Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.XI

aliqͥs viſum auertat. qd̓ ꝑtinet ad exercitiū actꝰ ſi āt ꝓponeret̉ aliqͥd viſui qd̓ oībꝰ mōis eēt color in actu ſꝫ ẜmaliqͥd eſſet tale ẜm aūt aliqͥd tale. ex neceſſitate viſtale ob̓m videret. poſſet .n. intēdere in ip̄m ex ea ꝑteē coloratū in actu. ſic ip̄m videret. ſic̄ aūt coloratū inactu ē ob̓m viſus ita bonū ē ob̓m volūtatis. vn̄ ſi ꝓponat̉aliqd̓ ob̓m volūtati qd̓ ſit vl̓r bonū ẜm oēꝫ ꝯſideratōemex neceſſitate volūtas in id tēdit ſi aliqͥd velit. .n. poterit velle oppoſitū. Si aūt ꝓponat̉ ſibi aliqd̓ obiectū quod ẜm quā libet ꝯſideratōeꝫ ſit bonū. ex neceſſitatē volūtas fert̉ in illud. qꝛ defectus cꝰcūqꝫ boni hꝫ rōeꝫ boni illud ſolū bonū qd̓ ē ꝑfectū cui nihil deficit. ē tale bo qd̓ volūtas pōt velle. qd̓ ē btītudo. alia aūt q̄libet ꝑticularia bona inqͣꝫtū deficiūt ab aliqͦ bono. pn̄t accipi vt bona ẜm hāc ꝯſideratōeꝫ pn̄t repudiari vel apꝓbari a volūtate. pōt in idē ferri ẜm diuerſas ꝯſideratōnes. Ad. i. ergo dd̓. ſufficiēs motiuū alicꝰ potētieniſi obiectū qḋ totalit̓ hꝫ rōnē motiui. ſi aūt in aliqͦ deficiat. ex neceſſitate mouebit. vt dictū ē. Ad. ij. dd̓. intellectus ex neceſſitate mouet̉ a tali obiecto qd̓ ē ſꝑ ex neceſſitate veꝝ. aūt ab eo qd̓ pōt eſſe veꝝ falſuꝫ .ſ. a ꝯtingēti. ſic̄ de bono dictū ē. Ad. iij. dd̓. finis vltimusex neceſſitate mouet volūtatē. qꝛ ē bonū ꝑfectū. ſil̓r illa ordinant̉ ad hūc finē. ſine quibꝰ finis haberi pōt. ſic̄eſſe viuere hmōi. alia ꝟo ſine quibꝰ finis haberi pōt. ex neceſſitate vult vult finē. ſic̄ ꝯcluſiones. ſine qͥbuspͥncipia poſſunt eſſe vera. non ex neceſſitate credit principia credit.Ad tertiū ſic proceditur.Uidet̉ volūtas ex neceſſitate moueat̉ a paſſione appetitus inferioris. dic̄ .n. apl̓s Ro. vij. .n. qd̓ volo bonuꝫhoc ago. ſꝫ qd̓ odi malū illud facio. qd̓ d̓r ꝓpt̓ ꝯcupīamē paſſio q̄dā. ergo volūtas ex neceſſitate mouet̉ a paſſiōe. Pre. ſic̄ d̓r in. iij. ethi. qͣlis vnuſqͥſqꝫ ē tal̓ finis videt̉ eiſꝫ ē in ptātē volūtatis ſtatī paſſionē abijciat. ergoē in ptāte volūtatis velit illud ad qd̓ paſſio ſe inclinat. Pre. vl̓is applicat̉ ad effectū ꝑticularem niſi mediāte ꝑticulari. vn̄ vl̓is mouet niſi mediāte eſtimatōe ꝑticulari. vt d̓r in. iij. de aīa. ſꝫ ſic̄ ſe hꝫ vl̓isad eſtimatōeꝫ ꝑticularē. ita ſe hꝫ volūtas ad appetitū ſenſitiuū. ergo ad aliqd̓ ꝑticulare volendū mouet̉ volūtasniſi mediāte appetitu ſenſitiuo. ſi ergo appetitus ſenſitiuꝰſit aliquā paſſionē ad aliq̄d diſpoſitus. volūtas poterit in ꝯͣriū moueri. Sed ꝯͣ ē qd̓ d̓r Gen̄. iiij. Subter teerit appetitus tuus. tu dn̄aberis illius. ergo volūtashoīs ex neceſſitate mouet̉ ab appetitu inferiori. Rn̄. dd̓ ſic̄ ſupͣ dictū ē paſſio appetitus ſenſitiui mouet volūtate ex ea ꝑte volūtas mouet̉ ab ob̓o. inqͣꝫtū .ſ. aliqͣlit̓diſpoſitus paſſionē iudicat aliqͥd ꝯueniēs bonū qd̓extra paſſione exn̄s iudicaret. hmōi āt immutatio hoīs paſſionē duobo modis ꝯtīgit. vno ſic totalit̓ ligat̉. ita vſum rōis hꝫ. ſic̄ ꝯtingit in his ꝓpt̓ vehemētē irā vel ꝯcupīaꝫ furioſi vel amētes fiūt. ſic̄ ꝓpt̓ aliquā aliā ꝑturbatōeꝫ corꝑalē. hmōi .n. paſſiones non ſinecor ꝑali trāſmutatōe accidūt. de talibꝰ eadē ē ſicut deaīalibꝰ brutis. ex neceſſitate ſequunt̉ īpetū paſſionis. inhis .n. ē aliqͥs rōis motus. ꝯn̄s nec volūtatis. aliqn̄aūt totalit̓ abſorbet̉ a paſſione. ſꝫ remanet qͣꝫtū ad aliqͥd iudiciū rōis libeꝝ. ẜm hoc remanet aliqͥd de motu volūtatis. inqͣꝫtū ergo manet libera paſſioni ſubiectaintm̄ volūtatis motꝰ manet ex neceſſitate tendit ad

hoc ad qd̓ paſſio inclinat. ſic aut motꝰ volūtatis ē inhoīe. ſꝫ ſola paſſio dn̄ at̄. aūt ſi motꝰ volūtatis ſit. ex neceſſitate ſeqͥt̉ paſſionē. Ad .i. ergo dd̓. ſi volūtaspoſſit facere quī motꝰ ꝯcupīe inſurgat. de apl̓s dic̄. qd̓odi malū. illud facio .i. ꝯcupiſco. tn̄ pōt volūtas velleꝯcupiſcere aūt ꝯcupīe ꝯſentire. ſic ex ncc̄itate ſeqͥturꝯcupīe motū. Ad. ij. dd̓. in hoīe ſunt due nature.ītellectual̓ .ſ. ſenſitīa. qn̄ꝫ qͥdē ē aliqͣl̓ vniformit̉ ẜꝫ to aīaꝫ. qꝛ .ſ. vel ꝑs ſenſitīa totalit̉ ſubijcit̉ rōi. ſic̄ ꝯtīgit inꝟtuoſis. vel ecōuerſo totalit̉ abſorbet̉ a paſſionē ſic̄ accidit in amētibꝰ. ſꝫ aliqn̄ ſi obnubilet̉ a paſſione remanet aliqͥd rōis libeꝝ. ẜm hoc pōt aliqͥs vel totalit̉ paſſionē repellere. vel ſaltē ſe tenere ne paſſionē ſeqͣt̉. in tali. ndiſpōe. qꝛ ẜm diuerſas ꝑtes aīe diuerſimode diſponit̉aliud ei videt̉ ẜm rōnē. aliud ẜm paſſionē. Ad. iij. dd̓ volūtas ſolū mouet̉ a bono vl̓ i apprehenſo rōnē ſꝫetiā a bono app̄hēſoꝑ ſenſum. pōt moueri ad aliqd̓ꝑticulare bonū abſqꝫ paſſione appetitꝰ ſenſitiui. multa .n.volumus oꝑamur abſqꝫ paſſione ſolā appetitꝰ electōnem. vt pꝫ in his in quibus renitit̉ paſſioni.Ad quartū ſic proceditur.Uidet̉ volūtas ex neceſſitate moueat̉ a d̓o. .n. agēscui reſiſti pōt ex ncc̄itate mouer. ſꝫ deo ſit īfinite ꝟtutis. reſiſti pōt. vn̄ d̓r Ro. ix. Uolūtati eiꝰ qͥs reſiſtit. ergo dn̄s ex neceſſitate mouet volūtatē. Pre. voluntasex neceſſitate mouet̉ in illa naturalit̉̓ vult. vt dictū ē. .ſꝫhoc ē vnicuiqꝫ rei naturale qd̓ d̓s ī eo oꝑat̉. vt aug. dic̄. xxv. ꝯͣ Fauſtū. ergo volūtas ex ncc̄itate vult illud ad qd̓a d̓o mouet̉. Pre. poſſibile ē poſito ſeqͥt̉ īpoſſibileſeqͥt̉ āt īpoſſibile ſi ponat̉ volūtas velit hoc ad qd̓d̓s mouet. qꝛ ẜm hoc oꝑatio dei eēt īefficax. ergo eſtpoſſibile volūtatē velle hoc ad qḋ d̓s mouet. ergo neceſſe ē hoc velle. Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ d̓r Eccl̓. xv. Deꝰ ab initio ꝯſtituit hoīeꝫ. reliqͥt in māu ꝯſilij ſui. ergo ex neceſſitate mouet volūtatē eiꝰ. Rn̄. dd̓. ſic̄ Diony. dic̄iiij. ca. de di. no. ad ꝓuidētiā diuinā ꝑtinet naturā reꝝcorrūꝑe ſꝫ ẜuare. vn̄ oīa mouet ẜm eoꝝ ꝯditōeꝫ. ita excāis neceſſarijs motionē diuiuā ꝯſeqͥt̉ effectus ex neceſſitate. ex cais āt ꝯtingētibꝰ ſequūt̉ effectꝰ ꝯtingētis. qꝛ igit̉volūtas ē actiuū principiū determinatū ad vnū. ſꝫ indifferent̉ ſe hn̄s ad multa. ſic d̓s ip̄aꝫ mouet ex neceſſitate ad vnū determinat. ſꝫ remanet motꝰ eiꝰ cōtingēs neceſſariꝰ. niſi in his ad naturalit̓ mouet̉. ¶Ad. i.ergo dd̓. volūtas dīna ſolū ſe extēdit vt al iqͥd fiat quā mouet. ſꝫ vt etiā eo fiat cōgruit nature ip̄iꝰ. magis repugnaret dīne motōi ſi volūtas ex neceſſitate moueret̉. qd̓ ſue nature cōpetit. qͣꝫ ſi moueret̉ libereꝓut cōpetit ſue nature. ¶Ad. ij. dd̓. naturale ē vnicuiqꝫ qd̓ d̓s oꝑat̉ in ip̄o vt ſit ei naturale. ſic .n. vnicuiqꝫ conueīt aliqͥd ẜm ds vult ei cōueīat. āt vult qͥcqͥdoꝑat̉ ī rebꝰ ſit eis naturale. puta mortui reſurgāt ſꝫ hocvuit vnicuiqꝫ naͣle ptāti dīne ſubdat̉ Ad. iij. dd̓.ſi d̓s mouet volūtatē ad aliqͥd. īpoſſibile ē huic poſitōivolūtas ad illd̓ mouet̉. tn̄ ē īpoſſibile ſimpl̓r. vn̄ ſeq̄tur volūtas a deo ex ncc̄itate moueat̉. Queſtio. XIEinde ꝯſiderādum.eſt de fruitione. Et circa hoc queruntur quattuor. Primo vtrum frui ſit actus appetitiuepotentie. Secundo vtrum ſoli rationaſi creature conueniat. an̄ etiam ani malibꝰ brutis. Tertio viꝝ fruitio ſit tm̄