Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCIIII

magis ſūt figuralia qͣꝫ iudicialia alijs ppl̓is tradita. ſicutetiā bella geſta illius populi exponūt̉ myſtice. autēbella vel geſta aſſyrioꝝ vel romanoꝝ qͣꝫuis longe clarioraẜm hoīes fuerint. Ad iij. dd̓m ordo ad ꝓximū ī populo illo ẜm ſe ꝯſideratꝰ paruiꝰ erat rōni. ſꝫ ẜm referebat̉ ad cultū dei ſuꝑabat rōneꝫ. ex hac ꝑte erat figural̓.Ad tertiuꝫ ſic proceditur.Uidet̉ p̄cepta iudicialia veteris legis ꝑpetuā obligationem habeāt. Precepta enī iudicialia ꝑtinēt ad virtuteꝫiuſticie. iudiciū dicit̉ iuſticie executio. iuſticia aūt ēpetua īmortalis. vt d̓r Sap̄. j. ergo obligatio p̄ceptorūiudicialiū eſt ꝑpetua. Pre. inſtitutio diuina ē ſtabilior qͣꝫ inſtitutio humana. ſꝫ p̄cepta iudicialia humanarūlegū habent ꝑpetuam obligationē. ergo multo magiscepta iudicialia legis diuine. Pre. Apl̓s dicit ad Hebre. vij. reprobatio fit p̄cedentis mādati ꝓpter infirmitatem ip̄ius iuutilitatē. qd̓ quidē verū ē de mādato cerimoniali. qd̓ poterat facere ꝑfectū iuxta ꝯſcientiā ſeruientē ſolūmodo in cibis in potibꝰ varijs baptiſmatibus iuſticijs carnis. vt Apl̓s dicit ad Hebre. ix. ſedcepta iudicialia erāt vtilia efficacia ad id ad qd̓ ordinabāt̉ .ſ. ad iuſticiā equitateꝫ īter hoīes ꝯſtituendaꝫ. ergop̄cepta iudicialia veteris legis reprobant̉. ſꝫ adhuc eſficaciā habēt. Sed ꝯtra ē qd̓ Apl̓us dicit ad Hebre.vij. trāſlato ſacerdotio neceſſe ē vt legis trāſlatio fiat. ſꝫſacerdotiū ē tranſlatū ab Aaron ad xp̄m. ergo etiā et totalex ē trā ſlata. ergo iudicialia p̄cepta adhuc obligationem habēt Rn̄. dd̓m iudicialia p̄cepta non habuerunt ꝑpetuā obligationem. ſꝫ ſunt euacuata aduentuꝫxp̄i. aliter tn̄ qͣꝫ cerimonialia. cerimonialia adeo ſunteuacuata vt non ſolū ſint mortua. ſꝫ etiā mortifera obſeruantibꝰ poſt xp̄m. maxime poſt euangeliū diuulgatū.cepta aūt iudicialia ſunt quidē mortua. qꝛ habēt vimobligādi. non tn̄ ſunt mortifera. qꝛ ſi quis princeps ordinaret in regno ſuo illa iudicialia obſeruari non peccaret.niſi forte hoc modo obſeruarent̉ vel obſeruari mādarent̉tanqͣꝫ habētia vim obligādi ex veteris legis inſtitutionetalis enī intentio obſeruādi eſſet mortifera. huius differentie ratio pōt accipi ex p̄miſſis. Dictū eſt enī p̄ceptacerimonialia ſunt figuralia primo et ſe tanqͣꝫ inſtitutaprincipaliter ad figurandū xp̄i myſteria vt futura. ideoipſa obſeruatio eoꝝ p̄iudicat fidei veritati. ẜm quā confitemur illa myſteria eſſe cōpleta. Precepta aūt iudicialia ſunt inſtituta ad figurandū. ſꝫ ad diſponendū ſtatūilliꝰ populi qui ordinabat̉ ad xp̄m. ideo mutato ſtatu illius populi xp̄o iam veniēte iudicialia p̄cepta obligationem amiſerunt. Lex enī fuit pedagogus ducens ad xp̄m.vt d̓r ad Gal̓. iij. qꝛ tn̄ hmōi iudicialia p̄cepta ordinātur ad figurandū. ſed ad aliquid fienduꝫ. ipſa eoꝝ obſeruatio abſolutē preiudicat fidei veritati. ſed intētio obſeruandi tanqͣꝫ ex obligatiōe legis p̄iudicat veritati fideiqꝛ hoc haberet̉ ſtatꝰ prioris populi adhuc duraret. et chriſtꝰ nōdū veniſſet. Ad. j. dd̓m iuſticia quidēꝑpetuo ē obſeruanda. ſꝫ determinatio eoꝝ ſūt iuſta ẜminſiitutionē humanā vel diuinā oportet variet̉ ẜm diuerſum hoīuꝫ ſtatum. Ad. ij. dd̓m precepta iudiciatia ab hoībꝰ inſtituta habēt ꝑpetuā obligationē manenteillo ſtatu regiminis. ſꝫ ſi ciuitas vel gēs ad aliud regimēdeueniat oportet leges mutari. non enī eēdē leges ꝯueniunt in democratia que ē poteſtas populi. in obligarchia eſt poteſtas diuitū. vt patꝫ philoſophū ī ſua politica.

ideo etiā mutato ſtatu illius populi oportuit p̄cepta iudicialia mutari. Ad. iij. dd̓m illa precepta iudicialiadiſponebāt populū ad iuſticiā equitatē ẜm cōueniebat illi ſtatui. ſꝫ poſt xp̄m ſtatū illius populi oportuit mutari vt iam in xp̄o eſſet diſcretio gentilis iudei ſicutantea erat. ꝓpter hoc oportuit etiaꝫ precepta iudicialiamutari.Ad quartum ſic ꝓceditur.Uidet̉ p̄cepta iudicialia non ponint habere aliquamcertā diuiſionē. Precepta enī iudicialia ordināt hoīes adinuicē. ſꝫ ea que inter hoīes ordinari oportet in vſum eoꝝveniētia non cadunt ſub certa diſtinctione cuꝫ ſint infinita. ergo p̄cepta iudicialia non poſſunt habere certā diſtinctionem Pre. precepta iudicialia ſunt determinatiōesmoraliū. ſed moralia p̄cepta vidēt̉ habere aliquam diſtinctionē niſi ẜm reducunt̉ ad precepta decalogi. ergoprecepta iudicialia habēt aliquā certam diſtinctionē. Pre. precepta cerimonialia qꝛ certā diſtinctionē habēteoꝝ diſtinctio ī lege īnuit̉ dum quedam vocantur ſacrificia. quedam obſeruātie. ſed nulla diſtinctio īnuitur in lege p̄ceptoꝝ iudicialiū. ergo videt̉ non habeant certā diſtinctionem Sed cōtra. vbi eſt ordo oportet ſit diſtinctio. ſꝫ ordinis maxīe ꝑtinet ad p̄cepta iudicialia populus ille ordinabat̉. ergo maxime debēt habere diſtinctionē certā. Rn̄. dd̓m lex ſit quaſi q̄daꝫ arshumane vite inſtituēde vel ordinādē. ſicut in vnaquaqꝫarte ē certa diſtinctio regularū artis. ita oportet in qualibet lege certā diſtinctionem p̄ceptoꝝ. aliter enim ipſacōfuſio vtilitatem legis auferret. ideo dd̓m ē p̄ceptaiudicialia veteris legis que hoīes ad inuicē ordinabantur diſtinctionem habēt ẜm diſtinctionē ordinatiōis humane. Quadruplex aūt ordo in aliquo populo inueniripoteſt. Unus quidē principum populi ad ſubditos. aliꝰautem ſubditoꝝ ad inuicem. tertius autē eoꝝ qui ſuntpopulo ad extraneos. quartus aūt ad domeſticos. ſicut patris ad filium. vxoris ad virū. domini ad ſeruum. ẜmiſtos quattuor ordines diſtingui poſſunt precepta iudicialia veteris legis. Dātur aūt quedam p̄cepta de inſtitutione principū officio eoꝝ. de reuerētia eis exhibenda. hec eſt vna ꝑs iudicialium p̄ceptoꝝ Dant̉ etiā quedam precepta ꝑtinentia ad cōciues ad inuicē. puta circaemptiones venditiones iudicia penas. hec eſt ſcd̓aꝑs iudicialiū preceptoꝝ. Dant̉ etiā quedam precepta ꝑtinentia ad extraneos. puta de bellis ꝯtra hoſtes. de ſuſceptione peregrinoꝝ aduenaꝝ. hec ē tertia ꝑs iudicialiūprecepceꝝ Dant̉ etiā in lege quedā precepta ꝑtinētia addomeſticā ꝯuerſationē. ſicut de ſeruis vxoribus filijset hec eſt quarta pars iudicialiū preceptoꝝ. Ad. j. ergodd̓m ea que ꝑtinent ad ordinationem hominum ad inuicem ſunt quideꝫ numero infinita. ſed tamen reduci poſſunt ad aliqua certa ẜm differentiaꝫ ordinationis humane. vt dictum eſt. Ad. ij. dd̓m precepta decalogi ſūtprima in genere moralium. vt ſupra dictuꝫ eſt. ideouenienter alia precepta moralia ẜm ea diſtinguuutur. ſedprecepta iudicialia cerimonialia habent aliam rationēobligationis. non quidem ex ratione naturali. ſed ex ſolainſtitutione. ideo diſtinctionis eoruꝫ alia ē ratio. Adiij. dd̓m ex ipſis rebus que per precepta iudicialia ordinant̉ in lege īnuit lex diſtinctionē iudicialiū p̄ceptoꝝ. Queſtio. CV.