QueſtioCI

Littera occidit. qd̓ ẜm Augꝰ in li. d̓ ſpiritu ⁊ littera intelligitur etiam de preceptis moralibus. ergo precepta moralia non iuſtificabant. ¶ Rn̄. dicendum ꝙ ſicut ſanuꝫproprie et primo dicitur quod habet ſanitatem. per poſterius autem qd̓ ſignificat ſanitatem. vel quod cōſeruatſanitatē. Ita iuſtificatio pͥmo ⁊ ꝓprie d̓r ip̄a factio iuſticieſecundario vero ⁊ qͣſi improprie p̄t dici iuſtificatio ſignificatio iuſticie. vel diſpoſitio ad iuſticiā qͥbꝰ duobꝰ modismanifeſtum eſt ꝙ p̄cepta legis iuſtificabant. inqͣꝫtum ſcꝫdiſponebant homines ad gratiam xp̄i iuſtificantem. quaetiam ſignificabant. quia ſicut dicit Augꝰ contra Fauſtūetiaꝫ vita illius populi ꝓphetica erat et chriſti figuratiuaſed ſi loquamur d̓ iuſtificatione proprie dicta. ſic conſiderandum eſt ꝙ iuſticia poteſt accipi prout eſt in habitu. vl̓prout eſt in actu. ⁊ ẜm hoc iuſtiſicatio dupliciter dicitur.Uno quidem modo ẜm ꝙ homo fit iuſtus adipiſcēs habitum iuſticie. Alio vero mō ẜm ꝙ oꝑa iuſticie operaturvt ẜm hoc iuſtificatio nihil aliud ſit qͣꝫ iuſticie executio.Iuſticia autem ſicut ⁊ alie virtutes poteſt accipi ⁊ acquiſita ⁊ infuſa. vt ex ſupra dictis patet. Acquiſita quidē cauſatur ex operibus. ſed infuſa cauſatur ab ipſo deo per eiꝰgratiam. et hec eſt vera iuſticia d̓ qua nunc loquimur. ẜmquam aliquis dicit̉ iuſtus apud deum. ẜm illud Roma.iiij. Si Abraam ex operibus legis iuſti ficatus eſt. habetgloriam. ſed non apud deum. Hec igitur iuſticia cauſari non poterat per precepta moralia que ſunt de actibꝰ humanis. ⁊ ẜm hoc p̄cepta moralia iuſtificare nō poterāt iuſticiaꝫ cauſando. Si vero accipiatur iuſtificatio pro executione iuſticie. ſic precepta moralia iuſtificabant inqͣꝫtū cōtinebant id quod eſt ẜm ſe iuſtum. ſed ſacramenta illa veteris legis gratiam non cōferebant ſicut conferunt ſacramēta noue legis. que propter hoc iuſtificare dicūtur. Sivero accipiatur iuſtificatio pro executione iuſticie ſic omnia precepta legis iuſtificabant. aliter tamen ⁊ aliter. naꝫprecepta cerimonialia continebant quidem iuſticiam ẜmſe in generali. ꝓut ſcꝫ exhibebantur in cultum dei. in ſpeciali vero non continebant ẜm ſe iuſticiam niſi ex ſola determinatione legis diuine. Et ideo de huiuſmodi preceptis dicitur ꝙ non inſtificabant niſi ex deuotione ⁊ obedientia facientium. Precepta vero moralia et iudicialiacontinebant id quod erat ẜm ſe iuſtū. vel in generali. veletiam in ſpeciali. ſed moralia precepta continebant id qd̓eſt ẜm ſe iuſtū ẜm iuſticiam generalem. que ē omnis virtus. vt dicitur in. v. ethi. Precepta vero iudicialia ꝑtinebant ad iuſticiam ſpecialem que conſiſtit circa contractꝰhumane vite. qui ſunt inter homines ad inuicē. ¶ Ad. jͣergo dd̓m ꝙ Apoſtolus accipit ibi iuſtificationem ꝓ executione iuſticie ¶ Ad. ij dd̓m ꝙ homo faciens preceptalegis dicitur viuere in eis. quia nō incurrebat penā mortis quam lex tranſgreſſoribus infligebat. in quo ſenſu inducit hoc Apoſtolus ad Gal̓. iij. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ precepta legis humane iuſtificāt iuſticia acquiſita. de qua nōqueritur ad preſens. ſed ſolū de iuſticia que ē apud deū.¶ Queſtio CIEinde cōſiderandū.dum eſt de preceptis cerimonialibus. et primo de ipſis ẜm ſe. ſecundo de cauſa eoꝝ. tertio de duratione ipſorum. Circa primū queruntur quattuor. primo que ſit ratio preceptorū cerimonialium. ſcd̓ovtrum ſint figuralia. tertio vtrum debuerint eſſe multa.quarto de diſfinctione ip̄oꝝ

Ad primum ſic procedit̉.Uidetur ꝙ ratio preceptorum cerimonialium non ī hocconſiſtat ꝙ ꝑtinent ad cultum dei. In lege enī veteri dātur iudeis quedam p̄cepta de abſtinentia ciborum. vt patet Leuit̉. xj. ⁊ etiam de abſtinēdo ab aliquibus veſtimētis. ẜm illud Leuit̉. xix. Ueſtem que ex duobꝰ texta ē nonindueris. ⁊ iterum. quod precipitur numeri. xv. Ut faciant ſibi fimbrias per angulos pallioꝝ. ſꝫ huiuſmodi nonſunt p̄cepta moralia. quia non manent in noua lege. necetiam iudicialia. quia non pertinent ad iudicium faciendum inter homines. ergo ſunt cerimonialia. ſed in nullopertinere videntur ad cultum dei. ergo non eſt cerimonialium p̄ceptoruꝫ ratio ꝙ pertineant ad cultū dei. ¶ ¶ Pre.dicunt quidam ꝙ p̄cepta cerimonialia dicuntur illa quepertinēt ad ſolēnitates. quaſi dicerentur a cereis qͥ ī ſuisſolēnitatibus accenduntur. ſed multa alia ſunt pertinentia ad cultum dei preter ſolēnitates. ergo non videtur ꝙlegis precepta cerimonialia non ea ratione dicātur quiapertinent ad cultum dei. ¶ Pre. ẜm quoſdam preceptacerimonialia dicuntur quaſi norme. id eſt. regule ſalutis.Nam chere in greco idem eſt qd̓ ſalue. ⁊ omnia preceptalegis ſunt regule ſalutis. ⁊ non ſolum illa que pertinēt addei cultum. ergo non ſolum illa precepta dicūtur cerimonialia que pertinent ad cultuꝫ dei. ¶ Pre. rabi Moyſesdicit ꝙ precepta cerimonialia dicuntur quorum ratio nōeſt manifeſta. ſed multa pertinentia ad cultum dei habētrationem manifeſtam. ſicut ſabbati obſeruatio ⁊ celebratio phaſe et ſcenophegie ⁊ multorum aliorum quorumratio aſſignat̉ in lege gͦ cerimonialia non ſunt que ꝑtinētad cultum dei. ¶ Sed contra eſt quod dicitur Exo. viij.Eſto populo in his que ad deum pertinēt. oſtendaſqꝫ populo cerimonias ⁊ ritum colendi. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictum eſt. cerimonialia precepta determinant precepta moralia ī ordine ad deum. ſicut iudicialia determinātprecpta moralia in ordine ad proximum. Homo autē ordinatur ad deum per debitum cultum. ⁊ ideo cerimonialia ꝓprie dicuntur que ad cultuꝫ dei pertinent. Ratio autem huius nominis poſita ē ſupra vbi precepta cerimonialia ab alijs ſunt diſtincta. ¶ Ad. j. ergo dd̓m ꝙ ad cultum dei pertinent non ſolum ſacrificia ⁊ alia huiuſmodique immediate ad deum ordinari dicuntur. ſed etiaꝫ debita preparatio colentium deum ad cultum ipſius. ſicutetiam in alijs quecunqꝫ ſunt preparatoria ad finē cadūtſub ſcientia que eſt de fine. Huiuſmodi autem preceptaque dantur in lege de veſtibus ⁊ cibis colētium deum. ⁊alijs huiuſmodi. pertinent ad quandam preparationemipſorum miniſtrantium. vt ſint idonei ad cultū dei. ſicutetiam ſpecialibus obſeruantijs aliqui vtuntur qui ſuntin miniſterio regis. vn̄ etiā ſub p̄ceptis cerimonialibusꝯtinent̉. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ illa expoſitio noīs nō videt̉ eſſemultū ꝯueniēs. p̄ſertim cū non multū iuueniatur in legeꝙ in ſolēnitatibꝰ cerei accenderētur. ſed in ip̄o etiam cādelabro lucerne cum oleo oliuarum p̄parabantur. vt patet Leuit̉. xxiiij. Nihilominus tamen poteſt dici ꝙ in ſolēnitatibus omnia alia que pertinebant ad cultum dei diligentius obſeruabātur. ⁊ ẜm hoc in obſeruatiōe ſolēnitatum omnia cerimonialia includuntur. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙnec illa expoſitio noīs videt̉ eſſe multū ꝯueniēs. Nomenenī cerimonie nō ē grecū ſꝫ latinum. Poteſt dici tamenꝙ cū ſalus hominis ſit a deo. precipue illa p̄cepta vident̉eſſe ſalutis regule que hominem ordināt ad deum. et ſic

ax