QueſtioLXXXI
Ad quartū ſic ꝓceditur.Uidetur ꝙ oīa peccata hominū ſint ex ſuggeſtione diaboli. Dicit enim Dionyſiꝰ. iiij. ca. de diui. no. ꝙ multitudo demonū cauſa eſt omniū maloꝝ. ⁊ ſibi ⁊ alijs ¶ Pre.quicūqꝫ peccat mortaliter efficit̉ ſeruus diaboli. ẜm illudIoh .viij. Qui facit peccatū ſeruꝰ ē peccati. ſꝫ ei aliquisin ſeruitutē addicit̉ a quo eſt ſuꝑatus. vt d̓r. ij. Pet. ij. ergo quicūqꝫ facit peccatum ſuꝑatus ē a diabolo. ¶ Pre.Gregꝰ. dicit ꝙ peccatū diaboli ē irreꝑabile. qꝛ cecidit nullo ſuggerente. ſi igit̉ aliqui hoīes peccarent ꝑ liberū arbitrium nullo ſuggerente. eoꝝ peccatū eſſet irremediabileqd̓ patꝫ eſſe falſum. ergo oīa peccata humana a diaboloſuggerūtur. ¶ Sed ꝯtra ē qd̓ d̓r in libro de eccleſiaſticisdogmatibus nō oēs cogitationes nr̄e male a diabolo excitant̉. ſed aliquotiēs ex noſtri arbitrij motu emergunt.¶ Rn̄. dd̓m ꝙ occaſionaliter quideꝫ ⁊ indirecte diabolꝰeſt cauſa omniū pctōꝝ nr̄oꝝ. inqͣꝫtum induxit primū hominē ad peccandū. ex cuius peccato in tm̄ vitiata eſt humana nat̉a vt oēs ad peccandū ꝓcliues ſimus. ſicut diceretur eſſe cauſa cōbuſtionis lignoꝝ qui ligna ſiccaret. ex qͦſequeretur ꝙ facile incēderētur. directe aūt non eſt cauſaomniū pctōꝝ humanoꝝ. ita ꝙ ſingula peccata ꝑſuadeat.qd̓ Origenes ꝓbat ex hoc. qꝛ etiā ſi diabolus nō eſſet. homines haberent appetitū ciboꝝ ⁊ venereoꝝ ⁊ ſimiliū. quipoſſet eſſe inordinatus niſi rōne ordinaret̉ qd̓ ſubiacetlibero arbitrio. ¶ Ad. j. ergo dd̓m ꝙ multitudo demonūeſt cauſa oīuꝫ maloꝝ nr̄oꝝ ẜm prima originē. vt dictū eſt.¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ non ſolū fit ſeruꝰ alicuius qui ab eo ſuperatur. ſed etiā qͦ ei volūtarie ſe ſubijcit. et hoc modo fitſeruus diaboli qui motu ꝓprio peccat. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙpeccatū diaboli fuit irremediabile. quia nec aliquo ſuggrēte peccauit. nec habuit aliquā pronitatē ad peccandūex precedenti ſuggeſtione cauſatam. quod de nullo hominis peccato dici poteſt.¶ Queſtio LXXXIEinde cōſiderandūeſt d̓ cauſa peccati ex ꝑte hoīs. cum aūt homoſit cauſa peccati alteri homini exterius ſuggerendo. ſicut ⁊ diabolus hꝫ quendā ſpecialēᶠ modum cauſandi peccatū in alterū ꝑ ordinē. vn̄ de peccato originalidicendum ē. Tirca qd̓ tria ꝯſideranda occurrūt. primo deeius traductione. ſcd̓o de eius eſſentia. tertio de eius ſubiecto. Circa primum q̄runt̉ quinqꝫ. primo viꝝ primū peccatum hoīs deriuetur ꝑ originē in poſteros. ſcd̓o vtꝝ oīaalia peccata primi parētis vel etiā alioꝝ parentū ꝑ originem in poſteros deriuent̉. tertio vtꝝ peccatū originale deriuet̉ ad oēs qui ex Adā ꝑ viā ſeminis generāt̉. qͣrto viꝝderiuaret̉ ad illos qui miraculoſe ex aliqua ꝑte humanicorꝑis formarent̉. quinto vrꝝ ſi femina peccaſſet viro nōpeccāte traduceretur originale peccatū.Ad primum ſic ꝓcediturUidetur ꝙ primū peccatū primi parētis nō traducat̉ adalios ꝑ originem. Dicit̉ enī Ezech. xviij. Filius non portabit iniquitatē patris. portaret aūt ſi ab eo iniquitatemtraherēt. ergo nullus trahit ab aliquo parentum ꝑ originem aliqd̓ peccatū. ¶ Pre. accidens nō traducit̉ ꝑ originem niſi traducto ſubiecto. eo ꝙ accidēs nō trāſit de ſubiecto in ſubiectū. ſed aīa rationalis q̄ eſt ſubiectum culpenon traducitur ꝑ originem. vt in primo oſtēſum eſt. ergoneqꝫ al qua culpa ꝑ originem traduci poteſt. ¶ Pre. oē
illud qd̓ traducitur ꝑ originem humanam cauſatur ex ſemine. ſed ſemen nō poteſt cauſare peccatū. eo ꝙ caret rationali parte anime. que ſola poteſt eē cauſa peccati ergonullum peccatum poteſt trahi ꝑ originem. ¶ Pre. qd̓ ēꝑfectius in natura virtuoſius ē ad agendum. ſſed caro ꝑfecta non poteſt inficere animā ſibi vnitaꝫ. alioquin aīanon poſſet emundari a culpa originali dum ē carni vnita. ergo multo minus ſemē pōt inficere animā. ¶ Pre.phūs dicit in. iij. ethi. ꝙ ꝓpter naturā turpes nullꝰ increpat. ſed eos qui ꝓpter deſidiā ⁊ negligentiā. dicunt̉ autēnatura turpes qui habēt turpitudinē ex ſua origine. ergonihil qd̓ eſt ꝑ originē eſt increpabile neqꝫ peccatū Sꝫꝯtra eſt qd̓ apl̓s dicit Roma. v. Per vnū hominē peccatū in hūc mūdum intrauit. qd̓ non poteſt intelligi ꝑ modum imitationis. ꝓpter hoc qd̓ dicit̉ Sap̄. ij. Inuidia diaboli mors intrauit in orbem terraꝝ. reſtat ergo ꝙ per originem a primo hoīe peccatum ī mundū intrauit ¶ Rn̄dd̓m ꝙ ẜm fidē catholicā ē tenendū ꝙ primū peccatumprimi hoīs originaliter tranſit in poſteros. ꝓpter qd̓ etiaꝫpueri mox nati deferunt̉ ad baptiſmū tanqͣꝫ ab aliqua infectione culpe abluēdi ꝯtrariū ē autē hereſis pellagiane:vt ptꝫ ꝑ Aug. in plurimis ſuis libris. Ad inueſtiganduꝫaūt qualiter peccatum primi parentis originaliter poſſittrāſire ī poſteros. diuerſis vijs ꝓteſſerūt. Quidā enī cōſiderantes ꝙ peccati ſubſtantiā ē aīa rationalis. poſuerūtꝙ cuꝫ ſemine rationalis aīa traducat̉. vt ſic ex infecta aīainfecte aīe deriuari videātur. Alij vero hoc repudiātes tāqꝫ erroneum. conari ſunt oſtēdere quō culpa aīe parētstraducit ar in ꝓlem etiam ſi aīa nō traducatur per hoc ꝙcorꝑis defectus traducūt̉ a parēte in ꝓlem. ſicut leproſusgenerat leproſum. et podagricus podagricum ꝓpter aliquā corruptionē ſeminis. h talis corruptio non dicaturlepra vel podagra. Cum autē corpus ſit ꝓportionatū aīe.⁊ defectus aīe redunderet ī corpus ⁊ ecōuerſo. ſimili mōdicunt ꝙ culpabilis defectus aīe ꝑ traductioneꝫ ſeminisin ꝓlem deriuat̉. qͣꝫuis ſemen actualiter nō ſit culpe ſubiectum. Sed oēs hmōi vie inſufficiētes ſunt qꝛ dato ꝙ aliqui defectus corꝑales a parēte trāſeant ī ꝓlem ꝑ originē⁊ etiā aliqui defectus aīe ex ꝯſequenti ꝓpter corꝑis indiſpoſitionem ſicut interdū ex fatuis fatui generant̉. tamēhocip̄m ꝙ eſt ex origine aliquē defectum habere. videturexcludere rationē culpe. de cuius rōne eſt ꝙ ſit volūtaria.vn̄ etiam poſito ꝙ aīa rōnalis ad aliam traduceret̉ ex hocip̄o ꝙ infectio aīe prolis non eſſet ī eius volūtate amitteret rōnem culpe obligātis ad penā. qꝛ vt phūs dicit in. iijethi. nullus improperabit ceco nato. ſed magis miſerebit̉Et ideo alia viā ꝓcedendū ē dicēdo ꝙ oēs hoīes qui naſcūtur ex Adā poſſunt cōſiderari vt vnꝰ hō inqͣꝫtū ꝯueniunt ī nat̉a qua a primo parēte accipiūt ẜm ꝙ ī ciuilibusoēs hoīes qͥ ſunt vniꝰ cōmunitatis reputant̉ qͣſi vnū copus. ⁊ tota cōitas qͣſi vnꝰ hō. Porphiriꝰ etiā dicit ꝙ ꝑticipatione ſpeciei plures hoīes ſunt vnꝰ hō. ſic igit̉ multihoīes ex adam deriuati ſunt tanqͣꝫ multa mēbra vniꝰ corporis. actus aūt vniꝰ mēbri corꝑalis puta manꝰ. nō ē volūtarius volūtate ip̄ius manus. ſꝫ volūtate aīe qͣ primomouet mēbꝝ. vn̄ homicidiū qd̓ manꝰ cōmittit nō imputaret̉ manui ad peccatū ſi ꝯſideraret̉ manꝰ ẜm ſe vt diuiſaa corꝑe. ſꝫ imputaret̉ ei inqͣꝫtū ē aliquid hoīs qd̓ mouet̉a primo principio motiuo hoīs. ſic igit̉ inordinatio queē in iſto hoīe ex adā generato nō ē volūtaria volūtate ipſius. ſꝫ volūtate primi parētis qui mouet motiōe generationis oēs qui ex eius origine deriuāt̉. ſicut voluntas aīe