Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioXCVIII

Lcx Moyſen data eſt. ſed Moyſes īmediate accepit adeo. Dicit̉ etiam Exo. xxiij. Loquebat̉ dominꝰ ad Moyſen facie ad faciem. ſicut loqui ſolet amicus ad amicū ſuūergo lex vetus īmediate data eſt a deo. Pre. ad ſolumprincipem ꝑtinet legem ferre. vt ſupra dictum eſt. ſed ſolꝰdeus ē princeps ſalutis animaꝝ. angeli vero ſunt adminiſtratorij ſpūs. vt d̓r ad Hebre.. ergo lex vetus angelos dari non debuit cuꝫ ordinaretur ad animaꝝ ſalutem. Sed cōtra ē qd̓ dicit apl̓s ad Gal̓. iij. Lex data eſtangelos ī manu mediatoris. Act. vij. dicit Stephanꝰ.Accepiſtis legē in diſpoſitione angelorū. Rn̄. dd̓mlex data eſt a deo angelos. Et p̄ter rationem generalemquā Dionyſiꝰ aſſignat in. iiij. c. ce. Hierarchie diuinadebent deferri ad homīes mediātibꝰ angelis. ſpecialis ratio ē quare legem veterem angelos dari oportuit. dictueſt enī ſex vetus imꝑfecta erat. ſed diſponebat ad ſalutem ꝑfectam generis humani que futura erat xp̄m. ſicautem videt̉ in omnibꝰ poteſtatibus et artibus ordinatis ille qui eſt ſuperior principalem ꝑfectum actū operatur ſeip̄m. ea vero que diſponunt ad ꝑfectionem vltimam operatur ſuos miniſtros. ſicut nauifactor cōꝑaginat nauem ſeipſum. ſed p̄parat materiam per artificesſubminiſtrantes. ideo ꝯueniens fuit vt lex ꝑfecta noui teſtamenti daretur īmediate ip̄m deum hoīeꝫ factūlex auteꝫ vetus miniſtros dei. ſcilicet per angelos daretur hominibus. per hunc modum Apoſtolus ad Hebre. probat eminentiam noue legis ad veterem. quia innouo teſtamento locutus ē nobis deus in filio ſuo. in veteri autem teſtamento ē ſermo factus angelos. Ad. j.ergo dd̓m ſicut Gregꝰ dicit in principio moral̓. AngeIus qui Moyſi apparuit deſcribitur. modo angelus modo dominus memorat̉. angelus videlicet ꝓpter hoc exterius loquendo ſeruiebat. dn̄s autem dicitur qꝛ interiꝰp̄ſidens loquendi efficaciam miniſtrabat. inde eſt etiā quaſi ex ꝑſona dn̄i angelus loquebatur Ad. ij. dd̓m ſicut Augꝰ dicit in. xij. ſuꝑ Gen̄. ad litteraꝫ in Exo. d̓rLocutus eſt dominus Moyſi facie ad faciē. paulo poſtſubditur. Oſtēde mihi gloriā tuaꝫ. ſentiebat ergo quodvidebat. et qd̓ videbat deſiderabat. non ergo videbatip̄am dei eſſentiā. et ita non īmediate ab eo inſtruebatur ergo d̓r loq̄bat̉ ei facie ad faciē. ẜm opinioneꝫ ppl̓iloquit̉ ſcriptura. qui putabat Moyſen ore ad os loquicum deo cum ſubiectam creaturam .i. angelum nubem ei loqueret̉ appaxeret. Uel viſionem faciei intelligitur quedam eminēs cōtemplatio et familiaris infraeſſentie diuiue viſionem. Ad. iij. dd̓m ſolius principis ē ſua auctoritate legē inſtituere. ſed quandoqꝫ legeminſtitutam alios ꝓmulgat. ita deus ſua auctoritate inſtituit legem. ſed angelos ꝓmulgauit.Ad quartuꝫ ſic ꝓcediturUidetur lex vetus non debuit dari ſoli populo iudeorum. Lex enim vetus diſponebat ad ſalutem. que futuraerat per xp̄m. vt dictuꝫ eſt. ſed ſalus illa non erat futuraſolum in iudeis. ſed in omnibus gētibus. ẜm illud Eſa.xlix. Parum ē vt ſis mihi ſeruns ad ſuſcitandas tribꝰ Iacob. feces iſrael cōuertendas. dedi te in lucem gentiumvt ſis ſalus mea vſqꝫ ad extremū terre. ergo lex vetus dari debuit oībus gentibus non vni populo tm̄ Pre. ſicut d̓r Act̉. x. Non eſt ꝑſonaruꝫ acceptor deus. ſꝫ in omnigente qui timet deum facit iuſticiam acceptus ē illi.ergo magis vni populo qͣꝫ alijs via ſalutis debuit aperiri

Pre. lex data ē per angelos. ſicut iam dictum ē. ſꝫ miniſteria angeloꝝ deus non ſolum iudeis. ſed omnibꝰtibus ſemꝑ exhibuit. Dicit̉ enī Ecc̄. xvij. In vnāquāqꝫgentem ꝓpoſuit rectorem. omnibus etiaꝫ gentibus temporalia bona largitur que minus ſūt cure deo qͣꝫ ſpūaliabona. ergo etiam legem omnibus populis debuit dare.Sꝫ contra ē quod dicit̉ Roma. iij. Quid ampliusiudeo? multum quidem per omnem modum. primū quidem quia credita ſunt illis eloquia dei. in pͣs dicit̉.fecit taliter omni nationi iudicia ſua non manifeſtauiteis Rn̄. dd̓m poſſet vna ratio aſſignari quare potiuspopulo iudeoꝝ data ſit lex qͣꝫ alijs populis. quia alijs populis ad idolatriam declinantibus. ſolus populus iudeorum in cultu vnius dei remāſit. ideo alij populi indigni erant legeꝫ recipere. ne ſanctū canibus daretur. Sꝫiſta ratio conueniens non videt̉. quia populus ille etiampoſt legem latam ad idolatriam declinauit. qd̓ grauiꝰ fuitvt patet Exo. xxxiij. Amos. v. Nūquid hoſtias ſacrificium obtuliſtis mihi in deſerto. xl. annis domus iſrael.portaſtis tabernacula Moloch de veſtro. imaginē idolorum veſtrorum ſidus dei veſtri quē feciſtis vobis. exp̄ſſe etiam dicit̉ Deutero. ix. Scito non ꝓpter iuſticiastuas dominꝰ deus tuus dedit tibi terram hāc in poſſeſſionem cum duriſſime ceruicis ſis populus. ſed ratio ibitermittitur vt cōpleret verbum ſuū dominus qd̓ ſub iuramēto pollicitus ē patribus tuis Abraam. Iaſac. Iacob. que autem promiſſio eis ſit facta oſtēdit Apoſtolusad Gal̓. iij. dicens. Abrae dicte ſunt promiſſiones. ſemini eius. non dicit ſeminibus quaſi ī multis. ſed quaſiin vno. ſemini tuo qui ē chriſtus. Deus igitur et legeꝫ alia beneficia ſpūalia illi populo exhibuit ꝓpter ꝓmiſſionem eoꝝ patribus factam vt ex eis chriſtus naſcereturdecebat enim vt ille populus ex quo chriſtus naſciturꝰerat. quadā ſpeciali ſanctificatione polleret. ẜm illud qd̓d̓r Leuit̉. xix. Sancti eritis qꝛ ego ſanctus ſum. Nec etiāfuit ꝓpter meritum ip̄ius Abrae. vt talis promiſſio ei fieret. vt ſcꝫ chriſtus ex eius ſemine naſceretur. ſed ex gratuita dei electione vocatione. vnde d̓r Eſa. xli. Qui ſuſcitauit ab oriēte iuſtum. vocauit eum vt ſequeretur ſe. Sicergo patꝫ ex ſola gratuita electione patres ꝓmiſſionēacceperunt. populus ex eis ꝓgenitus legem accepit. ẜmillud Deutero. iiij. Audiſtis verba illius medio ignisquia dilexit patres elegit ſemen eorum poſt illos. Siaūt rurſus queratur quare hunc populuꝫ elegit vt ex eoxp̄s naſceret̉. aliuꝫ. ꝯueniet reſpoſio Auguſtini quādicit ſuꝑ Ioh. Quare hunc trahat illuꝫ trahat. noli velle diiudicare ſi vis errare. Ad.. ergo dd̓mqͣꝫuis ſalus futura per xp̄m eſſet omnibus gentibus p̄parata. tamen oportebat ex vno ppl̓o xp̄m naſci. ꝓpter hocpre alijs p̄rogatiuas habuit. ẜm illd̓ Roma. xix. Quoꝝſcꝫ iudeoꝝ ē adoptio filioꝝ dei teſtamentuꝫ legiſlatioquaꝝ patres ex quibus xp̄s eſt ẜm carnem Ad. ij. dd̓m acceptio perſonarum locum habet in his que ex debitodantur. In his vero que ex gratuita voluntate conferuntur acceptio ꝑſonarum. locum non habet. non enim ēſonarum acceptor qui ex liberalitate de ſuo dat vnialteri. ſed ſi eſſet diſpenſator bonoꝝ cōmunium. diſtribueret equaliter ẜm merita ꝑſonarum. eſſet ꝑſonarūacceptor. ſalutaria autem beneficia deus humano genericonfert ex ſua gratia. vnde non eſt ꝑſonarum acceptor ſiquibuſdam alijs conferat. vnde Augꝰ dicit in libro dep̄deſtinatione ſanctoꝝ. Oēs quos deꝰ docet miſericordia