QueſtioCII

chriſtꝰ introduxit. qd̓ figurabatur per hoc ꝙ ſūmus ſacerdos ſemel in anno ſolus in ſancta ſanctorū intrabat. Uelum autem figurabat ſpūalium occultationem ſacrificiorum in veteribus ſacrificijs. quod velum quattuor coloribus erat ornatum. byſſo quidem ad deſignandum carnis puritatem. purpura autem ad figurandum paſſiōesquas ſancti ſuſtinuerunt ꝓ deo. coco bis tincto ad ſignificandum charitatem geminā dei ⁊ ꝓximi. hyacintho aūtſignificabatur celeſtis meditatio. Ad ſtatum auteꝫ veteris legis aliter ſe habebat populus ⁊ aliter ſacerdotes. nāpopulus ip̄a corporalia ſacrificia conſiderabat que ī atrioofferebātur. ſacerdotes vero rationem ſacrificiorū conſiderabant habentes fidem magis explicitā de myſterijs chriſti. ⁊ ideo intrabāt in extremis taberuaculum. quod etiaꝫquodam velo diſtinguebatur ab atrio. quia quedā erantvelata populo circa myſterium chriſti que ſacerdotibuserant nota. nō tamen eis erāt plene reuelata ſic ut poſteain nouo teſtamento. vt habetur Ephe. iij. ¶ Ad. v. dd̓mꝙ adoratio ad occidentem fuit ītroducta in lege ad excludendā idolatriā. nam omnes gentiles in reuerētiā ſolisadorabant ad orientē. vnde dicitur Ezech. viij. ꝙ quidahabebāt dorſa contra templum domini ⁊ facies ad oriētem. ⁊ adorabāt ad ortum ſolis. vnde ad hoc excludendūtabernaculum habebat ſancta ſanctorū ad occidentem. vtverſus occidentē adorarent. Ratio etiam figuralis eſſe p̄tquia totus ſtatus prioris tabernaculi ordinabatur ad ſignificandū mortem chriſti. que figuratur ꝑ occaſum. ẜnillud pͣs. Qui aſcendit ſuꝑ occaſum dominus nomē illi.¶ Ad. vj. dd̓m ꝙ eorum que in tabernaculo cōtinebant̉ratio reddi poteſt ⁊ litteralis ⁊ figuralis. Litteralis quidēper rationem ad cultū diuinum. ⁊ quia dictum ē ꝙ per tabernaculum interius qd̓ dicebatur ſancta ſanctoꝝ ſignificabatur ſeculum altius ſpiritualium ſubſtantiarū. ideoin illo tabernaculo tria cōtinebātur .ſ. arca te ſtamenti ī qͣerat vrna aurea habens māna. ⁊ virga Aaron que frōduerat. ⁊ tabule ī quibus erant ſcripta decem p̄cepta legis.Hec autē arca ſita erat inter duos cherubim qui ſe mutuis vultibus reſpiciebant. ⁊ ſuꝑ arcam erat quedaꝫ tabula lapidea que dicebatur ꝓpiciatorium ſuper alas cherubim. quaſi ab ipſis cherubim portaretur ac ſi imaginaretur ꝙ illa tabula eſſet ſedes dei. vnde ⁊ ꝓpiciatoriuꝫ dicebatur quaſi ex inde populo ꝓpiciaretur ad p̄ces ſūmi ſacerdotis. ⁊ ideo quaſi portabat̉ a cherubim quaſi deo obſequentibꝰ. Arca vero teſtamenti erat tanqͣꝫ ſcabellum ſedentis ſupra ꝓpiciatoriū. Per hec autē tria deſignant̉ triaque ſunt in illo altiori ſeculo .ſ. deus qui ſuper omnia ē ⁊incōprehenſibilis omni creature. ⁊ ꝓpter hoc nulla ſimilitudo eius ponebatur ad rep̄ſentandum eius inuiſibilitatem. ſed ponebatur quedam figura ſedis eius. quia .ſ.creatura cōprehenſibilis eſt q̄ eſt ſubiecta deo ſicut ſedesſedenti. Sunt etiam in illo altiori ſeculo ſpirituales ſubſtantie que angeli dicūtur. ⁊ hi ſignificātur per duos cherubim mutuo ſe reſpicientes. ad deſignandū concordiameorum ad inuicem. ẜm illud Iob. xxv. Qui facit concordiam in ſublimibus. ⁊ ꝓpter hoc etiam non fuit vnus tm̄cherub vt deſignaretur multitudo celeſtiuꝫ ſpirituū. ⁊ excluderetur cultus eoꝝ ab his quibus p̄ceptum erat vt ſolum vnum deum colerēt. Sunt etiam in illo intelligibili ſeculo rationes omniū eorū que in hoc ſeculo ꝑficiūturquodāmodo clauſe ſicut rationes effectuum claudūtur īſuis cauſis. et rationes artificiatoꝝ in artifice. ⁊ hoc ſignific. batur per arcam in qua rep̄ſentabantur per tria ibi cō

tenta. tria que ſunt potiſſima in rebus humanis .ſ. ſapiētia que rep̄ſentabatur per tabulas teſtamēti. poteſtas regiminis que rep̄ſentabatur per virgam Aaron. vita querep̄ſentabatur ꝑ manna quod fuit ſu ſtamentū vite. Uelper hec tria ſignificabātur tria dei attributa .ſ. ſapientia intabulis. potentia in virga. bonitas in manna. tum ꝓpterdulcedinem. tum quia ex dei miſericordia eſt populo datum. ⁊ ideo in memoriam diuine miſericordie ꝯſe ruabatur. ⁊ hec tria etiam figurata ſunt ī viſione Eſaie. Uiditenī dominū ſedentem ſuper ſoliū excelſum ⁊ eleuatum ⁊ſeraphim aſſiſtētes ⁊ domuꝫ impleri a gloria dei. vnde etſeraphin dicebāt. Plena ē omnis terra gloria eius. ⁊ ſicſimilitudines ſeraphin non ponebātur ad cultum qd̓ ꝓhibebatur primo legis p̄cepto. ſed in ſignum miniſterijvt dictuꝫ ē. In exteriori vero tabernaculo qḋ ſignifica batp̄ſens ſeculū ꝯtinebantur etiam tria .ſ. altare thymiamatis qd̓ directe erat cōtra arcam. Menſa autē ꝓpoſitionisſuper quam. xij. panes apponebantur erat poſita ex parteaquilonari. Candelabrū vero ex parte auſtrali. Que triavidētur reſpondere tribus que erāt in arca clauſa. ſꝫ magis manifeſte eadem rep̄ſentabāt. oportet enim rationesrerum ad manifeſtiorem demōſtrationem ꝑduci qͣꝫ ſint īmēte diuina ⁊ angelorum ad hoc ꝙ homines ſapiētes eascognoſcere poſſint. qui ſignificātur per ſacerdotes ingrediētes tabernaculū. In candelebro igitur deſignabaturſicut in ſigno ſenſibili. ſapientia que ītelligibilibꝰ verbisexprimebatur in tabulis. Per altare vero thymiamatisſignificabat̉ officium ſacerdotū quorum erat populuꝫ addeum reducere. ⁊ hoc etiam ſignificabat̉ per virgam. namī illo altari intēdebat̉ thymiana boni odoris. ꝑ qd̓ ſignificabatur ſanctitas populi acceptabilis deo. Dicitur enīApoc̄. vij. ꝙ ꝑ fumum aromatum ſignificātur iuſti ficationes ſanctoꝝ Cōuenienter autem ſacerdotis dignitasin arca ſignificabat̉ ꝑ virgaꝫ. in exteriori vero tabernaculo ꝑ altare thymiamatis. qꝛ ſacerdos mediator eſt inter deum ⁊ populum regēs populum ꝑ poteſtatem diuinamquā virga ſignificat. ⁊ fructum ſui regiminis .ſ. ſanctitatem populi acceptā deo offerret quaſi in altari thymiamatis. Per menſam autem ſignificatur tēporale nutrimentum vite ſicut ⁊ per māna. ſed hoc eſt ꝯuenientius ⁊ groſſius nutrimentum. illud autem ſuauius ⁊ ſubtilius. Cōuenienter autem cāde labrum ponebatur ex parte auſtrali. menſa autem ex ꝑte aquilonari. quia auſtralis pars ēdextra pars mūdi. aquilonaris autem ſiniſtra. vt diciturin. ij. d̓ celo ⁊ mūdo. ſapiētia autem ꝑtinet ad dextrā ſicut⁊ cetera ſpiritualia bona. temꝑale autē nutrimentum adſiniſtraꝫ. ẜm illud Prouer. iij. In ſini ſtra illius diuitie⁊ gloria. Poteſtas autem ſacerdotalis media eſt īter tēporalia ⁊ ſpūalem ſapientiam. qꝛ eam ⁊ ſpūalis ſapiētia⁊ tēporalia diſpenſantur. Poteſt autē ⁊ horuꝫ alia ratioaſſignari magis litteralis. In arca enim ꝯtinebātur tabule legis ad tollendaꝫ legis obliuionē. vnde d̓r Exo xxiiij.Dabo tibi duas tabulas lapideas et legem ac mandataq̄ ſcripſi vt doceas filios iſrael. Uirga vero Aaron ponebat̉ ibi ad cōprimendā diſſenſionē populi de ſacerdotioAaron. vn̄ d̓r Numeri. xvij. Refer virgā Aaron in tabernaculū teſtimonij vt reſeruet̉ in ſignū rebelliū filioꝝ iſrl̓.Māna aūt ꝯſeruabat̉ ī arca ad cōmemorandū beneficiūqd̓ dn̄s p̄ſtitit filijs iſrael in deſerto. vn̄ d̓r Exo. xvi. Imple gomor ex eo ⁊ cuſtodiat̉ in futuras retrogenerationesvt nouerint panes de quibꝰ alui vos in ſolitudine. Candelabrū vero erat inſtitutū ad honorificentiā tabernaculi5

R3