QueſtioCXII

impoſſibile ꝙ deus non recipiat eum qui ad ſe confugitex neceſſitate igitur gratiam aſſequitur. ¶ Pre. Augꝰ dicit in libro de caſu diaboli ꝙ iſta eſt cauſa quare deꝰ nonconcedit diabolo gratiaꝫ. quia ip̄e non voluit acciꝑe necparatus fuit. ſꝫ remota cauſa neceſſe eſt remoueri effectūergo ſi aliquis velit accipere gratiam neceſſe ē ꝙ ei deturPre. bonum ē cōmunicatiuū ſui. vt ꝑ Dionyſiū in. iiijca. de di. no. ſed bonum gratie ē melius qͣꝫ bonum naturecum igitur forma naturalis ex neceſſitate adueniat materie diſpoſite. videtur ꝙ multo magis gratia ex neceſſitate debetur p̄paranti ſe ad gratiam. ¶ Sed ꝯtra eſt ꝙ hōcōꝑatur ad deum. ſicut lutū ad figulum. ẜm illud Hiere.xviij. Sicut lutum in manu figuli ſic vos in manu mea.ſed lutum non ex neceſſitate accipit formaꝫ a figulo qͣꝫtūcunqꝫ ſit p̄paratum. ergo neqꝫ homo recipit ex neceſſitategratiā a deo qͣꝫtūcunqꝫ ſe p̄paret ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictum ē. p̄paratio hominis ad gratiam ē a deo ſicuta mouente. a libero autē arbitrio ſicut a moto. Poteſt igit̉p̄paratio dupliciter cōſiderari. Uno quideꝫ modo ẜm ꝙeſt a libero arbitrio. ⁊ ẜm hoc nullā neceſſitateꝫ habet adgratie ꝯſuetudinem. quia donum gratie excedit omnemp̄parationem virtutis humane. Alio modo pōt cōſiderari ẜm ꝙ eſt a deo mouente. ⁊ tūc habet neceſſitatem ad idad qd̓ ordinatur a deo. non quidem coactionis. ſed infallitatis. quia intentio dei deficere non poteſt. ẜm ꝙ Augꝰ dicit in libro de p̄deſtinatione ſanctorū. ꝙ per beneficia deicertiſſime liberātur quicunqꝫ liberātur. vnde ſi ex intētione dei mouētis eſt ꝙ homo cuius cor mouetgratiam cōſequatur infallibiliter ip̄aꝫ cōſequitur. ẜm illud Ioh. vj̄.Omnis qui audit a patre et didicit veniet ad me. ¶ Adj. ergo dd̓m ꝙ glo. illa loquitur de illo qui cōfugit ad deum ꝑ actum meritorium liberi arbitrij iam ꝑ gratiam informati. quem ſi nō reciperet eſſet ꝯtra iuſticiam quā ip̄eſtatuit. Uel ſi referatur ad motum liberi arbitrij an̄ gratiam loquitur ẜm ꝙ ip̄m confugiū hominis ad deuꝫ eſt ꝑmotionem diuinam. quā iuſtum eſt nō deficere. ¶ Ad ijdd̓m ꝙ defectus gratie prima cauſa ē ex nobis. ſꝫ collationis gratie prima cauſa ē a deo. ẜm illud Gſee. xiij. Perditio tua iſrael tantūmodo in me auxilim tuum. ¶ Adiij. dd̓m ꝙ etiam in rebus naturalibus diſpoſitio materie nō ex neceſſitate cōſequitur formam niſi ꝑ virtutemagentis qui diſpoſitionē cauſat.Ad quartum ſic procedit̉Uidetur ꝙ gratia non ſit maior in vno qͣꝫ in alio. Gratia enim cauſatur in nobis ex dilectione diuina. vt dictum eſt. ſed Sap̄. vj. dicitur. Puſillum ⁊ magnum ip̄ofecit. ⁊ equaliter eſt illi cura de omnibus. ergo oēs equaliter gratiam ab eo ꝯſequūtur. Pre. ea que in ſūmo dicūtur non recipiunt magis ⁊ minus. ſed gratia in ſūmo dicitur. quia coniungitur vltimo fini. ergo non recipit magis ⁊ minꝰ. non eſt ergo maior in vno qͣꝫ in alio ¶ Pre.gratia ē vita anime. vt ſupra dictum eſt. ſed viuere nō dicitur ẜm magis ⁊ minus. ergo etiaꝫ neqꝫ gratia. ¶ Sedcōtra eſt qd̓ dicitur ad Ephe. iiij. Unicuiqꝫ data eſt gratia ẜm menſuram donationis chriſti. qd̓ autem menſurate datur. non omnibus equaliter datur. ergo non omnesequalē gratiā habent. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictumeſt. habitus duplicem magnitudinem habere pōt. Unāex parte finis vel obiecti ẜm ꝙ dicit̉ vna virtus alia nobilior inqͣꝫtum ad maius bonum ordinatur. Aliam veroex parte ſubiecti qḋ magis vel minus ꝑticipat habitum

inherentem. Scd̓m igitur primaꝫ magnitudinem gratiagratum faciens non pōt eſſe maior ⁊ minor. quia gͦratiaẜm ſui rationem cōiungit hominē ſūmo bono qd̓ ē deusſed ex parte ſubiecti gratia poteſt ſuſcipere magis vel minus. ꝓut ſcꝫ vnus ꝑfectius illuſtratur a lumine grarie qͣꝫalius. Cuius diuerſitatis rario quidem eſt aliqua ex par ēp̄parantis ſe ad gratiam. qui enī magis ſe ad gratiā p̄parat pleniorem gratiā accipit. ſed ex hac parte nō poteſt accipi prima ratio huiꝰ diuerſitatis. quia p̄paratio ad gratiā non ē hominis niſi inqͣꝫtum libeꝝ arbitriū eius p̄paratura deo. vnde prima cauſa huius diuerſitatis accipiēdaē ex ꝑte ip̄ius dei qui diuerſimode ſue gratie dona diſpēſat ad hoc ꝙ ex diuerſis gradibus pulchritudo et ꝑfectioeccleſie cōſurgat. ſicut etiam diuerſos gradus rerū inftituit vt eēt vniuerſum ꝑfectum. vnde Apl̓s ad Ephe. iiij.poſtqͣꝫ dixerat. Unicuiqꝫ data eſt gratia ẜm menſurā donationis xp̄i. enumeratis diuerſis gratijs ſubiūgit. ad cōſūmationem ſanctoꝝ in edificationem corꝑis xp̄i. ¶ Adjͣ. ergo dd̓m ꝙ cura diuina dupliciter cōſiderari p̄t. Unomodo qͣꝫtum ad ip̄m diuinū actum qui ē ſimplex ⁊ vniformis. ⁊ ẜm hoc equaliter ſe habet eius cura ad omnes.quia ſcꝫ vno actu ſimplici ⁊ maiora ⁊ minora diſpenſat.Alio modo pōt cōſiderari ex ꝑte eoꝝ que in creaturis exdiuina cura ꝓueniunt. ⁊ ẜm hoc īuenitur inequalitas inqͣꝫium .ſ. deus ſua cura quibuſdam maiora quibuſdā minora ꝓuidet dona. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ratio illa ꝓcedit ẜmprimū modum magnitudinis gratie. non enī poteſt gr̄aẜm hoc maior eſſe ꝙ ad maius bonum ordinet. ſed ex eoꝙ magis vel minus ordinat ad idē bonum magis vel minus ꝑricipandum. Poteſt enim eſſe diuerſitas intēſiōis⁊ remiſſionis ẜm ꝑticipationem ſubecti. ⁊ in ipſa gratia⁊ in finali gloria. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ vita naturalis ꝑtinetad ſubſtantiam hominis. ⁊ ideo non recipit magis ⁊ minus. ſꝫ vitā gratie ꝑticipat homo accidētaliter. ⁊ ideo eaꝫpōt homo magis vel minus habere.Ad quintum ſic ꝓceditur.Uidetur ꝙ homo poſſit ſcire ſe habere gratiam. Gratiaenī eſt in anima ꝑ ſui eſſentiam. ſed certiſſima cognitioanime eſt eoꝝ que ſunt in anima ꝑſui eſſentiam. vt patetꝑ Auguſ. xij. ſuꝑ Gen̄. ad litteram. ergo gratia certiſſimapoteſt cognoſci ab eo qui gratiam habet. ¶ Pre. ſicut ſcientia eſt donum dei ita ⁊ gratia. ſed qui a deo ſcientiā accipit ſcit ſe ſcientiam habere. ẜm illud Sap̄. vij. Dominus dedit mihi hoꝝ que ſunt veram ſcientiam. ergo parirōne qui accipit gratiā a deo ſcit ſe gratiā habere ¶ Pre.lumen ē magis cognoſcibile qͣꝫ tenebra. qꝛ ẜm Apl̓m adEphe. v. Omne qd̓ manifeſtatur lumē eſt. ſed peccatumqd̓ eſt ſpūalis tenebra ꝑ certitudinem poteſt ſciri ab eo qͥhabet peccatum. ergo multo magis gratia que eſt ſpūalelumen. ¶ Pre. Apl̓s dicit. jͣ. ad Coꝝ. ij. Nos autē nō ſpiritum huius mundi accepimus. ſed ſpiritum qui a deo ēvt ſciamus ea que a deo donata ſunt nobis. ſed gratia eſtprimum donum dei. ergo homo qui accipit gratiaꝫ ꝑ ſpiritūſanctum. ꝑ eundem ſpiritū ſcit gratiam eſſe ſibi datā¶ Pre. Gen̄. xxij. ex ꝑſona dn̄i dicitur ad Abraā. Nunccognoui ꝙ timeas dn̄m. .i. cognoſcere te feci. loquitur autem ibi de timore caſto qui non ē ſine gratia. ergo homopoteſt cognoſcere ſe habere gratiam. ¶ Sed cōtra eſt qd̓dicit̉ Ecc̄s. ix. ꝙ nemo ſcit vtrum ſit dignꝰ odio vel amore. ſed gratia gratum faciens facit hominem dignum deiamore. ergo nullꝰ poteſt ſcire vtrum habeat gr̄aꝫ gratuꝫ