QueſtioCIX
deo ẜm ſuū modū. vn̄ Dionyſiꝰ in li. de di. no. dic̄ ꝙ deuſcōuerrit oīa ad ſeip̄m. ſed hoīes iuſtos cōuertit ad ſeip̄umſicut ad ſpālem finē quē intendūt ⁊ cui cupiunt adherereſicut bono ꝓprio. ẜm illud p̄s. Mihi adherere deo bonūeſt. ⁊ ideo ꝙ hō cōuertat̉ ad deū hoc non pōt eſſe niſi deoip̄m conueriēte. hoc aūt eſt p̄parare ſe ad gratiā quaſi addeū cōuerti. ſicut ille qui hꝫ oculū auerſū lumine ſolis. ꝑhoc ſe p̄parat ad recipiendū lumen ſolis ꝙ ocul os ſuosꝯuertit verſus ſolē. vn̄ pꝫ ꝙ hō non pōt ie p̄ꝑare ad lumen gratie ſuſcipiendū niſi ꝑ auxiliū gratuitū dei interiꝰmouentis. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ cōuerſio hoīs ad deumſit quidē ꝑ liberū arbitriū. ⁊ ẜm hoc hoī precipitur ꝙ ſe addeū ꝯuertat. ſed liberū arbitriū ad deū ꝯuerti nō pōt niſideo ip̄m ad ſe conuertēte. ẜm illud Hiere. xxxi. Cōuerteme ⁊ cōuertar. qꝛ tu dn̄s deus meꝰ. ⁊ Threno. vlti. Conuerte nos dn̄e ad te ⁊ cōuertemur. ¶ Ad. ij. dd̓m. ꝙ nihilhō pōt facere niſi a deo moueat̉. ẜm illud Ioh. xv. Sineme nihil poteſtis facere. ⁊ iō cū dicitur hō facere quod inſe eſt d̓r hoc eſſe in poteſtate hoīs ẜm ꝙ eſt motus a deo.¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ illa obiectio ꝓcedit de gratia habitualiad quā requirit̉ aliqua p̄paratio. qꝛ oīs forma requirit ſuſceptibile diſpoſitū. ſed hoc ꝓ hō moueat̉ a deo non p̄exigit aliquā aliā motionē cū deus ſit primū mouens. vndenō oportet abire in infinitū. ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ hoīs ē preparare animū. qꝛ hoc facit ꝑ liberū arbitriū. ſed tn̄ hoc nōfacit ſine anxilio dei mouētis ⁊ ad ſe attahētis. vt dictū ēAd ſeptimum ſic ꝓcediturUidetur ꝙ hō poſſit reſurgere a pctō ſine auxilio gratie:Illud enī qd̓ p̄exigit̉ ad gratiā fit ſine gratia. ſed reſurgere a peccato p̄exigitur ad illuminationē gratie. Dicit̉ eniꝫad Ephe. v. Exurge a mortuis ⁊ illuminabit te xp̄s. ergohō pōt reſurgere a peccato ſine gratia ¶ Pre. peccatū vittuti opponit̉ ſicut morbus ſanitati. vt ſupra dictū eſt. ſedhō ꝑ virtutē nature pōt reſurgere de egritudine ad ſanitate ſine auxilio exterioris medicine ꝓpter hoc ꝙ intꝰ manet principiū vite a quo ꝓcedit oꝑatio naturalis. ergo videtur ꝙ homo ſimili rōne poſſit reꝑari ꝑ ſeip̄m redeūdode ſtatu peccati ad ſtatū iuſticie abſqꝫ auxilio exteriorisgratie. ¶ Pre. quelibet res naturalis pōt redire ad actūcōueniente ſue nature. ſicut aqua calefacta ꝑ ſeip̄aꝫ reditad naturalē frigiditatē. ⁊ lapis ſurſum ꝓiectus ꝑ ſeip̄uꝫredit ad ſuū motū naturalē. ſed peccatū eſt quidā actus ꝯͣnaturā. vt pꝫ ꝑ Damaſ. in. ij. li. ergo videt̉ ꝙ hō poſſit ꝑſeip̄m redire de peccato ad ſtatū iuſticie. ¶ Sed ꝯtra eſtqd̓ Apl̓us dicit ad Gal. ij. Si data eſt lex que pōt iuſtificare. ergo xp̄s gratis mortuus eſt i. ſine cā. pari ergo rōneſi homo habet naturā ꝑ quā pōt iuſtificari. xp̄s gratis .i.ſine cā mortuus eſt. ſed hoc eſt incōueniens dicere. ergo n̄pōt hō ꝑ ſeip̄m iuſtificari .i. redire de ſtatu culpe ad ſtatūiuſticie. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ hō nullo mō pōt reſurgere a pctō ꝑſeip̄m ſine auxilio gratie. Cū enī peccatū trāſiens actu remaneat reatu. vt ſupra dictū eſt. non eſt idem reſurgere apeccato qd̓ ceſſare ab actu peccati. ſed reſurgere a peccato ēreꝑari hoīem ad ea que peccando amiſit. Incurrit aūt hōtriplex detrimentū peccando. vt ex ſupra dictis pꝫ .ſ. maculā. corruptionē naturalis boni ⁊ reatū pene. Maculaꝫquidē incurrit inquantū priuat̉ decore gratie ex deformitate peccati. Bonū aūt nature corrūpit̉ inquantū naturahoīs deordinat̉ voluntate hoīs deo non ſubiecta. hoc enīordine ſublato cōſequēs eſt vt tota natura hoīs peccantiſinordinata remaneat Reatꝰ vero pene ē ꝑ quē hō peccādomortaliter meret̉ dānationē eternā. Manifeſiū ē aūt de
ſingulis hoꝝ triū ꝙ nō pn̄t reꝑari niſi ꝑ deū. Cū enī decorgratie ꝓueniat ex illuſtratione diuini luminis. nō pōt talis decor in aīa reꝑari niſi deo denuo illuſtrāte. vn̄ reqͥt̉habituale donū qd̓ eſt gratie lumē. Sil̓r ordo nature repari nō pōt. vt .ſ. voluntas hoīs deo ſubijciatur niſi deovoluntatē hoīs ad ſe trahente. ſic̄ dictū ē. Sil̓r etiā reatꝰpene eterne remitti nō pōt niſi a deo in quē eſt offenſa cōmiſſa ⁊ qui eſt. hoīs iudex. ⁊ iō requirit̉ auxiliū gr̄e ad hocꝙ hō a pctō reſurgat ⁊ quantum ad habituale donum ⁊quantum ad interiorē dei motionem. ¶ Ad .i. ergo dd̓mꝙ illud indicitur homini quod ꝑtinet ad actū liberi arbitrij. qui requirit̉ in hoc ꝙ homo a peccato reſurgat. ⁊ ideocū dicit̉ Exurge ⁊ illuminabit te xp̄s. nō eſt intelligendūꝙ tota exurrectio a peccato p̄cedat illuminationē gratie. ſꝫquia cum homo per liberum arbitrium a deo motum ſutgere conatur a peccato recipit lumen gratie iuſtificantis.¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ naturalis ratio non eſt ſufficiens principium huius ſanitatis que eſt in homine ꝑ gratiam iuſtificantē. ſed huius principiū eſt gratia que tollit̉ ꝑ peccatū. ⁊ ideo non pōt hō ꝑ ſe ip̄m reꝑari. ſed indiget vt denuoei lumen gr̄e infundat̉. ſicut ſi corꝑe mortuo reſuſcitandodenuo infunderet̉ anima. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ qn̄ natura ēintegra ꝑ ſeip̄am pōt reꝑari ad id quod eſt ſibi conueniēſ⁊ ꝓportionatū. ſed ad id quod ſuꝑexcedit ſuam ꝓportionēreꝑari nō poteſt ſine exteriori auxilio. Sic igit̉ hūana natura deflues ꝑ actū peccati qꝛ non manet integra ſed corrūpit̉. vt ſupͣ dictū ē. n̄ pōt ꝑ ſeip̄aꝫ reꝑari neqꝫ etiā ad bonū ſibi ꝯnat̉ale. ⁊ ml̓to minꝰ ad bonū ſuꝑnatural̓ iuſticieO octauuꝫ ſic pocedit̉¶ Uidet̉ ꝙ hō ſine gr̄a poſſit n̄ peccare. Nullꝰ enīpeccat in eo qd̓ vitare n̄ pōt. vt Aug. dicit in lib. de duabus animalibus ⁊ de li. ar. ſi ergo homo exiſtens in peccato mortali non poſſit vitare peccatū. videtur ꝙ peccandonon peccet. qd̓ ē inconueniens. ¶ Pre. ad hoc corrigit̉homo vt peccet ſi igitur hō in peccato mortali exiſtens nōpōt nō peccare. videtur ꝙ fruſtra ei correctio adhibeaturquod eſt inconueniēs. ¶ Pre. Eccle. xv. dicit̉. Ante hominem vita ⁊ mors. bonum ⁊ malum. quod placuerit eidabitur illi. ſed aliquis peccando non deſinit eſſe homoergo adhuc in eius poteſtate eſt eligere bonum vel malū⁊ ita poteſt homo ſine gratia vitare peccatum ¶ Sed cōtra eſt quod Aug. dicit in li. de perfectōe iuſticie. Quiſquis negat nos orare debere ne intremus in temptationem. negat aūt hoc qui contendit ad non peccandum gratie dei adiutorium non eſſe homini neceſſarium. ſed ſolalege accepta humanam ſufficere voluntatem. ab auribuſoīm remouendum. ⁊ ore omniū anathematizandū eſſe n̄dubito. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ de hoīe dupliciter loqui poſſumusUno mō ẜm ſtatū nature integre. alio mō ẜm ſtatū nature corrupte. Scd̓ꝫ ſtatū qͥdē nature integre etiā ſine gr̄ahītuali poterat hō n̄ peccare nec mortalit̓ nec venialit̓. qꝛpeccare nihil aliud ē qͣꝫ re. edere ab eo ꝙ ē ẜm noturā. qd̓vitare hō poterat ī ſtatu nature ītegre. n̄ tn̄ hoc poterat ſine auxilio dei ī bono ꝯẜuātis. ſubſtracto ec̄ qͦ ip̄a naturaī nihilū decideret. In ſtatu āt nature corrupte īdiget hōgr̄a hītuali ſanāte naturā ad hoc ꝙ hō oīo a pctō abſtīeatq̄ qͥdē ſanatio prīo fit ī pn̄ti vita ẜm mētē appetitu carnalinōdū totalit̓ reꝑato. vn̄ apl̓s ad Ro. vij. ī ꝑſona hoīs reꝑati dic̄. Egoip̄e mēte ẜuio legi d̓i. carne auteꝫ legi pctī.In quo quidē ſtatu poteſt homo abſtinere ab oī peccatomortali quod in ratione conſiſtit. vt ſupra habitū ē. n̄ aūtpōt hō abſtinere ab oī peccato veniali ꝓpter correptionem
ij