QueſtioLI
ſicut in intellectu eſt aliqua ſpēs que ē ſimilitudo obiectiita oportet in voluntate ⁊ in qualibet vi appetitiua eē aliquid quo inclinet̉ in ſuū obiectū. cum nihil aliud ſit appetitus appetitiue virtutis qͣꝫ inclinatio quedā vt ſupra dictū eſt. Ad ea ergo ad que ſufficienter inclinat̉ ꝑ naturamip̄ius potētie. nō indiget aliqua qualitate inclināte. ſedqꝛ neceſſariū eſt ad finē humane vite ꝙ vis appetitiua inclinet̉ in aliqd̓ determinatū. ad qd̓ non inclinat̉ ex naturapotētie. qͣ ſe hꝫ ad multa ⁊ diuerſa. ideo neceſſe eſt ꝙ ī voluntate ⁊ in alijs viribꝰ appetitiuis ſint quedā qualitatesinclinātes q̄ dicunt̉ habitus. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ intellectꝰagēs eſt agēs tm̄ ⁊ nullo mō patiēs. ſed volūtas ⁊ quelibet vis appetitiua ē mouēs ⁊ motū. vt d̓r in. iij. de aīa. etiō nō eſt ſil̓is rō de vtroqꝫ. nam eſſe ſuſceptiuū habitꝰ cōuenit ei qd̓ eſt quodāmō in potētta. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ voluntas ex ip̄a natura potentie inclinat̉ in bonū aōuis. ſedqꝛ hoc bonū ml̓tipl̓r diuerſificat̉. neceſſariū eſt vt ad aliqd̓deferminatū bonū rōnis volūtas ꝑ aliquem habitum inclinetur. ad hoc ꝙ ſequatur promptior operatio.Ad ſextum ſic procediturUidet̉ ꝙ ī angel̓ nō ſint la0lt. Dic̄ enī Maximꝰ cōmētator Diony. in. vij. ca. de cele. hie. Non ꝯuenit arbitrari virtutes intellectuales. x.ˡ ales more accidentiū. quēadmodū ⁊ in nobis ſunt in duinis intellectibꝰ .ſ. angeliſeſſe. vt aliud in alio ſit ſicut in ſubiecto. accidēs enī oē illincrepulſum ē. ſed oīs habitus eſt accidēs. ergo ī angel̓nō ſunt habitus. ¶ Pre. ſicut Diony. dicit. iiij. ca. de ce.hie. ſctē celeſtiū eſſentiaꝝ diſpoſitiones ſuper omnia aliadei bouitatē ꝑticipāt. ſed ſꝑ quod eſt ꝑ ſe eſt prius ⁊ potius eo qd̓ eſt ꝑ aliud. ergo angeloꝝ eſſentie ꝑ ſeip̄as ꝑficiunt̉ ad ꝯformitatē dei. non ergo ꝑ aliquos habitꝰ. ⁊ hecvidet̉ eſſe rō Maximi qui ibidē ſubdit. ſi enī hoc eēt. nōvtiqꝫ māeret ī ſemet ip̄a haꝝ eēntia. nec deificari ꝑ ſe qͣꝫtūfo et poſſibile valuiſſet. ¶ Pre habitus eſt diſpoſitio q̄dam. vt dicit̉ in. v. metha. ſed diſpoſitō vt ibidē d̓r ē orhabentis ꝑtes. cum gꝰ angeli ſint ſimplices ſubſtātie. videt̉ ꝙ in eis nō ſint diſpoſitiones ⁊ habitus. ¶ Se ꝯtraeſt qd̓ Diony. dic̄. vij. ca. ce. hie. ꝙ angeli prime hieracchie nominant̉ calefaciētes. ⁊ throni. ⁊ effuſio ſapīe manifeſtatio deiformi ip̄oꝝ habituū. ¶ An̄ dd̓m ꝙ quidā poſuerūt in angel̓ nō eſſe habitus. ſed quecunqꝫ dicunt̉ deeis. eſſentialiter dicunt̉. vn̄ ⁊ Uaximus poſt p̄dicta ꝟbaq̄ īduximꝰ. dic̄ habitudīes earū atqꝫ virtuteſ q̄ ī eis ſunteentiales ſunt ꝓpt̓ īmaterialitatē. ⁊ hoc etiā Sipliciꝰ dicitin cōmento p̄dicamētoꝝ. ſapīa aūt que eſt in aīa habituseſt. q̄ aūt in intellectu ſubſtātia. oīa enī que ſūt diuina. etꝑ ſeſufficiētia ſunt ⁊ in ſeip̄is exiſtētia. q̄ quidē poſitio ꝑtim hꝫ veritatē. ⁊ ꝑtim ꝯtiuet falſitatē. Manifeſtū ē enīex p̄miſſis ꝙ ſubiectū habitus nō eſt niſi ens ī potentia.Cōſiderantes igit̉ p̄dicti cōmentatores ꝙ angeli ſunt immateriales. ⁊ ꝙ nō eſt in illis potētia materie. ẜm hoc abeis habitū excluſerūt ⁊ oē accidēs. Sed qꝛ licet in angel̓nō ſit potētia materie. eſt tn̄ in eis aliqͣ potētia. eſſe enimcatū puꝝ eſt ꝓprium dei. ⁊ iō inqͣꝫtū inuenit̉ in eis de potētia. intm̄ in eis pn̄t habitus inueniri. Sed qꝛ potētia materie ⁊ potētia intellectualis ſubſtātie. nō eſt vnius rōnisideo ꝑ ꝯſequēs nec habitus vnius rōnis ē vtrobiqꝫ. Un̄Simplicius dicit in cōmento p̄dicamentoꝝ. ꝙ habitusintellectual̓ ſubſtātie nō ſunt ſil̓es his qui ſunt hic habitus. ſed magis ſunt ſil̓es ſimplicibꝰ ⁊ immaterialibꝰ ſpeciebꝰ quas cōtinet in ſeip̄o. Lirca hmōi tn̄ habitū aliter
ſe habet intellectus angelicus. ⁊ aliter intellectus humanus. Intellectus enī humanus cū ſit infimus in ordine ītellectuū. eſt in potētia reſpectu oīuꝫ intelligibiliū ſic̄ materia prīa reſpectu oīm formaꝝ ſenſibiliū. ⁊ ideo ad oīa intelligēda indiget aliquo habitu. ſed intellectꝰ angelicus n̄ſe habet ſicut pura potentia in genere intelligibiliū. ſed ſicut actus quidā non aūt ſicut actus purus. hoc enī ſoliusdei eſt. ſed cum ꝑmixtione alicuius potētie. ⁊ tanto minꝰhꝫ de potētialitate qͣꝫto eſt ſuꝑior. ⁊ ideo vt in primo dictu eſt. inqͣꝫtum eſt in potētia indiget ꝑfici habitualiter ꝑaliquas ſpēs intellectuales ad oꝑationē ꝓpriā. ſed inqͣꝫtūeſt actu ꝑ eſſentiā ſuā pōt aliqua ītelligece ad minꝰ ſeip̄m⁊ alia ẜm modū ſue ſubſtantie. vt dicit̉ in li. de cauſis. ettanto ꝑfectius qͣꝫto eſt ꝑfectior. Sed qꝛ nullus angelusꝑtingit ad ꝑfectionē dei. ſed in infinitū diſtat. ꝓpter hoc adattingendū ad ip̄m deū ꝑ intellectū ⁊ voluntatē. indigētaliquibꝰ habitibus tanqͣꝫ in potentia exiſtētes reſpectu illius puri actus. Un̄ Dionyſius dicit habitus eoꝝ eē deiformes quibꝰ .ſ. deo ꝯformant̉. habitus aūt qui ſunt diſpoſitiones ad eſſe naturale nō ſunt in angelis cū ſint immateriales. ¶ Ad i. ergo dd̓m. ꝙ verbū Maximi intelligēdū ē de habitibꝰ ⁊ accidētibꝰ materialibꝰ. ¶ Ad. ij. dd̓ꝙ qͣꝫtū ad hoc qd̓ ꝯuenit angelis ꝑ ſuam eſſentiā nō indigent habitu. ſed qꝛ non ita ſunt ꝑ ſeip̄os entes quin ꝑticipēt ſapīam ⁊ bonitatē diuinam. iō inqͣꝫtum indigent ꝑticipare aliqͥd ab exteriori intm̄ neceſſe eſt ī eis ponere habitus. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ in angelis non ſunt ꝑtes eſſentieſed ſunt ꝑtes ẜm potentiā. inqͣꝫtū intellectus eaꝝ ꝑ plureſſpēs ꝑficit̉. ⁊ voluntas eoꝝ ſe habet ad pl̓a. ¶ Qō LIEinde cōſiderandūeſt de cauſa habituū. ⁊ primo qͣꝫtum ad generationē ip̄oꝝ. ſcd̓o qͣꝫtum ad augmentū. tertioqͣꝫtū ad diminutionē ⁊ corruptionē. Circa primū querūtur quatuor. primo vtrū aliquis habitꝰ ſita natura. ſcd̓ovtrū aliquis habitꝰ cauſet̉. tertio vtrū ꝑ vnum actū poſſit generari habitus. quarto vtrum aliqui habitus ſint īhominibus infuſi a deo.Ad primuꝫ ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ nullus habitꝰ ſit a natura. Eoꝝ enī que ſūt a natura vſus nō ſubiacet volūtati. ſed habitꝰ ē quo quis vtit̉cū voluerit. vt dicit cōmētator in. iij. de aīa. ergo habitusnō ē a natura. ¶ Pre. nat̉a n̄ fac̄ ꝑ duo qd̓ ꝑ vnū pōt facere. ſed potētie aīe ſūt a natura. ſi igit̉ habitꝰ potētiaꝝ anatura eēnt habitꝰ ⁊ potētia eēt vnū. ¶ Pre. nar̄a nondeficit in neceſſarijs. ſed habitus ſunt neceſſarij ad beneoꝑandū. vt ſupra dictū eſt. ſi igit̉ habitꝰ aliqͥ eſſent a natura. videt̉ ꝙ natura nō deficeret qͥn oēs habitus neceſſarios cauſatet. ptꝫ aūt hoc eē falſū. gꝰ habitꝰ nō eſt a natura¶ Sꝫ ꝯtra ē ꝙ in. vi. ethi. int̓ alios habitꝰ ponit̉ intellectus principioꝝ. qͥ eſt a natura. vn̄ ⁊ principia prima dicūtur natural̓r cognita. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ aliqͥd pōt eſſe naturale alicui dupl̓r. Uno mō ẜm naturā ſpēi. ſicut natura leē hoī eſſe riſibile. ⁊ igni ferri ſurſū. Alio mō ẜm naturamindiuidui. ſic̄ naturale ē ſorti vl̓ platoni eē egrotantiū vl̓ſanatiuū ẜm ꝓpriam cōplexionē. Rurſus ẜm vtrāqꝫ naturā pōt dici aliqͥd naturale dupl̓r. vno mō qꝛ totū eſt anatura. alio mō qꝛ ẜm aliqͥd eſt a natura. ⁊ ẜm aliquid ēab exteriori principio. ſicut cū aliqͥs ſanat̉ ꝑ ſeip̄m. totaſanitas ē a natura. cū aūt aliqͥs ſanat̉ auxilio medicine. ſanitas ꝑtim eſt a natura. ꝑtim ab exteriori principio. Si