QueſtioCY

Einde conſiderandum eſt de ratione iudicialiū p̄ceptoꝝ. ⁊ circa hoc querunt̉ quattuor. primo de ratiōe p̄ceptorum iudicialiū q̄ ꝑtinēt ad principes. ſcd̓o de his queꝑtinent ad cōuictum hominū ad inuicem. tertio de his q̄ꝑtinent ad extraneos. quarto de his que ꝑtinēt ad domēſticam cōuerſationem.Ad primum ſic ꝓceditur.Uidetur ꝙ incōuenienter lex vetus de principibꝰ ordinauerit. Quia vt phūs dicit in. iij. politice. ordinatio populip̄cipue dependet ex maximo principatu. ſed in lege nō inuenitur qualiter debeat inſtitui ſupremus princeps. Inuenitur autem de inferioribus principibꝰ. primo quideExo. xviij. Prouide de oī lege viros ſapientes ⁊c̄. ⁊ Numeri. xi. Cōgrega mihi ſeptem viros de ſenioribꝰ iſrael. etDeutero .j. Date ex vobis viros ſapientes ⁊ gnaros ⁊c̄.ergo inſufficienter lex vetus principes populi ordinauit.¶ Pre optimi ē optima adducere. vt Plato dic̄. ſꝫ optima ordinatio ciuitatis vel populi cuiuſcūqꝫ eſt vt gupernet̉ ꝑ regem. qꝛ hmōi regnum maxime rep̄ſentat diuinūregimen quo vnus deꝰ mundū gubernat. a principio igitur lex debuit regem populo initituere ⁊ nō ꝑmittere hoceoꝝ arbitrio. ſicut ꝑmutit̉ Deutero. xvij. Cū dixeris. cōſtituā ſuꝑ me regem. eum ꝯſtitues ⁊c̄. Pre. ſicut dicit̉Matth. xij. Omne regnū in ſeip̄m diuiſum deſolabiturqd̓ etiā experimento patuit in populo iudeoꝝ. in quo fuitdiuiſio regni deſtructionis cauſa. ſed lex p̄cipue debet intendere ea que ꝑtinent ad cōmunē ſalutē populi. ergo debuit in lege ꝓhiberi diuiſio regni in duos reges. nec etiaꝫdebuit hoc auctoritate diuina introduci. ſicut legitur ītroductum auctoritate domini ꝑ Abiam ſylonitē ꝓphetā. iijReg. xi. ¶ Pre. ſicut ſacerdotes inſtituūtur ad vtilitatēpopuli in his que ad deū ꝑtinēt. vt ptꝫ Hebre. v. ita principes etiā inſtituuntur ad vtilitatem populi in rebus humanis ſꝫ ſacerdotibꝰ ⁊ leuitis qui ſunt in lege deputāturaliqua ex quibus viuere debeant. ſicut decime ⁊ primicie⁊ multa alia hmōi. ergo ſimiliter principibꝰ populi debuerūt aliqua ordinari vn̄ ſuſtentarent̉. ⁊ p̄cipue cuꝫ inhibita ſit eis munerū acceptio. vt ptꝫ Exo. xxiij. Nō accipietis munera que excecāt etiam prudentes. ⁊ ſubuertūt verba iuſtoꝝ. ¶ Pre. ſicut regū ē optimū regimē. ita tyrānisē peſſima corruptio regiminis. ſꝫ dn̄s regi inſtituit ius tyrannicū. Dicit̉ enī. j. Reg. viij. Hoc erit ius regi qui imperaturꝰ ē vobis. filios veſtros tollet ⁊c̄. ergo incōuenienter fuit ꝓmiſſum ꝑ legem circa principū ordinationem.¶ Sed ꝯtra ē ꝙ populus iſrael de plenitudine ordinationis cōmendatur Numeri. xxiiij. qͣꝫ pulchra tabernaculatua Iacob ⁊ tentoria tua iſrael. ſed pulchritudo ordinationis populi depēdet ex principibꝰ bene inſtitutis. ergo ꝑlegem populꝰ fuit circa principes bn̄ inſtitutus. ¶ Rn̄.dd̓m ꝙ circa bonā ordinationē principū in aliqua ciuitate vel gente duo ſunt attendenda. quoꝝ vnuꝫ ē vt omnesaliquā ꝑtem habeant in principatu. per hoc enī conſeruatur par populi. ⁊ omnes talem ordinationē amant et cuſtodiunt. vt dicit̉. in ij politice. Aliud ē qd̓ attēdit̉ ẜm ſpeciem regiminis vel ordinationis principatuū. cuius cumſint diuerſe ſpecies. vt phūs tradit in. iij. politice. p̄cipuetn̄ ē vnum regimen in qͦ vnus principat̉ ẜm virtutem. ⁊ariſtocratiam .i. poteſtas optimoꝝ in qͣ aliqui pauci principantur ẜm virtutem. vn̄ optima ordinatio principū ē

in aliqua ciuitate vel regno. in qua vnus p̄ficitur ẜm virtutem qui omnibꝰ p̄ſit. ⁊ ſub ip̄o ſunt aliqui principantes ẜm virtutem. ⁊ tn̄ talis principatꝰ ad oēs ꝑtinet. tumqꝛ ex oībꝰ eligi poſſunt. tum qꝛ etiā ab oībus eligunt̉. Talis enī ē optima politia bene cōmixta ex regno inqͣꝫtū vnꝰp̄eſt. ⁊ arittocratia inqͣꝫtum multi principātur ẜm virtutem. ⁊ ex democratia .i. poteſtate populi. inqͣꝫtum ex popularibus poſſunt eligi principes ⁊ ad populum ꝑtinet electio principum. ⁊ hoc fuit inſtitutū ẜm legē diuinā. NaꝫMoyſes ⁊ eius ſucceſſores gubernabāt populū quaſi ſingulariter oībꝰ principātes. qd̓ eſt quedam ſpecies regni.Eligebāt̉ aūt. lxxij. ſeniores ẜm virtutem. Dicitur enimDeutero. j. Tuli de veſtris tribubꝰ viros ſapiētes ⁊ nobiles ⁊ ꝯſtituēs eos principes. ⁊ hoc erat ariſtoctaticū. ſꝫ democraticū erat ꝙ iſti de omni populo eligebantur. Dicit̉enī Exo. xviij. Prouide de omni plede viros ſapiētes ⁊c̄⁊ etiā ꝙ populꝰ eos eligebat. vnde dicit̉ Deutero. jͣ. Date ex vobis viros ſapientes ⁊c̄. vn̄ ptꝫ ꝙ optima fuit ordinatio prīcipū quā lex inſtituit ¶ Ad. jͣ. ergo dd̓m ꝙ ppl̓sille ſub ſpeciali cura dei regebatur. vnde d̓r Deutero. vijTe elegit dn̄s deꝰ tuus vt ſis ei ppl̓s peculiaris. ⁊ ideo inſtitutionē ſūmi principis dn̄s ſibi reſeruauit. ⁊ hoc ē qd̓Uoyſes petiuit Numeri. xxvij. Prouideat dn̄s deꝰ ſpiritū oīs carnis hoīem qui ſit ſuꝑ multitudinē hanc. ⁊ ſicex dei ordinatione inſtitutus eit Ioſue in principatu poſtUoyſen. ⁊ de ſingulis iudicibꝰ qui poſt Ioſue fuerūt. legit̉ ꝙ deꝰ ſuſcitauit populo ſaluatorē. ⁊ ꝙ ſpūs dn̄i fuit īeis. vt ptꝫ Iudic̄. ij. Et ideo etiā electione regis nō cōmiſit dn̄s ppl̓o. ſꝫ ſibi reſeruauit. vt patꝫ Deutero. xvij. Eūcōſtituēs rege quē dn̄s deus tuus elegerit. ¶ Ad. ij. dd̓mꝙ regū eſt optimū regimen ppl̓i ſi non corrupat̉. ſꝫ ꝓptermagnā poteſtatē q̄ regi cōceditur de facili regimen degenerat in tyrānidē niſi ſit ꝑfecta virtus eius cui talis poteſtas ꝯceditur. qꝛ non ē niſi virtuoſi bn̄ ferre bonas fortunas. vt phūs dicit in. x. ethi. Perfecta aūt virtus in paucis inuenit̉. ⁊ p̄cipue iudei crudeles erant et ad auariciāꝓni. ꝑ que vitia maxime in tyrānidē decidūt. Et ideo dominꝰ a principio eis regē non inſtituit cū plena poteſtateſꝫ iudicē ⁊ gubernatore in eoꝝ cuſtodiā. ſꝫ poſtea regē adpetitionē populi quaſi indignatus ꝯceſſit. vt ptꝫ ꝑ hoc qd̓dixit ad Samuelē. jͣ. Reg. viij. Non te abiecerūt. ſꝫ mene regnem ſuꝑ eos. Inſtituit tn̄ a principio circa regeminſtituendum. primo quideꝫ modū eligendi in quo duodeterminauit. vt ſcꝫ in eius ē lectione expectarent iudiciūdomini. vt non facerent regem alterius gētis. quia talesreges ſolent parum affici ad gentem cui p̄ficiunt̉. ⁊ ꝑ cōſequens nō curare de eis. Secūdo ordinauit circa regesinſtitutos qualiter deberēt ſe habere qͣꝫtum ad ſeipſos. vtſcꝫ non multiplicarēt currus ⁊ equos. neqꝫ vxores. neqꝫetiam īmenſas diuitias. quia ex cupiditate horum principes ad tyrannidem declinant et iuſticiam derelinquunt.Etiam inſtituit qualiter ſe deberēt habere ad deuꝫ. vt .ſ.ſemꝑ legerent ⁊ cogitarent de lege dei vt ſemper eſſent īdei timore ⁊ obedientia. Inſtituit etiam qualiter ſe haberent ad ſubditos ſuos. vt ſcꝫ non ſuperbe eos contēnerētaut opprimerent neqꝫ etiam a iuſticia declinarent. ¶ Adiij. dd̓m ꝙ diuiſio regni ⁊ multitudo regum magis ē populo illi data in penam ꝓ multis diſſentionibus eorū qͣsmaxime contra regnum Dauid iuſtum mouerant qͣꝫ adeoꝝ ꝓfectum. vnde d̓r Oſee. xiij. Dabo tibi regem in furore meo. ⁊ Oſee. viij. Ipſi regnauerūt ⁊ non ex me. principes extiterūt ⁊ nō cōguoui ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ ſacerdotes

Sꝫ