QueſtioCVIII
homo non ageret ẜm ꝙ eſt ip̄e. ſed ẜm aliquā corruptionem ſibi ſuꝑuenienteꝫ. Quia igitur gratia ſpūſſancti eſtſicut interior habitus nobis infuſus inclinans nos ad recte operandū facit nos libere oꝑari ea que ꝯueniūt gratie⁊ vitare ea que gr̄e repugnant. Sic igitur lex noua dicit̉lex libertatis dupliciter. Uno modo qꝛ non artat nos adfacienda vel vitanda aliqua nili que de ſe ſunt vel neceſſaria vel repugnantia ſaluti. que cadūt ſub p̄cepto vel ꝓhibitione legis. Secūdo qꝛ hmōi p̄cepta vel ꝓhibitiōes facit nos libere implere inqͣꝫtum ex interiori inſtinctu gratie ea impleuimus. ⁊ ꝓpter hec duo lex noua dicit̉ lex ꝑfecte libertatis Iacobi primo. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ lex nouaꝓhibendo animū ab inordinatis motibus oportet etiaꝫꝙ cohibeat manū ab inordinatis actibus. qui ſunt effectꝰinterioꝝ motuū.Ad ſe cūdū ſic proceditur.Uidetur ꝙ lex noua inſufficiēter exteriores actus ordinauerit. Ad legem enī nouaꝫ p̄cipue ꝑtinere videtur fidesꝑ dilectionem operās. ẜm illud ad Gal̓. v. in chriſto Ieſu neqꝫ circūciſio aliquid valet neqꝫ p̄putium. ſed fidesque ꝑ dilectionem oꝑatur. ſed lex noua explicauit q̄dacredendaque nō erant in veteri lege explicita. ſicut d̓ fidetrinitatis. ergo etiam debuit ſuꝑaddere aliqua exterioraopera moralia que non erant in veteri lege determinata.Pre. in veteri lege non ſolum ſunt inſtituta ſacramenta ſed etiam aliqua ſacra. vt ſupra dictum ē. ſed in noualege ⁊ ſi ſint inſtituta aliqua ſacramenta. nulla tn̄ ſacra īſtituta a deo videntur. puta que ꝑtinent vel ad ſanctificationem alicuius tēpli vel vaſoꝝ. vel etiam ad aliquam folēnitatem celebrandā. ergo lex noua inſufficienter exteriora oꝑa ordinauit. ¶ Pre. in veteri lege ſicut erāt q̄daꝫobſeruantie ꝑtinētes ad dei miniſtros. ita etiam erāt quedam obſernantie ꝑtinentes ad populum. vt ſupra dictuꝫeſt cum de cerimonialibꝰ veteris legis ageretur. ſed in noua lege vident̉ alique obſeruantie eſſe date miniſtris deivt patet Mat. x. Nolite poſſidere aurum neqꝫ argētumneqꝫ pecunias in zonis veſtris. ⁊ cetera q̄ ibi ſequūtur. ⁊q̄ dicūtur Luc. ix. ⁊. x. ergo etiā debuerūt alique obſeruātie inſtitui in noua lege ad populum fidelem ꝑtinentes.¶ Pre. ī veteri lege p̄ter moralia ⁊ cerimonialia fueruntq̄dā iudicialia p̄cepta. ſꝫ ī lege noua nō tradunt̉ aliqͣ iudicialia p̄cepta. ergo lex noua inſufficiēter exteriora oꝑaordinauit ¶ Sꝫ ꝯtra eſt ꝙ dn̄s dicit Mat. vij. Oīs quiaudit verba mea hec ⁊ facit ea. aſſimilabit̉ viro ſapiēti q̄edificauit domū ſuā ſupra petram. ſed ſapiens edificatornihil omittit eoꝝ q̄ ſunt neceſſaria ad edificiū. ergo in verbis xp̄i ſufficiēter ſunt oīa poſita q̄ ꝑtinent ad ſalutē humanam ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut dictum ē. lex noua ī exterioribꝰ illa ſolū p̄ciꝑe debuit vel ꝓhibere ꝑ que ī gr̄aꝫ ītroducimur. vel q̄ ꝑuinēt ad rectū gr̄e vſum ex neceſſitate. ⁊qꝛ gratiā ex nobis ꝯſequi non poſſumꝰ ſed ꝑ xp̄m ſolum.ideo ſacramēta ꝑ que gratiā ꝯſequimur ipſe dn̄s inſtituiꝑ ſeip̄m .ſ. baptiſmū euchariſtiā. ordinē miniſtroꝝ nouelegis inſtituēdo apl̓os ⁊. lxxij. diſcipulos. ⁊ penitentiaꝫ.⁊ matrimoniū indiuiſibile. ꝯfirmationē etiam ꝓmiſit ꝑſpūſſancti miſſionē. Ex eius etiā inſtitutiōe apl̓i legūturoleo infirmos vngendo ſanaſſe. vt habet̉ Mat. vj. q̄ ſūtnoue legis ſacramenta. Rectus aūt gr̄e vſus ē ꝑ oꝑa charitatis. q̄ quidē ẜm ꝙ ſunt de neceſſitate virtutis ꝑtinētad p̄cepta moralia. que etiā in veteri lege tradebātur. vn̄qͣꝫtum ad hoc lex noua ſuꝑ veterē addere nō debuit circa
exteriora agenda. Determinatio aūt p̄dictorū operum īordine ad cultū dei ꝑtinet ad p̄cepta cerimonialia legis. īordine vero ad ꝓximū ad iudicialia. vt ſupra dictū eſt. exideo qꝛ iſte determinationes ſunt ẜm ſe de neceſſitate īterioris gratie in qua lex ꝯſiſtit. idcirco non cadūt ſub p̄cepto noue legis. ſed relinquūtur hūano arbitrio. quedaꝫquidem qͣꝫtum ad ſubditos. que ſcꝫ ꝑtinent ſigillatim advnūquēqꝫ. quedā vero ad p̄latos tēporales vel ſpūales.que .ſ. ꝑtinēt ad vtilitatē cōmunē. Sic igit̉ lex noua nll̓aalia exteriora oꝑa determinare debuit p̄cipiendo vel ꝓhibendo niſi ſacramenta ⁊ moralia p̄cepta que d̓ ſe ꝑtinētad rōnem virtutis. puta nō eſſe occidendū. nō eſſe furandū ⁊ alia hmōi. ¶ Ad. j. ergo dd̓m ꝙ ea q̄ ſunt fidei ſuntſupra rōneꝫ humanā. vn̄ in ea nō poſſumꝰ ꝑuenire niſi ꝑgratiā. ⁊ ideo abūdantiori gr̄a ſuꝑueniēte oportuit pluracredēda explicari. ſed ad oꝑa virtutū dirigimur ꝑ rōnemnaturalē q̄ eſt regula quedā oꝑationis humane. vt ſupradictū ē. ⁊ ideo in his non oportuit aliqua p̄cepta daxi vltra moralia legis q̄ ſunt de dictamine rationis. ¶ Ad. ij.dd̓m ꝙ in ſacramētis noue legis datur gratia q̄ nō ē niſia xp̄o. ⁊ ideo oportuit ab ip̄o inſtitutionē habere. ſꝫ in ſacramētis nō datur aliqͣ gr̄a. puta in cōſecratione tēpli velaltaris vel alioꝝ hmōi. aut etiā in ip̄a celebritate ſolēnitatū. ⁊ ideo qꝛ talia ẜm ſeip̄a nō ꝑtinēt ad neceſſitatē interioris gr̄e. dn̄s fidelibꝰ inſtituenda reliquit ꝓ ſuo arbitrio.¶Ad. iij. dd̓m ꝙ illa p̄cepta dn̄s dedit apl̓is nō tāqͣꝫ cerimoniales obſeruātias. ſꝫ tanqͣꝫ moralia inſtituta. ⁊ poſſū:ītelligi dupliciter. Uno mō ẜm Auguſ. ī li. de ꝯſenſu euāgeliſtaꝝ vt nō ſint p̄cepta. ſꝫ cōceſſiōes. ꝯceſſit enī eis vtpoſſent ꝑgere ad p̄dicatiōis officium ſine pera ⁊ baculo ⁊alijs hmōi tanqͣꝫ habētes ptāteꝫ neceſſaria vite accipiēdiab illis quibꝰ p̄dicabāt. vn̄ ſubdit. Dignus ē enī oꝑariꝰcibo ſuo. nō aūt peccat. ſꝫ ſuꝑerogat qui ſua portat ex quibus viuat in p̄dicationis officio. nō accipiēs ſumptū abhis quibus euāgeliū p̄dicat ſicut Paulus fecit. Alio mōpoſſunt ītelligi ẜm alioꝝ ſanctoꝝ expoſitionē. vt ſint q̄dāſtatuta tꝑalia apl̓is data ꝓ illo tꝑe qͦ mittebāt̉ ad p̄dicandū in iudeam ante xp̄i paſſionē. Indigebāt enī diſcipuliqͣſi adhuc ꝑuuli ſub xp̄i cura exiſtentes acciꝑe aliqua ſpecialia inſtituta a xp̄o ſicut quilibet ſubditi a ſuis p̄latis. ⁊p̄cipue qꝛ erant paulatim exercitandi vt tꝑalium follicitudinē abdicarent. ꝑ qd̓ reddebātur idonei ad hoc ꝙ euāgeliū ꝑ vniuerſum orbē p̄dicarēt. Nec eſt mirū ſi adhucdurāte ſtatu veteris legis ⁊ nōdū ꝑfectā liberatē ſpiritusconſecut is. quoſdam determinatos modos viuendi inſtituit. que quidam ſtatuta īminente paſſione remouit tāqͣꝫ diſcipulis iam per ea ſufficiēter exercitatis. vnde Luc̄.xxij dixit. Quando miſi vos ſine ſacculo ⁊ pera ⁊ calciamentis. nunquid defuit aliquid vobis ⁊ at illi dixetunt̉.nihil. dixit ergo eis. ſed nunc qui habet ſacculum tollat ſimiliter ⁊ peraꝫ. iam enim īminebat tempus perfecte libertatis vt totaliter ſuo dimitterētur arbitrio ī his que ẜmſe non ꝑtinent ad neceſſitateꝫ veritatis. ¶ Ad. iiij. dd̓mꝙ iudicialia etiam ẜm ſe conſiderata non ſunt de neceſſite virtutis qͣꝫtum ad talem determinationem. ſed ſolumqͣꝫtum ad cōmunem rationem iuſticie. et ideo iudicialiaprecepta reliquit dominus diſponenda his qui curā aliorum erant habituri vel ſpiritualem vel temporalem. ſedcirca iudicialia p̄cepta veteris legis quedam explanauitꝓpter malū intellectum phariſeoꝝ. vt infra dicetur.Adtertium ſic procedit̉