QueſtioCXIIIE
eſt potiſſimū in vnoquoqꝫ. ſꝫ remiſſio pctōꝝ ē finis in iuſtificatiōe impij. Dicit̉ enī Eſa. xxvij. Iſte ē oīs fructusaut auferat̉ peccatū eiꝰ. ergo remiſſio pctōꝝ debet ꝯnumerari īter ea q̄ requirūt̉ ad iuſtificationē īpij. ¶ Rn̄. dd̓mꝙ qͣttuor enumerāt̉ q̄ requirūt̉ ad iuſtificationē impij .ſ.gr̄e infuſio. motus liberi arbitrij in deū ꝑ fideꝫ. ⁊ motuslibeti arbitrij in peccatū. ⁊ remiſſio culpe. Tuius ratio eſtqꝛ ſicut dictū ē. iuſtificatio ē quidā motus qͦ aīa mouet̉ adeo a ſtatu culpe in ſtatuꝫ iuſticie. in quolibet aūt motu qͦaliquid ab altero mouet̉ tria requirunt̉. Primo quidemmotio ip̄ius mouentis. ſcd̓o motus mobilis. ⁊ tertio conſūmutio motus ſiue ꝑuentio ad finē. Ex ꝑte igit̉ motionis diuine accipit̉ gr̄e infuſio. ex parte vero liberi arbitrijmoti accipiūtur duo motus ip̄ius ẜm receſſum a termīoa qͦ ⁊ acceſſum ad terminū ad quē. Cōſūmatio aūt ſiue ꝑuentio ad terminū huiꝰ motus importat̉ ꝑ remiſſionemculpe. in hoc enī iuſtificatio ꝯſūmat̉. ¶ Ad j. gͦ dd̓m ꝙ iuſtificatio impij d̓r eē ip̄a remiſſio peccatoꝝ ẜm ꝙ oīs motus accipit ſpeciē a termino. ⁊ tn̄ ad terminū ꝯſequendūmulta alia requirūt̉. vt ex ſupra dictis ptꝫ. ¶ Ad. ij. dd̓mꝙ gr̄e infuſio ⁊ remiſſio culpe dupliciter conſiderari poſſunt. Uno modo ẜm ip̄am ſubſtātiā actus. et ſic idē ſunt.eodem enī actu deus ⁊ largit̉ gr̄aꝫ ⁊ remittit culpā. Aliomodo poſſunt cōſiderari ex ꝑte obiectoꝝ. ⁊ ſic differūt ẜmdifferentiaꝫ culpe. que tollit̉ ⁊ gratie que infundit̉. ſicutetiā in rebus naturalibꝰ generatio ⁊ corruptio differunt.qͣꝫuis generatio vniꝰ ſit corruptio alteriꝰ. ¶ Ad. iij. dd̓mꝙ iſta nō ē ꝯnumeratio ẜm diuiſionē generis in ſpecies.in qͣ oportet ꝙ cōnumerata ſint ſimul. ſꝫ ẜm differētiameoꝝ q̄ requirunt̉ ad cōpletionē alicuiꝰ. in qͣ quidē enumeratione aliquid poteſt eē prius ⁊ aliquid poſterius. quiaprincipiorum et ꝑtiū rei compoſite poteſt eē aliquid alioprius.Ad ſeptimuꝫ ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ iuſtificatio impij nō fiat ī inſtāti. ſꝫ ſucceſſiue.qꝛ vt dictū ē. ad iuſtificationem impij requirit̉ motus liberi arbitrij. Actus enī liberi arbitrij ē eligere. qui p̄exigitdeliberatione ꝯſilij vt dictū ē. Cū igit̉ deliberatio diſcuiſum quēdā importet qui ſucceſſionē quādā habet. vdiet̉ꝙ iuſtificatio impij ſit ſucceſſiua ¶ Pre. motus liberi arbitrij nō eſt abſqꝫ actuali ꝯſideratiōe. ſꝫ impoſſibile eſt ſimul multa ītelligere ī actu. vt ī primo dictū ē. cuꝫ igit̉ adiuſtificationē impij requirat̉ motus liberi arbitrij in diuerſa ſcꝫ in deū ⁊ in peccatū. videt̉ ꝙ iuſtificatio īpij nōpoſſit eē ī inſtāti. ¶ Pre. forma q̄ ſuſcipit magis et minꝰſucceſſiue recipit̉ in ſubiecto. ſicut ptꝫ de albedine ⁊ nigredine. ſꝫ gratia ſuſcipit magis ⁊ minus. vt ſupͣ dictū eſt. gͦnō recipit̉ ſubito in ſubiecto. cū igit̉ ad iuſtificationē impij requirat̉ gr̄e infuſio. videt̉ ꝙ iuſtificatio impij nō poſſit eē in inſtāti. ¶ Pre. motꝰ liberi arbitrij qui ad iuſtificationē impij ꝯcurrit ē meritoriꝰ. ita ⁊ oportet ꝙ ꝓcedat agr̄a. ſine qͣ nullū ē meritū. vt infra dicet̉. ſꝫ priꝰ ē aliquidcōſequi formā qͣꝫ ẜm formaꝫ oꝑari. gͦ prius infundit̉ gr̄a⁊ poſtea liberū arbitriū mouet̉ in deū ⁊ in deteſtationempeccati. nō gͦ iuſtificatio ē tota ſimul. ¶ Pre. ſi gr̄a infundatur aīe oportet dare aliqd̓ inſtās in qͦ primo aīe inſit. ſimiliter ſi culpa remittit̉ oportet vltimū inſtans dare in qͦhō culpe ſubicaet. ſꝫ non pōt eē idē inſtans. qꝛ ſit oppoſita ſimul ineſſent eidē. gͦ oportet eē duo inſtātia ſibi ſuccedētia inter q̄ ẜm phūꝫ in. vj. phiſicoꝝ oporter cē tp̄s mediū. nō gͦ iuſtificatio fit tota ſimul ſꝫ ſucceſſiue. ¶ Sꝫ ꝯͣ
lē ꝙ iuſtificatio impij ſit ꝑ gr̄aꝫ ſpūſſancti iuſtificātis. ſedſpūſſanctꝰ ſubito aduenit mētibus hoīuꝫ. ẜm illud Act̉.ij. Factus ē repēre de celo ſonus tanqͣꝫ aduenientis ſpūsvehemētis. vbi dicit gloſa ꝙ neſcit tarda molimina ſpūſſancti gr̄a. ergo iuſtificatio impij nō ē ſucceſſiua. ſꝫ inſtātanea. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ tota iuſtificatio impij originaliterꝯſiſtit ī gr̄e in fuſione. Per eā enī ⁊ liberū arbitrium mouetur ⁊ culpa remittitur. gr̄e aūt infuſio fit ī inſtāti abſqꝫſucceſſione. Cuius ratio ē. qꝛ ꝙ aliqua forma non ſubitoinprimat̉ ſubiecto. cōtingit ex hoc ꝙ ſubiectū nō ē diſpotum. ⁊ agens indiget tꝑe ad hoc ꝙ ſubiectuꝫ diſponat. etideo videmus ꝙ ſtatim cū materia ē diſpoſita ꝑ alterationem p̄cedentē forma ſubſtātialis acquiritur materie. ⁊eadem rōne. qꝛ diaphanū eſt ẜm ſe diſpoſitum ad lumērecipiendum. ſubito illuminatur a corꝑe lucido in actu.Dictum ē autem ſupra ꝙ deus ad hoc ꝙ gratiaꝫ infundat aīe non requirit aliquā diſpoſitione niſi quā ip̄e facitFacit autem hmōi diſpoſitionē ſufficiētem ad ſuſceptionem gratie. qn̄qꝫ quidē ſubito. quadoqꝫ aūt paulatim etſucceſſiue. vt ſupra dictū ē. ꝙ enī agēs naturale nō ſubito poſſit diſponere materiā ꝯtingit ex hoc ꝙ eſt ali qͣ ꝓportio eius qd̓ ī materia reſiſtit ad virtutē agētis. ⁊ ꝓpter hocvidemꝰ ꝙ quāto virtus agētis fuerit fortior tāto materiacitius diſponit̉. Cum igit̉ virtus diuina ſit in infinita. p̄tqͣꝫtamcūqꝫ materiā creatam ſubito diſponere ad formaꝫte multo magis liberum arbitrium hominis cuius motꝰpōt eſſe inſtātaneus ẜm naturā. ſic igitur iuſtificatio impij fit a deo in inſtāti. ¶ Ad. j. ergo dd̓m ꝙ motus liberiarbitrij qui cōcurrit ad iuſtificationem impij ē cōſenſusad deteſtandū peccatū ⁊ ad accedendum ad deū. qui quidem conſenſus ſubito fit. Contingit autē qn̄qꝫ ꝙ p̄ceditaliqua deliberatio q̄ nō eſt de ſubſtātia iuſtificatiōis. ſedvia in iuſtificationē. ſicut motus localis eſt via ad illuminationē ⁊ alteratio ad generationeꝫ. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ſicut in primo dictum ē. nihil ꝓhibet duo ſi mul ītelligereactu ẜm ꝙ ſunt quodāmodo vnū. ſicut ſimul ītelligimꝰſubiectū ⁊ p̄dicatū inqͣꝫtū vniūtur ī ordine affirmationisvniꝰ. ⁊ ꝑ eūdē modū liberū arbitriū pōt ī duo ſimul moueri ẜm ꝙ vnū ordinat̉ ī aliud. motus aūt liberi arbitrijin peccatū ordinat̉ ad motū liberi arbitrij in deum. ꝓpterhoc enī hō deteſtat̉ pctm̄ qꝛ ē ꝯtra deū cui vult adherere⁊ ideo liberū arbitriū ī iuſtificatiōe impij ſimul deteſtat̉peccatū ⁊ ꝯuertit ſe ad deū. ſicut etiā corpꝰ ſimul recedendo ab vno loco accedit ad aliū. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ non ē ratio qͣre forma ſubito ī materia nō recipiatur. qꝛ magis ⁊minꝰ p̄t ineſſe. ſic enī lumē non ſubito reciꝑet̉ in aere quip̄t magis ⁊ minꝰ illuminari. ſed ratio ē accipiēda ex partediſpoſitionis materie vel ſubiecti. vt dictū eſt. ¶ Ad. iiij.dd̓m ꝙ ī eodē inſtāti in qͦ forma acqͥrit̉ incipit res oꝑariẜm formā ſicut ignis ſtatim cū ē generatꝰ mouet̉ ſurſum⁊ ſi motꝰ eius eſſet inſtantyneus in eodē inſtāti compleretur. motus artem liberi arbitrij qui eſt velle nō ē ſucceſſiuus. ſed inſtantaneus. ⁊ ideo non oportet ꝙ iuſtificatioimpij ſit ſucceſſiua. ¶ Ad. v. dd̓m ꝙ ſucceſſio duoruꝫ oppoſitorum in eodem ſubiecto aliter eſt conſidetanda inhis que ſubiacent tempori ⁊ aliter in his q̄ ſunt ſupͣ tp̄s.In his enī que ſubiacet tēpori nō ē dare vltimū in ſtās īquo forma prior ſubiecto ineſt. ē autē dare vltimū tp̄s ⁊primū inſtās ī qͦ forma ſubſequēs ineſt materie vl̓ ſubiecto. Cuiꝰ rario ē. qꝛ in tempore nō pōt accipi ante vnuminſtans aliud inſtans precedēs īmediate eo ꝙ inſtantianon conſequēter ſe habeant in tempore. ſicut nec puncta