QueſtioC

ob igatione precepti. quedaꝫ vero q̄ ꝑtinent ab bene eſſevirtutis perfecte cadunt ſub āmonitione cōſilij. ¶ Ad. jͣ.ergo dd̓m ꝙ adimpletio mādatoꝝ legis etiā que ſunt deactibꝰ aliarū virtutū habent rōnem iuſtificatiōis inqͣꝫtūiuſtum eſt vt homo obediat deo. vel etiam inqͣꝫtum iuſtūeſt ꝙ oīa que ſunt hoīs rōni ſubdant̉. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ iuſticia ꝓprie dicta attendit debitum vniꝰ hoīs ad alium. ſꝫin oībus alijs virtutibus attendit̉ debitū inferioꝝ viriūad rōnem. ⁊ ẜm rōnem huius debiti phūs aſſignat in. vethi. quandā iuſticiā metaphoricā. ¶ Ad. iij. patꝫ reſponſio ꝑ ea q̄ dicta ſunt de diuerſitate cōmunitatis.Ad tertium ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ nō oīa p̄cepta moralia veteris legis reducāturad decē p̄cepta decalogi. Prima enī et principalia legisp̄cepta ſunt. diliges dn̄m deū tuū. ⁊ diliges ꝓximū tuuꝫvt habet̉ Mat. xxij. ſꝫ iſta duo nō ꝯtinēt̉ in p̄ceptis decalogi. gͦ nō oīa p̄cepta moralia ꝯtinent̉ in p̄ceptis decalogi.¶ Pre. p̄cepta moralia nō reducunt̉ ad p̄cepta cerimonialia. ſꝫ potiꝰ ecōuerſo. ſed īter p̄cepta decalogi eſt vnūcerimoniale .ſ. memēto vt diē ſabbati ſanctifices. ergo p̄cepta moralia non reducūtur ad omnia precepta decalogi¶ Pre. precepta moralia ſunt d̓ omnibus actibus virtutum. ſed inter precepta decalogi ponūtur ſola p̄cepta pertinentia ad actus iuſticie. vt patet diſcurrenti ꝑ ſingula.ergo precepta decalogi non cōtnent omnia p̄cepta moralia. ¶ Sed contra eſt qd̓ Matth. v. dicitur ſuper illud.Beati eſtis cuꝫ maledixerint ⁊c̄. dicit glo. ꝙ Moyſes decem p̄cepta ꝓponens. poſtea per partes explicat. ergo oīap̄cepta legis ſunt quedam partes preceptorum decalogiRn̄ dd̓m ꝙ p̄cepta decalogi ab alijs p̄ceptis legis differunt in hoc ꝙ p̄cepta decalogi per ſeipſum deus diciturprimo ꝓpoſuiſſe. alia vero p̄cepta ꝓpoſuit ppl̓o per Moyſen. illa gͦ p̄cepta ad decalogum ꝑtinent. quorum noticiāhomo habet ꝑ ſeipſum a deo. huiuſmodi vero ſunt illa q̄ſtatim ex p.incipijs cōmunibus primis cognoſci poſſuntmodica cōſideratione. ⁊ iterum illa que ſtatim ex fide diuinitus infuſa innoteſcunt. Inter precepta ergo decaloginon cōputantur duo genera p̄ceptorum. illa ſcꝫ que ſuntprimo ⁊ cōmunia. quorum non oportet aliquaꝫ editionēeſſe niſi ꝙ ſunt ſcriptai ratiōe naturali per ſe nota. ſicutꝙ homo nulli debet ma cere. ⁊ alia huiuſmodi. ⁊ iteꝝilla que per diligentem liiquiſitionem lapientum inueniuntur rationi conuenire. hec enim ꝓueniunt a deo ad populum mediante diſciplina ſapientum. Utraqꝫ tamē horum p̄ceptorum cōtinentur in p̄ceptis decalogi. ſꝫ diuerſimode. nam illa que ſunt prima ⁊ cōmunia cōtinenturūeis ſicut principia in cōcluſionibus ꝓximis. illa vero queꝑ ſapientes cognoſcūtur cōtinentur in eis ecōuerſo. ſicutconcluſiones in principijs. ¶ Ad. j. ergo dd̓m ꝙ illa p̄cepta ſunt prima cōmunia p̄cepta legis nature que ſunt ꝑſe nota rationi hūane. vel ꝑ naturam. vel per fidē. ⁊ ideoomnia p̄cepta decalogi ad illa duo referuntur ſicut cōcluſiones ad principia cōmunia. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ p̄ceptumde obſeruatione ſabbati eſt ẜm aliquid morale. inqͣꝫtumſcꝫ per hoc ꝙ p̄cipitur ꝙ homo aliquo tempore vacet rebꝰdiuinis. ẜm illud pͣs. Uacate ⁊ videte quoniam ego ſumdeus. ⁊ ẜm hoc inter p̄cepta decalogi cōputantur. non aūtqͣꝫtum ad taxationem temporis. quia ẜm hoc eſt cerimoniale. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ratio debiti in alijs virtutibus ēmagis latens qͣꝫ in iuſticia. ⁊ ideo p̄cepta de actibus aliarum virtutum non ſunt ita nota populo ſicut p̄cepta de

actibus iuſticie. ⁊ ꝓpter hoc actꝰ iuſticie ſpecialiter cadūtſub p̄ceptis decalogi. q̄ ſunt prima legis elementa.Ad quartum ſic procedit̉Uidetur ꝙ incōuenienter p̄cepta decalogi diſtinguātur.Latria enim ē alia virtus a fide. ſed p̄cepta dātur d̓ actibus virtutū. ſed hoc qd̓ dicit̉ in principio decalogi. Nōhabebis deos alienos coram me. ꝑtinet ad fidem. qd̓ autem ſubditur. Non facies ſculptile ⁊c̄. ꝑtinet ad latriam.ergo ſunt duo p̄cepta ⁊ nō vnū ſicut Augꝰ dicit. ¶ Pre.p̄cepta affirmatiua ī lege diſtinguūtur a negatiuis. ſicuthonora patrem ⁊ matrem. ⁊ non occides. ſed hoc qd̓ dicitur. Ego ſum dominꝰ deus tuus eſt affirmatiuū. qd̓ autem ſubditur. Non habebis deos alienos coram me. eſtnegatiuū. ergo ſunt duo precepta et non cōtinentur ſubvno. vt Augꝰ ponit. ¶ Pre. Apl̓s ad Roma. vij. dicit.Cōcupiſcentiam neſciebam niſi lex diceret. Non cōcupiſces. ⁊ ſic videt̉ ꝙ hoc p̄ceptum. Nō ꝯcupiſces. ſit vnump̄ceptum nō ergo debet diſtingui in duo. ¶ Sꝫ ꝯtra eſtauctoritas Augꝰ in glo. ſuꝑ Exo. vbi ponit tria p̄cepta ꝑtinētia ad deum. ⁊. vij. ad imum. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ precepta decalogi diuerſimos iuerſis diſtinguunt̉. Eſitiꝰenim Leuit̓ xxvj. ſuper illud. Decē mulieres in vno clibano cōquūt panes. dicit p̄ceptum de obſeruatione ſabbati non eſſe de decem preceptis. quia non eſt obſeruandum ẜm litteram ẜm omne tempus. Diſtinguit tamenquattuor p̄cepta ꝑtinentia ad deum. vt primum ſit. Egoſum dominꝰ deus tuus. ſcd̓m ſit. Nō habebis deos alienos corā me. ⁊ ſic etiam diſtinguit hec duo HieronymꝰOſee. x. ſuꝑ illud. Propter duas iniquitates tuas. Tertium vero preceptum eſſe dicit. Non facies tibi ſculptile.Quartum vero. Non aſſumes nomen dei tui in vanuꝫ.Pertinētia vero ad ꝓximum dicit eſſe ſex. vt primuꝫ ſit.Honora patrem ⁊ matrem tuam. Scd̓m. Non occides.Tertium. Nō mechaberis. Quartum. Nō furtū faciesQuintū. Non falſum teſtimoniū dicēs. Sextuꝫ. Noncōcupiſces. Sed primo hoc videtur incōueniens ꝙ p̄ceptum de obſeruatione ſabbati p̄ceptis decalogi interponatur ſi nullo modo ad decalogum ꝑtineat. ſcd̓o qꝛ cumſcriptum ſit Matth. vij. Nemo poteſt duobus dominisſeruire. eiuſdeꝫ rationis eſſe videtur ⁊ ſub eodem p̄ceptocadere. Ego ſum dominus deus tuus. ⁊ non habebis deos alienos. vnde Origenes diſtinguens etiam quattuorp̄cepta ordinantia ad deum. ponit iſta duo ꝓ vno p̄ceptoſcd̓m vero ponit. Non facies ſculptile. tertium vero. Nōaſſumes nomen dei tui in vanuꝫ. quartū. Memento vtdiem ſabbati ſanctifices. Alia vero ſex ponit ſicut Eſitiusſed quia facere ſculptile vel ſimilitudinem nō ē ꝓhibituꝫniſi ẜm hoc vt non colant̉ ꝓ dijs nam in tabernaculo deꝰp̄cepit fieri imaginem Seraphin. vt dicitur Exo. xxv.Conueniētius Augꝰ ponit ſub vno p̄cepto. non habebisdeos alienos. ⁊ non facies ſculptile. Similiter etiam cōcupiſcentia vxoris aliene ad cōmixtionem ꝑtinet ad concupiſcentiam carnis Toncupiſcētia autem aliarum reꝝque deſiderantur ad poſſidendum. ꝑtinet ad concupiſcētiam oculorum. vndę etiam Augꝰ ponit duo p̄cepta denon cōcupiſcendo rem alienam. ⁊ vxorem alienam. et ſicponit tria p̄cepta in ordine ad deum. et ſeptem in ordinead ꝓximum. ⁊ hoc melius eſt ¶ Ad. j. ergo dd̓m ꝙ latrianon eſt niſi quedam ꝓteſtatio fidei. vnde ſi non ſunt aliap̄cepta danda de latria. ⁊ alia de fide. potius tamen ſuntalia. precepta danda de latria qͣꝫ de fide. quia preceptum