Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.XXXI

ueniēs nature aīalis. ſic̄ cibꝰ potus alia hmōi. hmōiꝯcupīa delectabilis d̓r natural̓. Alio d̓r aliqͥd eſſe delectabile. qꝛ ē ꝯueniēs aīali ẜm apprehenſionē. ſic̄ cuꝫ aliqͥsapprehendit aliqͥd vt bonū cōueniēs. ꝯn̄s delectatur īip̄o. hmōi delectabilis ꝯcupīa d̓r natural̓. ſolet magis dici cupiditas. Prime ꝯcupīe naturales cōes ſunthoībꝰ alijs aīalibꝰ. qꝛ vtri ſqꝫ eſt aliqͥd cōueniēs delectabile ẜm naturā. in his oēs hoīes cōueniūt. vn̄ ph̓sin. iij. ethi. vocat eas cōes neceſſarias. ſꝫ ſcd̓e ꝯcupīe ſuntꝓprie hoīm. qͦꝝ ꝓpriū eſt ex cogitare aliqͥd vt bonū conueniēs p̄ter id qḋ naͣ reqͥrit. vn̄ in .i. rheto. ph̓us dic̄ pͥmasꝯcupīas irrōales. ſcd̓as ꝟo rōe. Et qꝛ diuerſi diuerſimode rōcināt̉. ēt ſcd̓e dicunt̉ ī. iiij. eth. ꝓprie appoſiteſ. ſuꝑnaͣles. Ad. i. dd̓. illd̓ id̓ qd̓ appenit̉ apperitu naturali pōt appeti appetitu aīali fuerit apprehenſū ẜmhoc cibi potus hmōi appetunt̉ naturaliter. pōtcupiſcentia natural̓. Ad. ij. dd̓. diuerſitas ꝯcupīaruꝫnaturaliū a naturalibꝰ eſt material̓ tm̄. ſed etiā quodammō formalis inqͣꝫtum ꝓcedit ex diuerſitate ob̓i actiui. obiectum aūt appetitus eſt bonum apprehenium. vn̄ad diuerſitatē actiui ꝑtinet diuerſitas apprehenſionisut .ſ. apprehendit̉ aliqͥd vt conueniēs abſoluta apprehenſione ex cauſant̉ ꝯcupīe naturales. qͣs ph̓s in rhetor. vocat irrōnales. ꝓut apprehendit̉ aliqͥd deliberatōne excauſant̉ ꝯcupīe naturales. ꝓpter hoc in rhetorica dicunt̉ rōne. Ad. iij. dd̓. in hoīe ſolum eſt vl̓isque ꝑtinet ad ꝑtem intellectiuam. ſed etiam ꝑticularis que ꝑtinet ad ꝑtem ſenſitiuam. vt in. i. lib. dictum eſt. ẜm hoc etiam concupiſcentia que eſt cum rōe pōt ad appetitum ſenſitiuum pertinere. ꝓpter hoc appetitus ſenſitiuus pōt etiam a rōne vl̓i moueri mediante imaginatione ꝑticulari.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ concupiſcentia non ſit infinita. Obiectum .n.concupiſcentie eſt bonum quod hꝫ rōnem finis. qui autēponit infinitum excludit finem. vt d̓r in. ij. metaphi. ergoconcupiſcentia non poteſt eſſe infinita. Pre. concupiſcentia eſt boni conuenientis cum ꝓcedat ex amore. ſꝫ infinitum cum ſit improportionatum non pote ſt eſſe conueniens. ergo concupīa poteſt eſſe infinita. Pre. infinita eſt tranſire. ſic in eis non eſt ꝑuenire ad vltimum.ſed concupiſcenti fit delectatio hoc attingit ad vltimūfinē. ergo ſi concupīa eſſet infinita ſequeret̉ nunqͣꝫ fieret delectatio. Sꝫ ꝯͣ eſt quod ph̓s dic̄ in. i. poli. in infinitum concupiſcentia exn̄te homines infinita deſiderāt. Rn̄. dd̓. ſicut dictum eſt. duplex eſt concupiſcentia.vna naturalis. alia non naturalis. Naturalis quidemconcupiſcentia poteſt eſſe infinita in actu. eſt .n. eiusnatura requirit. natura vero ſꝑ intendit in aliquid finitū certum. vn̄ nunqͣꝫ homo concupiſcit infinitum cibū velinfinitum potum. ſed ſicut in natura contingit eſſe infinitum in potentia ſucceſſionē. ita hmōi concupīam contīgit infinitam eſſe ſucceſſionem. vt .ſ. poſt adeptum cibūiteꝝ alia vice deſideret cibū vel qd̓cunqꝫ aliud qd̓ naturarequirit. qꝛ hmōi corꝑalia bona cum adueniūt ꝑpetuomanēt. ſed deficiunt. Unde dixit dn̄s ſamaritane. Ioh.iiij. Qui biberit ex hac aqua ſitiet iteꝝ. Sed concupīanaturalis oīo eſt infinita. ſequit̉ .n. rōnem vt dictum eſt.rōi aūt competit in infinitum ꝓcedere. vn̄ qui concupiſcitdiuitias pōt eas concupiſcere ad aliquē certū terminū.ſed ſimpl̓r ſe diuitem eſſe qͣꝫtumcunqꝫ pōt. Pōt alia

aſſignari ẜm ph̓m in. i. poli. quare q̄dam concupīa ſit finita q̄dam infinita. ſꝑ .n. ꝯcupīa finis eſt infinita. finis .n. ſe cōcupiſcit̉ vt ſanitas. vn̄ maior ſanitas magis cōcupiſcit̉. ſic in infinitum. ſicut ſi album ſe diſgregat. magis album magis diſgregat. concupīa ꝟo eius qd̓ ē ad finem eſt infinita ſi ẜm illam menſuram appetit̉ quauenit fini. vn̄ finem ponūt in diuitijs hn̄t concupīaꝫ diuitiaꝝ in infinitum. aūt diuitias appetūt ꝓpter neceſſitatem vite. concupiſcūt diuitias finitas ſufficientes ad neceſſitatem vite. vt ph̓s dicit ibidem. Et eadem eſt d̓cōcupiſcentia quarumcunqꝫ aliaꝝ rerum. Ad. i. dd̓.omne quod concupiſcit̉ accipit̉ vt qͦddam finitum. vel qꝛeſt finitum ẜm rem ꝓut concupiſcit̉ ſemel in actu. vel qꝛeſt finitum ẜm cadit ſub apprehenſione. non .n. pōt ſubrōne infiniti apprehendi. qꝛ infinitum eſt cuius qͣꝫtitatemaccipiētibus ſꝑ eſt aliqͥd extra ſumere. vt d̓r in. iij. phi.Ad ij. dd̓. qͦdāmō eſt ꝟtutis infinite inqͣꝫtū pōt in īfiuitum aliqͥd cōſiderare. vt apparet in additōe nūeroꝝ lineaꝝ. vn̄ infinitū aliquo ſumptū eſt ꝓportionatū rōi.Nam vl̓e quod apprehendit ē quodāmō infinitū inqͣꝫtum in potētiacōtinet infinita ſingularia. Ad. iij. dd̓.ad hoc aliqͣs delectet̉ req̄rit̉ oīa conſequat̉ cōcupiſcit. ſed in quolibet concupito qd̓ conſequit̉ delectet̉. Queſtio. XXXIEinde ꝯſiderādumeſt de delectatōe triſticia. Circa delectatōemꝟo conſiderāda ſunt qͣttuor. Primo de ip̄adelectatione ẜm ſe. Scd̓o de cauſis delectatōis. Tertio deeffectibus eius. Quarto de bonitate malicia ip̄ius. Circa primum q̄runt̉ octo. Primo vtrum delectatio ſit paſſio. Scd̓o vtꝝ ſit in tꝑe. Tertio vtrum differat a gaudio.QQuarto vtrum ſit in appetitu intellectiuo. Quinto decomꝑatione delectationum ſuꝑioris appetitus ad delectationem inferioris. Sexto de comꝑatione delectationū ſenfitiuarum ad inuicem. Septimo vtrū ſit aliqua delectatio non naturalis. Octauo vtrum delectatio poſſit eſſetraria delectationi.Ad primum ſic ꝓceditur.Uidet̉ delectatio ſit paſſio. Damaſ n. ij. li. diſtinguit oꝑatōeꝫ a paſſione. dicēs oꝑatio ē motus ē ẜm naturā. paſſio ꝟo ē motus ꝯͣ naturā. ſꝫ delectatio eſt oꝑatio.vt phūs dic̄ in. vij. x. ethico. delectatio ē paſſio. IPre. Pati eſt moueri. vt d̓r in. iij. phi. ſed delectatio nonconſiſtit in moueri ſed in motum eſſe. cauſat̉ .n. delectatioex bono iam adepto. delectatio non eſt paſſio. Pre. delectatio conſiſtit in quadam ꝑfectione delectati. ꝑficit .n.oꝑationem. vt d̓r in. x. ethi. ſed ꝑfici non eſt pati vel alterari. vt d̓r in. vij. phi. in. ij. de anima. delectatio non eſtpaſſio. Sed contra eſt Augꝰ. in. x.. xiiij. de ciui. deiponit delectatōnem ſiue gaudium vel leticiam inter alias paſſiones anime. Rn̄. dd̓. motus appetitus ſenſitiui ꝓprie paſſio nominat̉. ſicut ſupͣ dictū eſt. affectio autem quecunqꝫ ex apprehenſione ſenfitiua ꝓcedens eſt motus appetitus ſenſitiui. hoc autem neceſſe eſt competerelectatōni. Nam ſicut philoſophus dicit in .i. rhe tor. delectatio eſt quidam motus anime: conſtitutio ſimul tota ſenſibilis in naturam exn̄tem. Ad cuius intellectumſiderandum eſt ſicut contingit in rebus naturalibꝰ aliqͣconſe qui ſuas ꝑfectōes naturales. ita hoc contingit in aīalibꝰ. qͣꝫuis moueri ad ꝑfectōneꝫ ſit totū ſil̓. tn̄ conſeqͥ