QueſtioCII.

Ad primum ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ cerimonialia p̄cepta nō habeant cauſam. Quiaſuꝑ illud Ephe. ij. Legē mandatoꝝ decretis euacuans. dicit glo. i. euacuans legem veterem qͣꝫtum ad carnales obſeruantias decretis .i. p̄ceptis euāgelicis que ex rōne ſūt.ſed ſi obſeruantie veteris legis ex rōne erant. fruſtra euacuarētur ꝑ rationabilia decreta noue legis. non ergo cerimoniales obſeruātie veteris legis habebāt aliquā rationem. ¶ Pre. vetus lex ſucceſſit legi nature. ſed ī lege nature fuit aliqd̓ p̄ceptum qd̓ nullam rōnem habebat niſivt homīs obedientia ꝓbaretur. ſicut Augꝰ dicit. viij. ſuꝑGen̄. ad lr̄am de ꝓhibitione ligni vite. ergo etiam in veteri lege aliqua p̄cepta danda erant in quibus hoīs obedientia ꝓbaretur. que de ſe nullā rōnem haberēt ¶ Pre.opera hoīs dicuntur moralia ẜm ꝙ ſunt a rōne. ſi igit̉ cerimonialiū p̄ceptorum ſit aliqua ratio. nō differrēt a moralibus preceptis. videtur ergo ꝙ cerimonialia preceptanon habeant aliquaꝫ cauſam. ratio enī p̄cepti ex aliqͣ cauſa ſumitur. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ dicitur in pͣs. Preceptūdn̄i lucidum illuminās oculos. ſed cerimonialia ſunt p̄cepta dei. ergo ſunt lucida. qd̓ non eſſet niſi haberent rationabilem cauſam. ¶ Rn̄ dd̓m ꝙ cum ſapientis ſit ordinare ẜm philoſophū in primo metaphifice. ea q̄ ex diuina ſapientia ꝓcedunt oportet eſſe ordinata. vt Apl̓us dicit ad Roma. xiij. Ad hoc autem ꝙ aliqua ſint ordinataduo requiruntur. Primo quidē ꝙ aliqua ordinētur addebitum finem qui ē principiū totius ordinis in rebusagendis. ea enim que caſu eueniunt p̄ter intentionem finis. vel que non ſerio fiun ſꝫ ludo dicimus eſſe inordinata. Scd̓o oportet ꝙ id qd̓ eſt ad finem ſit ꝓportionatuꝫfini. ⁊ ex hoc ſequitur ꝙ ratio eoꝝ que ſunt ad finē ſumitur ex fine. ſicut ratio diſpoſitionis ſerre ſumitur ex ſection que eſt finis eius. vt dicit̉ in. ij. phiſicoꝝ. Manifeſtūeſt autem ꝙ p̄cepta cerimonialia ſicut ⁊ omnia alia p̄cepta legis ſunt ex diuina ſapientia inſtituta. vnde diciturDeutero. iiij. Hec ē ſapientia veſtra ⁊ intellectus corampopulis. vn̄ neceſſe eſt dicere ꝙ p̄cepta cerimonialia ſintordinata ad aliqueꝫ finem ex quo eoꝝ rationabiles cauſeſignari poſſint. ¶ Ad. j. ergo dd̓m ꝙ obſeruantie veterislegis poſſunt dici ſine rōne qͣꝫtum ad hoc ꝙ ipſa facta inſui natura rōnem non habebant. puta ꝙ veſtis non conficeretur ex lana ⁊ lino. poterant tamē habere rōnem ex ordine ad aliud. inqͣꝫtuꝫ ſcꝫ vel aliquid per hoc figurabaturvel aliquid excludebatur. ſꝫ decreta noue legis que precipue conſiſtūt in fide ⁊ dilectione dei ex ip̄a natura actusrationabilia ſunt. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ꝓhibitio ligni ſciētieboni ⁊ mali non fuit ꝓpter hoc ꝙ illud lignū eſſet naturaliter malum. ſed tamē ip̄a ꝓhibitio habuit aliquā rōneꝫex ordine ad aliud inqͣꝫtuꝫ ſcilicet per hoc aliquid figurabatur. et ſic etiam cerimonialia p̄cepta veteris legis habent rōnem in ordine ad aliud ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ preceptamoralia ẜm ſuā naturā habēt rōnabiles cauſas. ſicut Nōoccides. Non furtū facies. ſꝫ p̄cepta cerimonialia habētrōnabiles cauſas ex ordine ad aliud. vt dictū ē.Ad ſecunduꝫ ſic procedit̉Uidetur ꝙ p̄cepta cerimonialia non habebāt cauſaꝫ litteralem. ſed figuralem tm̄. Inter p̄cepta enī cerimonialia p̄cipua erant circumciſio ⁊ īmolatio agni paſcalis. ſedvtrūqꝫ iſtorum non habebat niſi cauſam figuralem. quiavtrūqꝫ iſtoꝝ datum eſt in ſignum. Dicitur enī Gen̄. xvij

Tircūcidetis carnem p̄putij veſtri vt ſit ī ſignum federisinter me ⁊ vos. ⁊ de celebratiōe phaſe dicit̉ Exo. xiij. Exitquaſi ſignum in manu tua. ⁊ quaſi monumentū an̄ oculos tuos. ergo multo magis alia cerimonialia non habētniſi cauſam figuralem. ¶ Pre. effectus ꝓportionant̉ ſuecauſe. ſꝫ omnia cerimonialia ſunt figurata. vt ſupra dictūeſt. ergo non habēt niſi cauſam figuralem. ¶ Pre. illudquod de ſe eſt indifferens vtrum ſic vel non ſic fiat. nō videtur habere aliquā litteralem cauſam. ſed quedā ſunt inpreceptis cerimonialibus que non vidētur differre vtrūſic vel ſic fiant. ſicut eſt de numero animalium offerendorum ⁊ alijs huiuſmodi ꝑticularibus circū ſtātijs. ergo p̄cepta veteris legis non habent rōnem litteralem. ¶ Sꝫcontra. ſicut precepta cerimonialia figurabant chriſtum.ita etiam hiſtorie veteris teſtamenti. Dicitur enim. j. adCoꝝ. x. ꝙ omnia ī figuram contingebant illis. ſed ī hiſtorijs veteris teſtamenti preter intellectum myſticum ſeufiguralem eſt etiam intellectus litteralis. ergo etiam precepta cerimonialia preter cauſas figurales habebant etiācauſas litterales. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictum eſt. ratio eorum que ſunt ad finem oportet ꝙ fine ſumatur. Finis autem p̄ceptorum cerimonialium eſt duplex. Ordinabantur enim ad cultum dei ꝓ tempore illo ⁊ ad figurādum chriſtum ſicut etiam verba ꝓphetarum ſic reſpiciebant preſens tempus ꝙ etiam in figuram futuri dicebātur. vt Hieroꝰ dicit ſuꝑ Oſee. Sic igitur rationes precetorum cerimonialium veteris legis dupliciter accipi poſſunt Uno modo ex ratione cultus diuini qui erat ꝓ tempore illo obſeruandus. ⁊ rationes ille ſunt litterales ſiueꝑtineant ad vitandum idola trie cultum. ſiue ad rememorandum aliqua dei beneficia. ſiue ad inſinuandum excellentiam diuinam. vel etiam ad deſignandum diſpoſitionem mentis que tunc requirebatur in colentibus deum.Alio modo poſſunt eorum rationem aſſignari ẜm ꝙ ordinantur ad figurandum chriſtum. ⁊ ſic habent rationes figurales ⁊ myſticas. ſiue accipiātur ex ipſo chriſto ⁊ eccleſia. qd̓ pertinet ad allegoriam. ſiue ad mores populi chriſtiani. quod ꝑtinet ad moralitatem. ſiue ad ſtatum futureglorie ꝓut in eam introducimur per chriſtum qd̓ pertinetad anagogiam. ¶ Ad. jͣ. ergo dd̓m ꝙ ſicut intellectꝰ metaphorice locutionis in ſcripturis eſt litteralis. quia verba ad hoc ꝓferuntur vt hoc ſignificent. ita etiam ſignificationes cerimoniarum legis que ſunt cōmemoratiue beneficiorum dei ꝓpter que inſtituta ſunt. vel aliorū huiuſmodi que ad illum ſtatum ꝑtinebant. non tranſcenduntordinem litteralium cauſaruꝫ. vnde oportet ꝙ aſſigneturcauſa cęlebrationis phaſe. quod ē ſignum liberationis exegypto. ⁊ ꝙ circumciſio eſt ſignum pacti qd̓ deus habuitcum Abraam pertinet ad cauſam litteralem. ¶ Ad. ij. dicendū ꝙ ratio illa ꝓcederet ſi cerimonialia precepta eētdata ſolum ad figurandum futurum. non autem ad preſentialiter deum colendum. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ſicut in legibus humanis dictum eſt ꝙ ī vniuerſali habēt rationemnon autē qͣꝫtum ad ꝑticulares cōditiones. ſed hec ſunt exarbitrio inſtiruentium. Ita etiam multe ꝑticulares determinationes ī cerimonijs veteris legis non habēt aliquācauſam litteralem. ſed ſolum figuralem. in cōmuni verohabent etiā cauſam litteralem.Ad tertium ſic ꝓceditur.Uidetur ꝙ nō poſſit cōueniens ratio aſſignari cerimoniarum que ad ſacrificia ꝑtinent. Ea enī q̄ in ſacrificium