Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCIIII

ſed quia ſunt quedā cibaria magis delicata ad gulā ꝓuocātia. ideo fuerunt hec magis qͣꝫ alia ꝓhibita. Et ideo dicendū ẜm tertiā opinionem ad litteram iſta ſunt ꝓhibita non ad obſeruanduꝫ cerimonias legis. ſed ad hocpoſſet coaleſcere vnio gentiliū iudeoꝝ inſimul habitantiū. iudeis enī ꝓpter antiquā ꝯſuetudinē ſanguinis ſuffocatū erāt abominabilia. Comeſtio aūt īmolatoꝝ ſimulacris poterat in iudeis aggenerare circa gētiles ſuſpitionem redditus ad idolatriā. ideo iſta fuerunt ꝓhibitatꝑe illo in quo de nouo oportebat ꝯuenire in vnū gentiles iudeos. ꝓcedente aut tꝑe ceſſante cauſa ceſſat effectꝭmani feſtata euāgelice doctrine veritate. ī qua dn̄s docet nihil qd̓ os intrat coinquinat hoīem. vt d̓r Matth.xv. nihil ē reijcienduꝫ qd̓ cum gr̄aꝝactionē ꝑcipit̉. vt. ad Timo. iiij. d̓r. Fornicatio autē ꝓhibet̉ ſpecialiter qꝛgētiles reputabāt eſſe peccatū. Queſtio CIIIIEinde conſiderandum eſt de p̄ceptis iudicialibꝰ. Et primo conſiderandū eſt de ip̄is ī cōmuni. ſcd̓o de rationibus eoꝝ. Circa primū q̄runtur qͣttuor. primo que ſūtiudicia p̄cepta. ſcd̓o vtꝝ ſint figuralia. tertio de duratiōeeoꝝ. quarto de diſtinctione eoꝝ.Ad primum ſic procedit̉Uidetur ratio p̄ceptorum iudicialium non ꝯſiſtat inhoc ſunt ordinātia ad ꝓximū. Iudicialia enī p̄cepta aiudicio dicūtur. ſed multa ſunt alia quibꝰ homo ad ꝓximum ordinatur non ꝑtinent ad ordinationem iudicio. non ergo p̄cepta iudicialia dicūtur quibꝰ homo ordinatur ad ꝓximū. Mre. p̄cepta iudicialia a moralibusdiſtinguūtur. vt ſupra dictū eſt. ſed multa p̄cepta moralia ſunt quibus homo ordinat̉ ad ꝓximū. ſicut patꝫ in ſeptem p̄ceptis ſecūde tabule. ergo p̄cepta iudicialia dicunt̉ ex hoc ad ꝓximū ordinant. Pre. ſicut ſe habētp̄cepta cerimonialia ad deum. ita ſe habēt iudicialiacepta ad ꝓximum. vt ſupra dictū eſt. ſꝫ inter p̄cepta cerimonialia ſunt quedā ꝑtinent ad ſeip̄m. ſicut obſeruātie ciboꝝ veſtimentoꝝ. de quibꝰ ſupra dictū ē. ergo precepta iudicialia ex hoc dicūtur ordinēt hoīeꝫ ad ꝓxiinum. Sed ꝯira ē qd̓ dicit̉ Ezech. xviij. īter cetera bona opeta viri iuſti ſi iudiciū verum fecerit inter virum etvirum. ſꝫ iudicialia p̄cepta a iudicio dicunt̉. ergo p̄ceptaiudicialia vidētur dici illa que ꝑtinēt ad ordinationē homiuū ad inuicē. Rn̄. dd̓m ſicut ex ſupra dictis ptꝫ.p̄ceptoꝝ iuſcunqꝫ legis quedā habent vim obligādi exip̄o dictamine rationis. qꝛ naturalis ratio dictat hoc eſſedebitū fieri vel vitari. hmōi p̄cepta dicūtur moralia eo a rōne dicunt̉ mores hūani. Alia vero p̄cepta ſūt quenon habēt vim obligandi ex ipſo dictamine rōnis. quiaſcꝫ in ſe ꝯſiderata non habēt abſolute rōneꝫ debiti vel indebiti. ſꝫ habēt vim obligādi ex aliqua inſtitutione diuina vel hūana. hmōi ſunt determinationes q̄dā moraliūp̄ceptoꝝ. Si igit̉ determinent̉ moralia p̄cepta inſtitutionem diuinā in his ordinat̉ homo ad deū. talia dicent̉ precepta cerimonialia. ſi aūt in his ꝑtinēt ad ordinationē hoīuꝫ ad inuicē. talia dicent̉ p̄cepta iudicialia.In duobꝰ ꝯſiſtit ratio iudicialiū p̄ceptoꝝ. ſcꝫ vt pertineant ad ordinationē hoīuꝫ ad inuicē. et vt habeantvim obligādi ex ſola rōne. ſꝫ ex inſtitutione Ad. j. ergodd̓m iudicia exercēt̉ officio aliquoꝝ principū habētpoteſtatē iudicādi. Ad principē aūt ꝑtinet non ſolū ordi

nare de his veniunt in litigiū. ſꝫ etiā de volūtarijs contractibus qui īter hoīes fiunt. de omnibꝰ ꝑtinentibꝰ adpopuli cōmunitatē regimē. vn̄ p̄cepta iudicialia ſolum ſunt illa ꝑtinent ad lites iudicioꝝ. ſꝫ etiā quecūqꝫꝑtinēt ad ordinationē hoīuꝫ ad inuicē ſubeſt ordinat īoni principis tanqͣꝫ ſup̄mi iudicis. Ad. ij. dd̓m ratioilla ꝓcedit de p̄ceptis ordinātibus ad ꝓximū que habētvim obligandi ex ſolo dictamine rōnis. Ad. iij. dd̓m etiam in his que ordināt ad deū quedaꝫ ſunt moraliaque ipſa ratio fide informata dictat. ſicut deū eſſe emandum colendū. Quedā vero ſunt ceri monialia que nonhabēt vim obligationis niſi ex inſtitutione diuina. Addeum aūt ꝑtinent non ſolum ſacrificia oblata deo. ſꝫ etiāquecūqꝫ ꝑtinent ad idoneitatem offerentiū deuꝫ colentiū Homines enī ordinant̉ in deū ſicut in finē. ideo adcultū dei ꝑtinent. ꝯſequēs ad cerimonialia p̄ceptahomo habeat quādā idoneitatē reſpectu cultus diuini. ſꝫhomo ordinat̉ ad ꝓximū ſicut in finē vt oporteat euꝫdiſponi in ſeipſo in ordine ad ꝓximū. Hec enī ē cōꝑatioſeruoꝝ ad dn̄os. qui id qd̓ ſunt dn̄oꝝ ſūt. ẜm philoſophūī primo politice. ideo non ſunt aliqͣ precepta iudicialiaordinātia hoīeꝫ in ſeipſo. ſed oīa talia ſunt moralia. quiaratio ē principiū moraliū ſe habet in hoīe reſpectu eorum ad ip̄m ꝑtinent ſicut princeps vel iudex in ciuitate. Sciendū tn̄ qꝛ ordo hoīs ad ꝓximum magis ſubiacet rationi qͣꝫ ordo hoīs ad deū. plura precepta moralia inueniunt̉ ordinat̉ homo ad ꝓximuꝫ qͣꝫ ordinaturhomo ad deū. ꝓpter hoc etiā oportuit plura eſſe cerimonialia in lege qͣꝫ iudicialia.Ad ſecūdū ſic proceditur.Uidetur precepta iudicialia figurēt aliquid. Hocenī videt̉ eſſe ꝓpriū cerimonialiū preceptoꝝ ſint ī figuram alicuiꝰ rei inſtituta. ſi igit̉ etiam precepta iudicialiaaliquid figurēt erit differētia īter iudicialia cerimonialia precepta. Pre. ſicuti illi ppl̓o iudeoꝝ data ſuntq̄dā iudicialia p̄cepta. ita etiā alijs populis gētiliū. ſꝫ iudicialia precepta alioꝝ populoꝝ figurāt aliquid. ſꝫ ordināt qͥd fieri debeat. ergo videtur neqꝫ precepta iudicialia veteris legis aliqͥd figurarēt. Pre. ea que ad cultuꝫdiuinū ꝑtinent figuris quibuſdaꝫ tradi oportuit. qꝛ eadei ſunt ſupra noſtrā rōneꝫ ſunt. vt ſupra dictum ē. ſꝫ eaſunt ꝓximoꝝ excedunt rōneꝫ noſtrū. ergo iudicialia ad ꝓximum nos ordināt oportuit aliquid figurari. Sꝫ ꝯtra ē Exo. xxi. iudicialia p̄cepta allegorice moraliter exponut̉. Rn̄. dd̓m dupliciter cōtingit aliqd̓p̄ceptū figurale. Uno primo ſe. qꝛ ſcꝫ principaliter ē inſtitutū ad aliqͥd figurandū. hoc p̄cepta cerimonialia ſunt figuralia. ad hoc enī ſunt inſtituta vt aliqͥd figurēt ꝑtinens ad cultū dei ad myſteriū xp̄i. Quedam vero p̄cepta ſunt figuralia primo ſe. ſꝫ ex ꝯſequēti. hoc modo precepta iudicialia veteris legis ſūt figuralia. enī ſunt inſtituta ad aliqͥd figurandū. ſꝫ ad ordinādū ſtatū illiꝰ ppl̓i ẜm iuſticiā equitatē. ſꝫ ex cōſequēti aliqͥd figurabant inqͣꝫtū .ſ. totꝰ ſtatꝰ illiꝰ ppl̓i hmōip̄cepta diſponebat̉ figuralis erat. ẜm illud. j. ad Coꝝ. x.Oīa in figura ꝯtingebāt illis Ad.. ergo dd̓m precepta cerimonialia alio ſunt figuralia qͣꝫ iudicialia. vtdictū eſt. Ad. ij. dd̓m populus iudeorū ad hoc electꝰerat a deo ex eo xp̄s naſceret̉. et ideo oportuit totū illiꝰpopuli ſtatum eſſe ꝓpheticum figuralem vt Augꝰ dicitcōtra Fauſtū. et ꝓpter hoc etiā iudicialia illi ppl̓o tradita

S2