitas et deliciae sudoralienus. Theoderichs Aufträge Cassiod.Var. 2, 40 Oum rex Frcmcorum convivii nostri famapellectus a nobis citharoedum magnis precibus expetiisset, sola ratione complendum esse pro-misimus, quod te eriiditionis musicae peritum esse noveramus. Adiacet enim vobis doctumeligere gui disciplinam ipsam in arduo collocatam potuistis attingere; vgl. 2,41. 1,45') Bur-gundionunt itaque dominus a nobis magnopere postukwit ut horologium quod aquis sub modulofluentibus temperatur et quod solis immens! comprehensa illuminatione distinguitur cum ma-gistris verum ei transmittere deberemus . . . Didieisti enim qua profunditate cum suis parti-bus speculativa cogiletur, qua ratione activa cum sua divisione discatur, deducens ad Romu-leos senatores, quidquid Cecropidae fecerant singulare. Translationibus enim tuis Pythagorasmusicus Ptolemaeus astronomus leguntur Itali, Nicomachus arithmeticus, geometricus Euclidesaudiuntur Ausoniis, Plato theologus Aristoteles logicus Quirinali voce disceptant. Mechanicumetiam Archimedem, Latialem Siculis reddidisti. Außerdem 1, 10, vgl. Usener S. 38. ZuCassiodors Ordo gen. Cass. s. Usener S. 4, 12—-19, wo Z. 14 ff. die theologischen Werke er-wähnt werden. Ueber diese s. Usener S. 48—59 und Funk in Wetzer u. Weites Kirchen-lexikon 2 2, 970 f.; vergebliche Bemühung, sie dem Boethius abzusprechen, von F. Nitzsch.D. System d. Boethius usw., Berlin 1860, und Jenaer Littztg. 1877, 714. Prietzel, Boethiusu. s. Stellung z. Christentum, Progr. v. Löbau 1879. Hildebrand, Boethius u. s. Stellung z.Christentum, Regensburg 1885. Gr. Boissier, Journal d. savants 1889, 449. Neben den er-haltenen Schriften über Arithmetik, Musik und Geometrie (?) nichterhaltene über Astronomie 2 )und Mechanik (oben Cass.Var. 1, 45) und über Physik. Auf Verwechslung muß die Angabeaus Neumünster bei Würzburg aus Jahr 1233 (Arch. d. hist. Ver. f. Unterfranken 16, 255) be-ruhen ,Comedie Boetii'. Philosophisches Programm des Boethius nach xeoi eo/i. 2,2,3 (S. 79 M.)Ego omne Aristotelis opus quodcumque in manus venerit in Romanum stilum vertens eorumoinnium commenta Latina oratione perscribam ut si quid ex logicae artis subtilitate et exmoralis gravitate peritiae et ex naturalis acumine veritatis ab Aristotele conscriptum est,id omne ordinatum transferam atque id quodam lumine commentationis illustrem, omnesquePiatonis dialogos oertendo vel etiam commentando in Latinam redigam formam. His peractisnon equidem contempserim Aristotelis Platonisque sententias in unam quodammodo revocareconcordiam et in his eos non ut plerique dissentire in Omnibus sed in plerisque quae sunt inphilosophia maxime consentire demonstrem. Möglich ist, daß hiernach im Mittelalter derGlaube entstand, Boethius habe auch die Ethik des Aristoteles übersetzt, wie mehrere Auf-schriften dartun, nämlich Sorbonne 1338 (Delisle, Le cab. des mscr. 3,60) XLIX,7 Sex ultimalibri moralis philosophie secundum translacionem Boecii und p. 63.12 due translaciones, ethi-corum una Boecii alia Herinanni; Avignon 1375 (Ehrle, Hist. bibl. pont. Rom 1, 512) 874libri Boecii . . . de moribus hominum. Richard v. Fournival schreibt ihm gar die Uebersetzungeiner ganzen Menge libri naturales des Aristoteles zu, s. Delisle a. a. O. 2, 526 ff. N. 61.Ueber die Entstehungszeit und zeitliche Folge der Werke vgl. S.Brandt, Phil. 62, 141 ff.,dessen Aufstellungen und Liste allerdings keineswegs ganz sicher sind. Abfassung der Schriftin categ. Arist. im Konsulatsjahr s.Vorrede zu lib. II (Migne 64, 201 B) Etsi nos curae officiiconsularis impediunt quominus in his studis omne otium plenamque operam consumimus, per-tinere tarnen videtur hoc ad aliquant rei publicae curam, elucubratae rei doctrina cives in-struere. Konsulat seiner Söhne und Lobrede s. Cons. phil. 2, 3 (p. 30, 26—32 P.) und UsenerS. 4, 13 f. Zum Magister officiorum s. Usener S. 38 und 44 und den Exkurs III in Boethii inisag. Porph. rec. S. Brandt p. LXXXII f. — E.K.Rand, Der dem Boethius, zugeschriebeneTraktat De fide catholica S. 437 f. (= Jahrb. f. klass. Phil. Suppl. Bd. 26). Zu seiner Aemter-verwaltung s. Cons. phil. 1, 4 (11, 29—12, 38 R). Ueber die Anklage s. ib. 1, 4 (12, 45 ff. 13,67 ff. 80 ff. 14, 101—107). Güterkonfiskation ib. 1, 4 (14,151 ff.). Todesjahr 524 nach den FastiRavennates, s. Usener S. 74 und'77, dort auch S. 78ff. über den ganzen Prozeß. Daß dieUrsache seines Todes nur politisch war, steht fest. Später fand man sie in seinem katholi-schen Glauben, als die katholische Kirche dem Arianismus Theoderichs den Todesstoß ver-setzte, und Boethius wurde in Pavia und Brescia als Märtyrer verehrt. Sagenbildung überseinen Tod schon bei Paulus Diac. hist. Rom. So steht im Martyrol. Adonis Vienn. (Migne123, 107) Quo tempore Symmachum atque Boetium consulares viros pro catholica fide idein
2 ) Hierzu ist Var. 1, 46 zu vergleichen. | vielleicht der Arcenanus der Agrimensoren.
') Noch genannt wird die Astronomie von AuchinBobbio wardie Astronomie.s.Becker
Gerbert in einem Brief aus J. 982, s. Havet, [ 32,384 libros BoetüIIIde arithmetica etunntn
Lettres de Gerbert S. 6 n. 5, Brief 8 VIII vo- \ de astronomia. Siehe übrigens M. Cantor,
luminaBoetiideastrologiapraeclarissimaquo- i Vorlesungen 1,488 undn.2; desselben Mathe-
que figurarum geometriae aliaque non minus i mat. Beiträge S. 228.
admiranda. Die hier genannte Geometrie ist |