QueſtioLXI

habent ad rationē. non aūt oīa obiecta eiuſdem paſſiōisẜm ſpecieꝫ. qꝛ oꝑationes nō repugnāt rōni ſic̄ paſſiōes¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ alia ratione diuerſificantur paſſiones ⁊alia virtutes. ſicut dictum eſt. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ magis ⁊minus non diuerſificant ſpeciē niſi ꝓpter diuerſaꝫ habitudinem ad rōneꝫ. ¶ Ad. iiij. dd̓. ꝙ bonum fortius ē admouendū qͣꝫ malū. non agit niſi ꝟtute boni. vt Diony.dicit. iiij. c. de diui. no. vn̄ malum non facit difficuliateꝫrōni que requirat virtutem. niſi ſit excellens qd̓ videt̉ eīſe vnum in vno genere paſſionis vn̄ circa itas nō ponit̉niſi vna virtus .ſ. manſuetudo. ⁊ ſimiliter circa audactasvna ſola .ſ. fortitudo. ſed bonum ingerit difficultateꝫ. q̄requirit virtutem. etiam ſi non ſit excellens in genere talis paſſionis. ⁊ iō circa concupiſcentias ponunt̉ diuerſeꝟtutes morales. vt dictum eſt. ¶ Queſtio LXIEinde ꝯſideradumPeſt de virtutibꝰ cardinalibꝰ. ⁊ circa hoc querunt̉ quinqꝫ. Primo vtrum virtutes morales debeant dici cardinales vel principales. Secundode numero eaꝝ. Tertio que ſint. Quarto vtruꝫ differantab inuicem. Quinto vtruꝫ diuidant̉ ꝯuenienter in virtutes politicas. ⁊ purgatorias. ⁊ purgati aī. ⁊ exēplares.Ad primum ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ virtutes morales non debeant dici cardinalesſeu principales. Que enim ex oppoſitoⁱ diuidunt̉ ſuntſimul natura. vt dicit̉ in predicamentis. ⁊ ſic vnum nōeſt altero principalius. ſed omnes ꝟtutes ex oppoſito diuidunt genꝰ ꝟtutis. gͦ nulle eaꝝ debent dici principales¶ Pre. finis principalior eſt his q̄ ſunt ed finem. ſꝫ virtutes theologice ſunt circa finem. ꝟtutes auteꝫ moralesſunt circa ea q̄ ſunt ad finem. gͦ ꝟtutes morales non debent dici principales ſeu cardinales. ſed magis theologice. ¶ Pre. Principalius eſt qd̓ eſt ꝑ eſſentiaꝫ qͣꝫ qd̓ eſtꝑ participationē. ſed virtutes intellectuales ꝑtinent adrōnale ꝑ eſſentiā. ꝟtutes aūt morales ꝑtinent ad rōnaleper ꝑticipationeꝫ. vt ſupra dictum ē. gͦ ꝟtutes moralesnon ſunt principales. ſed magis ꝟtutes intellectuales.Sed ꝯͣ eſt qd̓ Ambro. dicit ſuper Lucā. exponens illudBeati pauꝑes ſpiritu. Scimus virtutes eſſe quattuorcardinales .ſ. tꝑantiā. iuſticiā. prudentiā. fortitudinē. heaūt ſunt ꝟtutes morales. gͦ ꝟtutes morales ſunt cardīales. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ cūſimpliciter d̓ ꝟtute loquimur. intelligimus loqui de ꝟtute humana. virtꝰ aūt humana vtſupra dictum eſt. ẜm ꝑfectaꝫ rōneꝫ ꝟtutis dr̄. q̄ requiritrectitudinemˡ appetitus. hmōi enim virtus non ſolū facit facultatem bn̄ agendi. ſed ipſum etiā vſum boni operis cauſat. ſed ẜm imꝑfectaꝫ rōneꝫ virtutis dr̄ ꝟtꝰ q̄ nōrequirit rectitudinem appetitus. qꝛ ſolum facit facultateꝫbene agendi. non aūt cauſat boni oꝑis vſum. ꝯſtat autēꝙ ꝑfectum ē principalius imꝑfecto. ⁊ iō virtutes q̄ continent rectitudinem appetitus dicunt̉ principales. hmōiaut ſunt virtutes morales. ⁊ inter intellectuales ſola prudentia. q̄ etiam quodammō moralis eſt ẜm materiam.vt ex ſupradictis patet. vn̄ ꝯuenienter inter ꝟtutes morales ponunt̉ ille que dicunt̉ principales ſeu cardinales¶ Ad. i. gͦ dd̓. ꝙ qn̄ genus vniuocum diuidit̉ in ſuasſpecies. tunc partes diuiſionis ex equo ſe habent ẜm rōnem generis. licet ẜm naturam rei vna ſpecies ſit principalior ⁊ ꝑfectior alia. ſicut homo alijs animalibꝰ. ſed qn̄eſt diuiſio alicuius analogi qd̓ dicitur de pluribus ẜm

prius ⁊ poſterius. tunc nihi l ꝓhibet vnum eſſe principalius altero. etiam ẜm cōmunem rationem. ſicut ſub ſtantia principalius dr̄ ens qͣꝫ accidens. ⁊ talis ē diuiſio virtutum in diuerſa genera virtutum. eo ꝙ bonum rationiſnon ẜm eundem ordinem inuenit̉ in omnibꝰ. ¶ Ad. ij.dd̓. ꝙ virtutes theologice ſunt ſupra hominem. vt ſupradictū ē. vnde non ꝓprie dicunt̉ virtutes humane. ſꝫ ſuper humane vel diuine. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ alie virtutes intellectuales a prudentia ⁊ ſi ſint principaliores qͣꝫ morales qͣꝫtum ad ſubiectum. non tamen ſunt principalioresqͣꝫtuꝫ ad rationem virtutis. que reſpicit bonum quod ēobiectum appetitus.Ad ſecundū ſic ꝓcediturUidetur ꝙ nō ſint quattuor virtutes cardinales. Prudentia enim eſt directiua aliaꝝ virtutum moraliuꝫ. vt exſupradictis patet. ſed id qd̓ eſt directiuum alioꝝ principalius eſt. gͦ prudentia ſola ē virtus principal̓. ¶ Pre.Uirtutes principales ſunt aliqͦ mō morales. ſed ad oꝑationes morales ordinamur ꝑrationē practicam ⁊ apperitum rectum. vt dr̄ in. vi. ethi. gͦ ſole due ꝟtutes cardinales ſunt. ¶ Pre. Inter alias etiam virtutes vnaʸ ē prīcipalior altera. ſed ad hoc ꝙ ꝟtus dicat̉ principalis nonrequirit̉ ꝙ ſit principalis reſpectu omniuꝫ. ſed reſpectuquarundam. gͦ videtur ꝙ ſint multo plures principalesvirtutes. Sed contra eſt qd̓ Grego. dicit in. ij. moral̓.In quattuor ꝟtutibꝰ tota bona operis ſtructura conſurgit. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ numerus aliquorū accipi poteſt autẜm principia formalia. aut ẜm ſubiecta. et vtroqꝫ modoinueniuntur quattuor cardina les virtutes. Principiuꝫenim formale virtutis de qua nunc loquimur. eſt rationis bonum. quod quidem dupliciter poteſt conſiderariUno mō ẜm ꝙ in ipſa conſideratione rationis cōſiſtit.⁊ ſic erit vna virtus principalis q̄ dicit̉ prudentia. Aliomodo ẜm ꝙ circa aliquid ponitur rationis ordo. et hocvel circa operationes. ⁊ ſic eſt iuſticia. vel circa paſſiones⁊ ſic neceſſe eſt eſſe duas virtutes. ordinem enim ratiōisneceſſe eſt ponere circa paſſiones. conſiderata repugnātia ipſaꝝ ad rationem. q̄ quidem poteſt eſſe dupliciter.Uno mō ẜm ꝙ paſſio impellit ad aliquid ꝯtrarium rōni. ⁊ ſic neceſſe eſt ꝙ paſſio reprimat̉. ⁊ ab hoc denomīatur temperantia. Alio modo ẜm ꝙ paſſio retrahit ab eoqd̓ ratio dictat ſicuti timor periculoꝝ vel laboꝝ. ⁊ ſic neceſſe eſt ꝙ homo firmet̉ in eo qd̓ eſt rationis ne recedat⁊ ab hoc denominat̉ fortitudo. Et ſimiliter ẜm ſubiectaidem numerus inuenit̉. Quadruplex enim inuenit̉ ſubiectum huius virtutis de qua nunc loquimur .ſ. rationale per eſſentiam qd̓ prudentia ꝑficit. ⁊ rationale ꝑ participationem qd̓ diuiditur in tria. i. in voluntatem que ēſubiectum iuſticie. ⁊ in concupiſcibilem que eſt ſubiectūtemperantie. ⁊ in iraſcibilem que eſt ſubiectum fortitudinis. ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙ prudentia eſt ſimpliciter prīcipalior omnibus. ſꝫ alie ponunt̉ principales vnaqueqꝫin ſuo genere. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ rationale per participationem diuiditur in tria. vt dictum eſt. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ omnes alie virtutes quarum vna eſt principalior alia reducuntur ad predictas quattuor. ⁊ qͣꝫtū ad ſubiectū ⁊ qͣꝫtūad rationes formales.Ad tertium ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ alie virtutes magis debeāt dici principales qͣꝫiſte. Id enī qd̓ eſt maximū ī vno quoqꝫ genere videt̉ eē