QueſtioCII

et iterum multa talibus imponi. vt quaſi onerati ex hisque ad cultū dei impenderent. non vacarent idolatrie deſeruire. Ex parte vero eorum qui erant proni ad bonumetiam neceſſaria fuit multiplicatio cerimonialiū p̄ceptorum. tum quia per hoc diuerſimode mens eorum referebatur in deum ⁊ magis aſſidue. tum etiam quia myſteriūchriſti. qui ꝑ huiuſmodi cerimonialia figurabatur. multiplices vtilitates artulit mundo. ⁊ multa circa ipſum conſiderāda erāt que oportuit ꝑ diuerſa cerimonialia figurari. ¶ Ad. j. ergo dd̓m ꝙ quando id qd̓ ordinatur ad finēeſt ſufficiens ad ducenduꝫ in finē. tunc ſufficit vnum adfinē. ſicut vna medicina ſi ſit efficax ſufficit qn̄qꝫ ad ſanitatem inducendā. ⁊ tunc non oportet multiplicari medicinā. ſed ꝓpter debilitatem ⁊ imꝑfectionem eius qd̓ eſt adfinem oportet ea multiplicari. ſicut multa adhibentur remedia infirmo quādo vnū non ſufficit ad ſanandum. Cerimonie autē veteris legis inualide ⁊ imꝑfecte erant adrep̄ſentandū chriſti myſterium qd̓ eſt ſupexcellens. et adſubiugandum mentes hominuꝫ deo. vnde Apl̓s dicit adHebre. vij. Reprobatio fit p̄cedentis mādatī ꝓpter infirmitatem ⁊ inutilitatem. nihil enim ad ꝑfectum adduxitlex. ⁊ ideo oportuit huiuſmodi cerimonias multiplicari.¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ſapientis legiſlatoris eſt minores tranſgreſſiones ꝑmittere vt maiores caueantur. ⁊ ideo vt caueretur tranſgreſſio idolatrie ⁊ ſuperbie que in iudeorū cordibus naſceretur. ſi omnia precepta legis implerent. nonꝓpt̓ hoc p̄termi ſit deꝰ multa cerimonialia p̄cepta tradere.quia de facili ſumebant ex hoc tranſgrediendi occaſioneꝫ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ vetus lex in multis diminuit corporalem cultum ꝓpter qd̓ ſtatuit ꝙ nō in omni loco ſacrificiaofferētur neqꝫ quibuſſibet ⁊ multa huiuſmodi ſtatuit addiminutioneꝫ exterioris cultꝰ. ſicut enī rabi Moyſes egyptius dicit. Oportebat tn̄ nō ita attenuare corꝑalem cultum dei vt hoīes ad cultum demonū declinarent.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ cerimonie veteris legis incōueniēter diuidant̉in ſacrificia. ſacramēta. ſacra ⁊ obſeruantias. Cerimonieenī veteris legis figurabāt xp̄m. ſꝫ hec ſolū fiebant per ſacrificia ꝑ q̄ figurabat̉ ſacrificiū qͦ xp̄s ſe obtulit oblationē⁊ hoſtia deo. vt dicit̉ ad Ephe. v. ergo ſola ſacrificia erantcerimonialia. ¶ Pre. vetus lex ordinabatur ad nouaꝫ. ſꝫin noua lege ip̄m ſacrificium eſt ſacramentum altaris. ergo in veteri lege nō debuerunt diſtingui ſacramenta contra ſacrificia. ¶ Pre. ſacrum dicitur qd̓ eſt deo dedicatuꝫẜm quē modū tabernaculum ⁊ vaſa eius ſacrificari dicebantur. ſed omnia cerimonialia erant ordinata ad cultuꝫdei. vt dictum eſt. ergo cerimonialia omnia ſacra erāt. nōergo vna pars cerimonialiuꝫ debet ſacra noīari. ¶ Pre.obſeruantie ab obſeruando dicuntur. ſed omnia preceptalegis obſeruari debebant Dicitur enī Deutero. viij. Obſerua ⁊ caue ne quando obliuiſcaris domini dei tui. ⁊ negligas mandata eius atqꝫ iudicia ⁊ cerimonias. non ergoobſeruantie debent poni vna ꝑs cerimonialium ¶ Pre.ſolēnitates inter cerimonialia computantur cum ſint invmbram futuri. vt patet ad Col̓. ij. Similiter etiam oblationes ⁊ munera. vt patet per apoſtolum ad Hebre. ix.Que tamen ſub nullo horum contineri videntur. ergo inconueniens eſt predicta diſtinctio cerimonialium. ¶ Sꝫcontra eſt ꝙ in veteri lege ſingula predicta cerimonie vocantur. ſacrificia enim dicuntur cerimonie. Numeri. xv.Offerat vitulum ⁊ ſacraficia eius ad libamenta vt ceri-

monie eius poſtulant. De ſacramento etiam ordinis dicitur Leuit̉. vij. Hec eſt vnctio Aaron et filiorum eius īcerimonijs. De ſacris etiā dicitur Exo. xxxviij. Hec ſūtinſtrumenta tabernaculi teſtimonij in cerimonias leuitarum. De obſeruantijs etiam dicitur. iij. Reg. ix. Si auerſi fueritis non ſequentes me. nec obſeruantes cerimoniasquas propoſui vobis. ¶ Rn̄. dicendum ꝙ ſicut dictumeſt. cerimo nialia precepta ordinantur ad cultum dei. in qͦquidem cultu cōſiderari poſſunt ⁊ ipſe cultus ⁊ colentes.⁊ in ſtumenta colendi. Ipſe autem cultus ſpecialiter conſiſtit in ſacrificijs q̄ in dei reuerentia offeruntur. Inſtrumenta autem colendi pertinent ad ſacra. ſicut eſt tabernaculum. ⁊ vaſa ⁊ alia huiuſmodi. Ex parte autem colentium duo poſſunt conſiderari ſcꝫ eorum inſtitutio ad cultūdiuinum. quod fit per quādam conſecrationem vel populi. vel miniſtrorum. ⁊ ad hoc pertinent ſacramenta. ⁊ itoꝝeorum ſingularis conuerſatio per quaꝫ diſtinguūtur abhis qui deum non colunt. ⁊ ad hoc pertinent obſeruantieputa in cibis ⁊ veſtimentis ⁊ alijs huiuſmodi ¶ Ad. jͣ. ergo dd̓m ꝙ ſacrificia offerri oportebat ⁊ in aliquibus locis ⁊ per aliquos homines. ⁊ totum hoc ad cultum dei ꝑtinet. vnde ſicut per ſacrificia ſignificatur chriſtus imolatus. ita etiam per ſacramenta et ſacra illoruꝫ figurabātur ſacramenta ⁊ ſacra noue legis. ⁊ per eorum obſeruantias figurabatur conuerſatio populi noue legis. que omnia ad chriſtum pertinent. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ſacrificiū noue legis. id eſt. euchariſtia. continet ipſum chriſtum quieſt ſanctificationis actor. Sanctificauit enim per ſuumſanguinem. vt dicitur ad Hebre. vltͣ. ⁊ ideo hoc ſacrificium etiam ſacramentū eſt. ſed ſacrificia veteris legis nōcontinebant chriſtum. ſed ipſum figurabant. et ideo nōdicuntur ſacramenta. ſed ad hoc deſignandum ſeorſumerant quedam ſacramenta in veteri lege que erant figurefuture conſecrationis qͣꝫuis etiam quibuſdam conſecrationibus quedā ſacrificia adiungerentur. ¶ Ad. iij. a d̓mꝙ ſacrificia ⁊ etiam ſacramenta erant. ſed quedam erantque erant ſacra. vtpote ad cultū dei dicata. nec tamē erātſacri ficia. nec ſacramenta. et ideo retinebant ſibi cōmunenomen ſacrorum. ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ ea que pertinent adconuerſationem populi deum colentis. retinebant ſibi cōmune nomen obſeruantiarum. inqͣꝫtum a premiſſis deficiebant. Non enim dicebantur ſacra. quia non habebantīmediatum reſpectum ad cultum dei. ſicut tabernaculuꝫ⁊ vaſa eius. ſed per quandam conuenientiam erant cerimonialia. inqͣꝫtum pertinebant ad quandam idoneitateꝫpopuli colentis deum. ¶ Ad. v. dd̓m ꝙ ſicut ſacrificia oīferebantur in determinato loco. ita etiam offerebantur īdeterminatis temporibꝰ. vnde etiaꝫ ſolēnitates īter ſacracōputari videntur. Oblationes autē ⁊ munera computantur cum ſacrificijs. quia deo offerebantur. vnde Apl̓sdicit ad Hebre. v. Omnis pontifex ex hominibus aſſumptus ꝓ hominibus conſtituitur in bis que ſunt ad deuꝫvt offerat dona ⁊ ſacrificia ꝓ peccatis. ¶ Queſtio CIIEinde cōſiderandū.eſt de cauſis cerimonialium p̄ceptoruꝫ. ⁊ circa hoc queruntur ſex. primo vtrum preceptacerimonialia habeant cauſam. ſecūdo vtrum habeāt cauſam litteraleꝫ. vel ſolum figuralem. tertio de cauſis ſacrificioꝝ. quarto de cauſis ſacramentoꝝ. quinto de cauſis ſacroꝝ. ſexto de cauſis obſeruantiarum.