QueſtioC 3
¶ Pre. Or̄s ꝟtutes ſil̓ infundunt̉. ſed ꝑſeuerantia ponit̉ quedā ꝟius. gͦ videt̉ ꝙ ſil̓ cum gr̄a infuſis alijs ꝟtutibꝰ ꝑſeuerantia det̉ ¶ Pre. Sicut Apl̓s dicit ad Ro.vi. Plus reſtitutū eſt hōi ꝑ donū xp̄i qͣꝫ amiſerit ꝑ peccatū Ade. ſed Adaꝫ accepit vn̄ poſſet ꝑſeuerare. gͦ multo magis nobis reſtituit̉ ꝑ gratiaꝫ xp̄i vt ꝑſeuerare poſſimꝰ. ⁊ ita hō non indiget gr̄a ad ꝑſeuerandū. Sed h̓ eſtqd̓ Aug. dicit in li. de ꝑſeuerantia. Cur ꝑſeuerantis poſcit̉ a deo ſi non dat̉ a deo. an ⁊ iſta irriſoria petitio ē cūid ab eo petit̉ qd̓ ſcit̉ nō ipſum dare. ſed ipſo non danteeſſe in hoīs poteſtate. ſed ꝑſeuerantia petit̉ etiā ab illiſqui ſunt ꝑ gratiaꝫ ſanctificati. qd̓ intelligit̉ cum dicimꝰSanctificet̉ nomen tuū. vt ibidem Aug. ꝯfirmat ꝑ ꝟbaCypriani. gͦ hō etiam in gratia ꝯſtitutus indiget vt ei ꝑſeuerantia a deo det̉. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ꝑſeuerantia tripliciter dicit̉. Qn̄qꝫ enim ſignificat habitū mentis ꝑ quē hofirmiter ſtat ne remoueat̉ ab eo ꝙ eſt ẜm virtutem ꝑ triſticias irruentes. vt ſic ſe habeat ꝑ̨̄ſeuerantia ad triſticiaſſicut ꝯtinentia ad ꝯcupiſcētias ⁊ delectationes. vt phūsdicit in. vij. ethi. Alio mō poteſt dici ꝑſeuerantia habitꝰquidam ẜm quem hō hꝫ ꝓpoſitum ꝑſeuerandi in bonovſqꝫ in finē. ⁊ vtroqꝫ iſtoꝝ modoꝝ ꝑſeuerantia ſil̓ cumgratia infundit̉ ſicut ⁊ ꝑtiuentia ⁊ cetere virtutes. Aliomodo dr̄ ꝑſeuerantia ꝯtinuatio quedaꝫ boni vſqꝫ ad finē vite. ⁊ ad talem ꝑſeuerantiā habendam hō in gr̄a conſtitutus non quidē indiget aliqua alia habituali gratiaſed diuino auxilio ipſum digerente ⁊ ꝓtegente ꝯͣ tēptationum impulſus. ſicut ex precedenti queſtione apparet.Et iō poſtqͣꝫ aliquis eſt iuſtificatus ꝑ gratiaꝫ neceſſe hꝫa deo petere predictū ꝑſeuerantie donum. vt .ſ. cuſtodiatur a malo vſqꝫ ad finē vite. multis enim dat̉ gr̄a quibꝰnon dat̉ ꝑſeuerare in gr̄a. ¶ Ad. i. gͦ dd̓. ꝙ obiectio illaprocedit de primo mō ꝑſeuerantie ſicut ⁊ ſecunda obiectio ꝓcedit de ſecundo. ¶ Un̄ patet ſolutio ad ſecundū¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ ſicut Aug. dicit in li. de natura ⁊ gratia.hō in primo ſtatu accepit donū ꝑ qd̓ ꝑſeuerare poſſet. n̄aūt accepit vt ꝑſeueraret. nūc aūt ꝑ gratiam xp̄i multi accipiunt ⁊ donū gr̄e qͦ ꝑſeuerare put ⁊ vlterius eis daturꝙ ꝑſeuerent. ⁊ ſic donum xp̄i eſt maius qͣꝫ delictū Ade⁊ tn̄ facilius hō ꝑ gratie donuꝫ ꝑſeuerare poterat in ſtatu innocentie in qͦ nulla erit rebellio carnis ad ſpiritū. qͣꝫnunc poſſumꝰ qn̄ reꝑatio gratie xp̄i ⁊ ſi ſit inchoata qͣꝫtuad mentē. nondū tn̄ eſt ꝯſummata qͣꝫtuꝫ ad carnem. qd̓erit in patria vbi hō non ſolū ꝑſeuerare poterit. ſꝫ etiaꝫpeccare non poterit. ¶ Queſtio CXEinde ꝯſiderādumeſt de gr̄a dei qͣꝫtuꝫ ad eius eſſentiā. Et circa hoc querunt̉ qͣttuor. Primo vtruꝫ gratiaponat aliquid in aīa. Secūdo vtꝝ gratia ſit qͣlitas. Tertio vtruꝫ gratia differat a ꝟtute infuſa. Quarto de ſubiecto gratie.Adprimum ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ gr̄a non ponat aliquid in aīa. Sicut enī hō dr̄babere gr̄aꝫ dei. ita etiam gr̄aꝫ hoīs. vn̄ dr̄ Gen̄. xxxix. ꝙdn̄s dedit Ioſeph gr̄aꝫ in ꝯſpectu principis carceris. ſꝫꝑ hoc ꝙ hō dr̄ habere gr̄aꝫ hoīs nihil ponit̉ ī eo qui gt̄aꝫalterius hꝫ. ſꝫ in eo cuius gr̄aꝫ hꝫ ponit̉ acceptatio q̄daꝫ.gͣ ꝑ hoc ꝙ hō habere gr̄aꝫ dei dr̄ nihil ponit̉ in aīa. ſed ſolū ſignificat̉ acceptatio diuina. ¶ Pre. Sicut aīa viuificat corpꝰ. ita deꝰ viuificat aīaꝫ. vn̄ dr̄ Deutro xxx. Ip̄e
eſt vita tua. ſed aīa viuificat corpꝰ īmediate. gͣͦ etiā nihilcadit mediū inter deū ⁊ aīam. non gͦ gratia ponit aliquidcreatū in aīa. ¶ Pre. ad Ro. i. ſuper illud. Gt̄a vobis ⁊pax. dicit glo. gr̄a .i. remiſſio peccatoꝝ. ſꝫ remiſſio pttōꝝ n̄ponit in aīa aliquid. ſed ſolū in deo nō imputante pctm̄.ẜm illud pſal. Btūs vir cui non imputauit dn̄s pctm̄. gͦnec gratia ponit aliquid in aīa. Sed ꝯͣ. lux ponit aliquidin illuminato. ſꝫ gratia ē quedā lux aīe. vn̄ Aug. dicit inli. de natura ⁊ gt̄a. Preuaricatorem legis digne lux deſerit ꝟitatis. qꝛ deſertus vtiqꝫ ſit cecus. gͦ gratia ponit aliquid in aīa. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ẜm cōeꝫ modū loquendi tripliciter gratia accipi ꝯſueuit. Uno mō ꝓ dilectione alicuiꝰ.ſicut ꝯſueuimꝰ dicere ꝙ iſte miles hꝫ gratiam regis .i. rexhꝫ eum gratū. Secundo ſumit̉ ꝓ aliqͦ dono gratis dato ſicut. ꝯſueuimꝰ dicere hanc gratiam facio tibi. Tertiomō ſumit̉ ꝓ recompenſatione bn̄ficij gratis dati ẜm ꝙdicimur agere gratias beneficioꝝ. Quoꝝ trium ſecūduꝫdependet ex primo. ex amore enim qͦ aliquis hꝫ aliumgratum ꝓcedit ꝙ aliquid ei gratis impendat. Ex ſecundo aūt ꝓcedit tertiū. qꝛ ex beneficijs gratis exhibitis gratiaruꝫ actio ꝯſurgit. Quantū igit̉ ad duo vltima manifeſtū eſt ꝙ gratia aliquid ponit in eo qui gratiā accipitPrimo quidē ipſum donū gratis datū. Secundo huius doni recognitionē. Sꝫ qͣꝫtuꝫ ad primū eſt differētiaattendenda circa gratiā dei ⁊ gratiam hoīs. qꝛ enim bonum creature ꝓuenit ex voluntate diuinatiō ex dilectione dei qua vult creature bonū ꝓfluit aliqd̓ bonū in creatura. voluntas aūt hoīs mouet̉ ex bono p̄exiſtente in rebus. ⁊ inde ē ꝙ dilectio hoīs non cauſat totaliter rei bonitatē. ſed preſupponit ipſam vel in ꝑte vel in toto. Patet igit̉ ꝙ quālibet dei dilectionē ſequit̉ aliqd̓ bonuꝫ increatura cauſatū. qn̄qꝫ nō tn̄ dilectioni eterne coeternū⁊ ẜm hmōi boni differentiā differens conſiderat̉ dilectio dei ad creaturā. Una quidē cōis ẜm quā diligit oīaq̄ ſunt. vt dr̄ Sap̄. xi. ẜm quam eſſe naturale rebꝰ creatis largit̉. Alia autē dilectio eſt ſpūalis ẜm quam trahitcreaturā rōnaleꝫ ſupra conditionē nature ad ꝑticipationem diuini boni. ⁊ ẜm hanc dilectionē dr̄ aliqueꝫ diligere ſimpliciter. qꝛ ẜm hanc dilectionē vult deus ſimpliciter creature bonū eternū qd̓ eſt ipſe. Sic igit̉ per hoc ꝙdr̄ hō gratiā dei habere ſignificat̉ quiddā ſuꝑnaturalehoīe a deo ꝓueniens. qn̄qꝫ tn̄ gr̄a dei dicit̉ ipſa eternadei dilectio ẜm ꝙ dr̄ etiā gratia p̄deſtinationis inqͣꝫtuꝫdeus gratuito ⁊ nō ex meritis aliqͦs p̄deſtinauit ſiue elegit. Dicit̉ enī ad Ephe. i. Predeſtinauit nos in adoptōnem filioꝝ in laudē gl̓e gratie ſue. ¶ Ad. i. gͦ dd̓. ꝙ etiāin hoc ꝙ dr̄ aliquis habere gratiaꝫ hoīs intelligit̉ in aliqͦeſſe aliquid qd̓ ſit hōi gratū ſic̄ ⁊ in hoc ꝙ dr̄ aliquis gratiā dei habere. ſed tn̄ differēter. nā illud qd̓ eſt hōi gratū in alio hoīe p̄ſupponit̉ eius dilectiōi. cauſat̉ aūt ex dilectione diuina qd̓ ē in hoīe deo gratū. vt dictū ē. ¶ Adij. dd̓. ꝙ deus ē vita aīe ꝑ modū cāe efficientis. ſꝫ aīa eſtvita corꝑis ꝑ modū cāe formalis. inter formā aūt ⁊ materiā nō cadit aliquid mediū. qꝛ forma ꝑ ſeipſaꝫ informatmateriā vel ſubiectū. ſed agēs informat ſubiectū nō perſuā ſubſtantiā. ſed ꝑ formā quā cauſat ī materia ¶ Adiij. dd̓. ꝙ Aug. dicit in li. retractationū. Ubi dixi gratiaꝫeſſe remiſſionē pctōꝝ. pacē ꝟo in recōciliationē dei. nonſic accipiendum eſt ac ſi pax ipſa ⁊ reconciliatio non ꝑtineant ad gratiā generalē. ſꝫ ꝙ ſpecialiter gratie nomineremiſſionem ſignificauerit peccatorum. non ergo ſola remiſſio peccatoruꝫ ad gratiam pertinet. ſed etiam multa